Η ζωή για ένα αυτιστικό παιδί στην Ελλάδα δεν είναι εύκολη. Για κάθε βήμα που η ελληνική κοινωνία πηγαίνει μπροστά στα θέματα αποδοχής και συμπερίληψης, υπάρχουν φορές που νομίζω ότι κάνει ένα άλμα προς τα πίσω για να το ακυρώσει. Μέσα στον «θόρυβο» του Απριλίου για τον αυτισμό, είδα ένα ξεχωριστό φιλμάκι της Εταιρίας Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων, που είχε μια λίγο διαφορετική προσέγγιση.
του Βαγγέλη Καρατζά – Πατέρας αυτιστικού παιδιού
Πρωταγωνιστής ο Γιάννης, ο πατέρας ενός αυτιστικού κοριτσιού, της Αριάδνης. Στο φιλμάκι βλέπουμε τα στερεότυπα για τον αυτισμό, το θέμα του bullying και τον τρυφερό τρόπο με τον οποίο ο πατέρας προσπαθεί να στηρίξει τα όνειρα του παιδιού του.
Η ταινία συνδυάζει την τρυφερότητα της σχέσης πατέρα-κόρης με τον ενημερωτικό χαρακτήρα ενός σποτ κρατώντας μια ομολογουμένως δύσκολη ισορροπία.
Παρά το ότι έχει μικρή διάρκεια, καταφέρνει να περνάει το μήνυμα που θέλει, χωρίς να κουράζει, χωρίς να βιάζεται. Ψυχή της ταινίας είναι ένα βιβλίο της Πάμελας Λύτρα «Γαβ σημαίνει σ’ αγαπώ» και αυτό δεν είναι τυχαίο αφού η ίδια έγραψε και το σενάριο του φιλμ.
Ένα βιβλίο με τα χρώματα της αγάπης…
Σε αυτό το παραμύθι, η ηρωίδα, η Ζωγραφιά, ένα αυτιστικό κορίτσι, είναι θύμα bullying στο σχολείο, για τον τρόπο που ζωγραφίζει αλλά στην ουσία γιατί είναι διαφορετική. Στην ιστορία μας, λοιπόν, βρίσκει τον πιο απρόσμενο σύμμαχο: ένα σκυλάκι που το λένε Σβούρα. Έχω διαβάσει αρκετά παρόμοια παιδικά βιβλία. Το συγκεκριμένο όμως με άγγιξε, γιατί βλέπεις μέσα από τις σελίδες του, την τρυφερότητα και την ευαισθησία με την οποία προσεγγίζει το συγκεκριμένο θέμα η συγγραφέας. Δεν είναι μόνο η αγάπη της Σβούρας που βοηθάει τη Ζωγραφιά να αποδεχτεί τον εαυτό της και να κυνηγήσει το όνειρό της. Δεν είναι μόνο το αισιόδοξο μήνυμα που δίνεται από την αρχή του βιβλίου. Είναι και κάτι άλλο που φαίνεται, να το ξεχνάμε.
Είναι το πόσο χρωματίζει τη ζωή μας η αγάπη των αυτιστικών ανθρώπων που ζουν μαζί μας. Πώς μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα – πώς μπορεί να αλλάξει ακόμα και εμάς. Και αυτό είναι κάτι που με συγκινεί ιδιαίτερα, σαν πατέρα αυτιστικού παιδιού και μάλιστα σε μία εποχή που χρειάζεται ακόμα περισσότερο στήριξη – τη δική μου και όσων είναι γύρω του Με την όμορφη εικονογράφησή του Νίκου Πολυχρονόπουλου και το ισχυρό του μήνυμα, το βιβλίο είναι ένα πολύτιμο εργαλείο στα χέρια γονιών και εκπαιδευτικών, και μας υπενθυμίζει σε όλους μας, τι είναι πραγματικά σημαντικό.
