Μια συμπεριφορά που σχετίζεται με τον αυτισμό και έχει προσελκύσει έντονο ενδιαφέρον είναι η ανάπτυξη στρατηγικών καμουφλάζ ή αλλιώς αυτιστικής συγκάλυψης (masking) για την αντιμετώπιση κοινωνικών καταστάσεων. Αυτές οι στρατηγικές μπορεί να περιλαμβάνουν την απόκρυψη αυτιστικών συμπεριφορών, τη χρήση τεχνικών για να φαίνονται κοινωνικά αποδεκτοί και την εξεύρεση τρόπων για να αποτρέψουν τους άλλους από το να δουν τις κοινωνικές τους δυσκολίες στον νευροτυπικό κόσμο.
Από προσωπικές μαρτυρίες γνωρίζουμε ότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ αυτιστικού και μη αυτιστικού masking. Για παράδειγμα, το καμουφλάζ από αυτιστικά άτομα έχει αναφερθεί ως εξαιρετικά δύσκολο και ιδιαίτερα επιβαρυντικό για την αίσθηση ταυτότητας του ατόμου, σε αντίθεση με το συνηθισμένο masking για την διαχείριση της δημόσιας εικόνας τους που κάνουν τα νευροτυπικά άτομα (π.χ. η πλαστή περσόνα που μπορεί να προωθούν στα κοινωνικά δίκτυα).
Η αυτιστική συγκάλυψη (masking) έχει επίσης προταθεί ως εξήγηση για τη χαμένη ή καθυστερημένη διάγνωση των γυναικών με αυτισμό, ως μέρος του γυναικείου φαινοτύπου του αυτισμού. Μεταξύ των κλινικών δειγμάτων, οι αναλογίες ανδρών προς γυναίκες για τη διάγνωση αυτισμού είναι γενικά περίπου 4:1, αλλά νέες έρευνες με ευαισθητοποιημένα διαγνωστικά κριτήρια ως προς το γυναικείο φύλο μας δείχνουν ότι η αναλογία μειώνεται σε περίπου 3:1. Αυτή η διαφορά υποδηλώνει ότι υπάρχουν προκαταλήψεις που λειτουργούν εναντίον των αυτιστικών γυναικών. Οι γυναίκες είναι λιγότερο πιθανό να λάβουν διάγνωση αυτισμού από τους άνδρες με παρόμοια επίπεδα αυτιστικών χαρακτηριστικών.
Αυτιστικά κορίτσια (επιπέδου 1) με δυνατότητα να υιοθετούν τεχνικές αυτιστικής συγκάλυψης συνήθως μένουν αδιάγνωστα για πολλά χρόνια ή μπορεί να είναι πιο πιθανό να έχουν προηγουμένως διαγνωστεί λανθασμένα με άλλες καταστάσεις ψυχικής υγείας, όπως διαταραχές προσωπικότητας ή διατροφικές διαταραχές.
Η αυτιστική συγκάλυψη (masking) σε ορισμένα περιβάλλοντα μπορεί να οδηγήσει στην αντίληψη ότι τα άτομα ανταποκρίνονται καλά και δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα, παρόλο που αυτά τα άτομα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες ως αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης του αυτισμού τους και του πλαισίου. Οι ειδικοί μπορεί επομένως να αγνοούν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα κορίτσια και οι γυναίκες με αυτισμό, ενώ τα μέλη της οικογένειας μπορεί να δουν το αγαπημένο τους πρόσωπο σε μια σειρά δύσκολων καταστάσεων πριν συνειδητοποιήσουν την έκταση των δυσκολιών του. Οι γυναίκες που λαμβάνουν διάγνωση αυτισμού αργότερα στη ζωή τους μπορεί να έχουν περάσει χρόνια νιώθοντας διαφορετικά, προσπαθώντας να ελαχιστοποιήσουν αυτή τη διαφορά, έως ότου τα παιδιά τους λάβουν διάγνωση και αναγνωρίσουν τα ίδια χαρακτηριστικά μέσα τους.
Υπάρχει πλέον μια ποικιλία προσωπικών μαρτυριών από αυτιστικές γυναίκες σχετικά με την αυτιστική συγκάλυψη (masking). Για παράδειγμα, η Liane Holliday Willey περιγράφει πώς πέρασε τη ζωή της πριν από τη διάγνωση «προσποιούμενη ότι είναι φυσιολογική», αλλά γνωρίζοντας ότι βιώνει τον κόσμο τελείως διαφορετικά.
Σε μελέτες περιπτώσεων κοριτσιών , οι ερευνητές έχουν προτείνει ότι η χρήση στρατηγικών κοινωνικής συγκάλυψης και μίμησης όπως το masking μπορεί να οδηγήσει σε χαμένες, καθυστερημένες ή λανθασμένες διαγνώσεις. Ουσιαστικά, η κοινωνική συγκάλυψη μπορεί να είναι μια μορφή δράσης σχετικά επιτυχής. Η «επιτυχία» εστιάζει στο ότι τα κορίτσια/γυναίκες δεν έχουν εμφανείς λειτουργικές προκλήσεις ή δεν εγείρουν τις ανησυχίες των εκπαιδευτικών ή άλλων επαγγελματιών, παρόλο που κάτω από την επιφάνεια ή πίσω από τη διατήρηση τέτοιων συγκαλύψεων, οι γυναίκες μπορεί να αναφέρουν υψηλά επίπεδα οξειδωτικού στρες, άγχους και ψυχικής εξάντλησης και την ανάγκη να αποσυρθούν από την κοινωνική αλληλεπίδραση για να «επανέρθουν».
Η αυτιστική συγκάλυψη (masking) συμβαίνει σε μέρη και καταστάσεις όπου υπάρχει μικρή υποστήριξη για νευροδιαφορετικούς ανθρώπους ή όπου οι αυτιστικοί άνθρωποι νιώθουν να απειλούνται.
Αλλά ενώ η αυτιστική συγκάλυψη μπορεί να έχει ορισμένα οφέλη, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι υπάρχουν και πολύ δυσάρεστες ψυχικές επιπτώσεις.
Ο χρόνος που δαπανάται από τους αυτιστικούς για την εκμάθηση νευροτυπικών συμπεριφορών είναι χρόνος που δεν επενδύεται σε άλλα είδη προσωπικής ανάπτυξης. Aκόμα πιο σημαντικό είναι ότι η προσπάθεια που απαιτείται για την αντιγραφή νευροτυπικών αλληλεπιδράσεων μπορεί γρήγορα να οδηγήσει τα άτομα σε υπερφόρτωση και ψυχική και σωματική εξουθένωση (burn out).
Δείτε στο βίντεο περισσότερα στοιχεία για τις επιπτώσεις της μακροχρόνιας αυτιστικής συγκάλυψης (masking)…
Επιμέλεια: Πόπη Μάλεση – B.A, M.A Psychology