Δείτε την ταινία:
Έχουμε τη χαρά σήμερα να μας μιλάει στο nevronas.gr η ίδια η συγγραφέας και σεναριογράφος της ταινίας Πάμελα Λύτρα.
Η Πάμελα Λύτρα μιλάει στο nevronas.gr
Πώς γεννήθηκε η ιδέα για την ταινία της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων και πως την συνέδεσες με το βιβλίο σου;
Το βιβλίο Γαβ σημαίνει σ’ αγαπώ αποτελεί το κέντρο της νέας καμπάνιας και του εκπαιδευτικού προγράμματος για Δημοτικά σχολεία, της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων. Σκεφτήκαμε λοιπόν να ενισχύσουμε τη δύναμη της ενημέρωσης κι ευαισθητοποίησης για κάθε παιδί και κάθε οικογένεια, δημιουργώντας ένα σποτάκι με συναισθηματική προσέγγιση της καθημερινότητας του αυτισμού. Το συγκεκριμένο σποτ έχει δημιουργηθεί με σεβασμό, γνώση κι αγάπη από επαγγελματίες και φυσικά πάντα με την καθοδήγηση της επιστημονικής ομάδας της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων. Αυτό που τονίζουμε μέσα από το βιβλίο και από το σποτ είναι η σημασία της πρώιμης παρέμβασης, η προτροπή και η ενθάρρυνση, ώστε τα παιδιά με αυτισμό να κάνουν όνειρα, να δημιουργούν και να εξελίσσονται.
Στην ταινία βλέπουμε πώς αντιλαμβάνεται τον αυτισμό ο μέσος άνθρωπος στην Ελλάδα;
Θεωρείς ότι είμαστε εκεί που πρέπει;
Ο μέσος άνθρωπος στην Ελλάδα δυστυχώς δε γνωρίζει ακόμη πως να αποδεχθεί και κυρίως πως να διαχειριστεί τη διαφορετικότητα (από όπου κι αν πηγάζει αυτή). Για να συμβεί ομαλά λοιπόν, θα πρέπει κατά τη γνώμη μου να υπάρξει γνώση μέσα από την κατάλληλη ενημέρωση κι ευαισθητοποίηση του κοινού από νωρίς. Κι όταν λέω «νωρίς», εννοώ από την παιδική ηλικία, κάτι που προσπαθούμε να κάνουμε με τις δράσεις που οργανώνουμε και με το συγκεκριμένο σποτάκι με την Ελληνική Εταιρία Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων.
Γιατί επέλεξες να μιλήσεις για τον αυτισμό μέσα από ένα παιδικό παραμύθι;
Γενικά θέλω τα βιβλία που γράφω, να έχουν έναν σκοπό. Η έμπνευση για το συγκεκριμένο παραμύθι προέκυψε από την προσωπική ιστορία ενός πατέρα παιδιού με αυτισμό, τον οποίο ευχαριστώ που μου έχει εμπιστευτεί την εμπειρία του αλλά και το να τον εκπροσωπήσω κατά μία έννοια, μέσα από τις σελίδες του βιβλίου μου διακριτικά με τον σκοπό να αλλάξουμε έστω και κάτι μικρό στην καθημερινότητα των παιδιών με αυτισμό.
Υπάρχει κάποιο πραγματικό πρόσωπο που σε ενέπνευσε για την ιστορία της Ζωγραφιάς και της Σβούρας;
Πραγματικό πρόσωπο, όχι. Ιστορίες πραγματικών προσώπων όμως, ναι. Για να είμαι ειλικρινής η σύνθεση της ιστορίας είναι από διαφορετικές πηγές, οι οποίες δε σχετίζονται μόνο με τον αυτισμό. Ενέχουν πραγματικά στοιχεία από ιστορίες, αλλά και συναισθήματα και προσωπικές εμπειρίες κι άλλες ιστορίες, προκύπτοντας έτσι μία σύνδεση περίεργη στο μυαλό και το «χαρτί» μου. Είναι και λίγο το πως θα ήθελα να είναι ο κόσμος μας.
Είναι πολύ όμορφος ο τρόπος που περιγράφεις το πως επηρέασε η Ζωγραφιά το μικρό σκυλάκι, τη Σβούρα.
Έχει αγγίξει τη δική ζωή σου κάποιο αυτιστικό άτομο;
Τη ζωή και την ψυχή μου αγγίζει κάθε άτομο και κάθε οικογένεια, που αντιμετωπίζει μία δυσκολία στην καθημερινότητά του όπως είναι για παράδειγμα ο αυτισμός. Όπως προανέφερα, μ’ έχει αγγίξει ιδιαίτερα η ιστορία ενός πατέρα παιδιού με αυτισμού τον οποίο γνωρίζω πολύ καλά κι εκτιμώ ιδιαίτερα. Με αγγίζουν όμως και νέες ιστορίες παιδιών με αυτισμό, όπως τις παρατηρώ πλέον μέσα από τις δράσεις που οργανώνουμε με την Ελληνική Εταιρία Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων σε σχολεία. Παιδιά που ταυτίζονται με τη Ζωγραφιά του βιβλίου, παιδιά που μιλούν για τα αδέρφια τους με αυτισμό όσο ακούν το παραμύθι, παιδιά που τα βλέπω όσο κάνω την αφήγηση του παραμυθιού να συνοδεύουν με πολύ σεβασμό, αγάπη και φροντίδα τον συμμαθητή τους με αυτισμό και τα παιδιά που δείχνουν εντυπωσιακό ενδιαφέρον για να γνωρίσουν τον αυτισμό και κυρίως για να τον κατανοήσουν.
Πόσο πιστεύεις στη δύναμη της αγάπης έτσι όπως την περιγράφεις μέσα στο βιβλίο;
Πολύ, τόσο πολύ ώστε η αγάπη να έχει τη δύναμη να αλλάξει τη ζωή μας. Δεν πιστεύω πως είναι ρομαντικό αυτό που λέω, καθώς ό,τι κάνεις με αγάπη- από το πως συμπεριφέρεσαι μέχρι το πως εργάζεσαι- έχει τεράστια διαφορά κι ένα τελείως διαφορετικό αποτέλεσμα. Σίγουρα βέβαια δε φτάνει μόνο η αγάπη, αλλά η αγάπη μπορεί να κάνει την αρχή στην καθημερινότητα όλων. Κατανοώ πως στον αυτισμό τα πράγματα δεν είναι πάντα ωραιοποιημένα και πως η αποδοχή είναι μία πολυπαραγοντική διαδικασία, αλλά ακόμη κι αυτή πιστεύω πως ξεκινάει με αγάπη.
Πώς ανταποκρίνονται τα παιδιά όταν τους διαβάζεις την ιστορία της Ζωγραφιάς;
Αρχικά μιλάμε για ένα μεγάλο παραμύθι, με αρκετό κείμενο. Οπότε το πρώτο που με εντυπωσιάζει (και με εντυπωσίασε και στην τρίχρονη κόρη μου), είναι το ότι το ακούν όλο με προσοχή. Στη συνέχεια μου αρέσει η συμμετοχή τους σε κάθε ΓΑΒ της Σβούρας στην ιστορία και τέλος το ότι έρχονται μόνα τους μετά με τη διάθεση να σχολιάσουμε το παραμύθι. Θα κλείσω όμως με κάτι κάπως πιο χιουμοριστικό… Στο πρώτο σχολείο που αφηγήθηκα τη Ζωγραφιά, υπήρχαν δύο παιδιά με αυτισμό στην τάξη. Ο ένας λοιπόν, ο Αλέξανδρος, στο τέλος της αφήγησης του παραμυθιού μού είπε «Πολύ φίλη μου η Ζωγραφιά». Αυτή η ταύτιση και συνειδητοποίηση για εμένα ήταν υπέροχη.