Η Παγκόσμια Ημέρα για το Σύνδρομο Down γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Μαρτίου, από το 2007. Η 21η Μαρτίου επιλέχθηκε για να υποδηλώσει τη μοναδικότητα του τριπλασιασμού του 21ου χρωμοσώματος (τρισωμία) που προκαλεί το Σύνδρομο Down.
Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών αποφάσισε να τη γιορτάζει κάθε χρόνο από το 2012, με σκοπό την πληροφόρηση, ενημέρωση και ευαισθητοποίηση σε θέματα που αφορούν στο Σύνδρομο Down. Η πιο συνηθισμένη χρωμοσωμική διαταραχή στους ανθρώπους, πήρε το όνομά από τον Άγγλο ιατρό John Langdon Down, ο οποίος πρώτος το περιέγραψε το 1866. Αφορά μια γενετική κατάσταση, που προκύπτει από την εμφάνιση ενός επιπλέον χρωμοσώματος στο 21ο ζευγάρι χρωμοσωμάτων. Για το λόγο αυτό το Σύνδρομο Down ονομάζεται επιστημονικά Τρισωμία 21.
Έχω κοντά μου τον Ορέστη Χιώτη, τον 28χρονο καλλιτέχνη, ζωγράφο και εικονογράφο και τη μητέρα του Μαρία Μιτιντζή για να συζητήσουμε για το πως το Σύνδρομο Down ήταν για εκείνον μια πρόκληση η οποία ανέδειξε τη δυναμική του και το ταλέντο του.
της Γιώτα Ευσταθίου – Θεατρολόγος – Ηθοποιός
Ο Ορέστης είναι ένας από τους πολλούς ανάπηρους καλλιτέχνες, που έχει την τιμή να υποστηρίζει και να συνεργάζεται ο Nevronas, με στόχο την ανάδειξη της αξίας του καλλιτεχνικού του έργου και της επαγγελματικής του αποκατάστασης. Για το λόγο αυτό διοργανώνουμε εργαστήρια ζωγραφικής και αναλαμβάνουμε την δημιουργία εταιρικών δώρων.
Διαβάστε | Ayvens, Nevronas και Ορέστης Χιώτης μίλησαν “ΠΕΡΙ ΨΥΧΗΣ…”!
Ορέστη, πώς μπήκε η τέχνη στη ζωή σου;
«Από τότε που ήμουν μικρός. Στο σπίτι μας υπήρχαν πάντα χρώματα, μουσική και ζωγραφική. Η μητέρα μου ζωγράφιζε, και μου άρεσε πολύ να τη βλέπω. Ήθελα κι εγώ να δοκιμάσω, και έτσι άρχισα να ζωγραφίζω. Σιγά-σιγά, έγινε κάτι που αγαπάω πολύ.»
Ήταν η ζωγραφική πάντα το όνειρό σου ή προέκυψε στην πορεία;
«Δεν το είχα σκεφτεί σαν όνειρο, αλλά πάντα μου άρεσε. Ζωγράφιζα γιατί με έκανε χαρούμενο. Μετά κατάλαβα ότι μέσα από τη ζωγραφική μπορώ να δείχνω τον κόσμο όπως τον βλέπω εγώ. Τώρα πια δεν είναι μόνο κάτι που μου αρέσει, είναι μέρος της ζωής μου.»
Πώς εξελίχθηκες ως καλλιτέχνης; Ποιοι άνθρωποι σε ενθάρρυναν και ποιος ήταν ο ρόλος του περιβάλλοντός σου;
«Από τη στιγμή που έπιασα χαρτί και ξυλομπογιές, δύσκολα τα άφησα! Αφού λοιπόν αυτό ήταν που με έκανε χαρούμενο, αποφάσισα να το ακολουθήσω πιο σοβαρά. Τελείωσα το λύκειο και μετά παρακολούθησα μαθήματα στη σχολή γραφιστικής του ΑΚΤΟ Θεσσαλονίκης . Ήθελα να δω πώς μπορώ να δώσω στα έργα μου νέες μορφές και δυνατότητες, πώς η τέχνη μου μπορεί να φτάσει σε περισσότερο κόσμο. Σε όλο αυτό το ταξίδι, η οικογένειά μου ήταν πάντα δίπλα μου. Στην ΑΚΤΟ γνώρισα και τον καθηγητή μου, τον Γιάννη Σταμενίτη, που από την πρώτη στιγμή πίστεψε σε μένα. Μαζί του έμαθα πως κάθε έργο μπορεί να εξελιχθεί, είτε να παρουσιαστεί σε μια έκθεση, είτε να πάρει μια άλλη μορφή (όπως εικονογραφημένα βιβλία, t-shirts, κούπες, τσάντες κ.λπ.).»
Ο Ορέστης συνομιλεί με επισκέπτες στο 3ο Nevronas FESTivalΠοια είναι η κύρια πηγή έμπνευσής σου;
«Η αλήθεια είναι ότι μου αρέσει να ζωγραφίζω μόνος, σε έναν ήσυχο χώρο, αλλά πάντα με μουσική που μου αρέσει. Η μουσική με «μεταφέρει» κάπου αλλού, δημιουργεί εικόνες στο μυαλό μου και πολλές φορές είναι η βασική μου πηγή έμπνευσης. Από την άλλη, αγαπώ τις εκδρομές και τους περιπάτους στη φύση. Εκεί βρίσκω πολλές ιδέες, γιατί η φύση έχει τόσο ωραία χρώματα και σχήματα που με γεμίζουν έμπνευση. Μου αρέσουν και οι άνθρωποι επίσης. Τα πρόσωπά τους, οι εκφράσεις τους και οι συμπεριφορές τους με ενδιαφέρουν και πολλές φορές επηρεάζουν τα έργα μου.»
Τι σημαίνει για σένα η τέχνη; Πώς σε βοηθά να εκφραστείς;
«Η τέχνη για μένα είναι ένας τρόπος να εκφράσω όλα όσα νιώθω όταν τα λόγια δεν είναι αρκετά. Επειδή το σύνδρομο Down επηρεάζει τον λόγο μου, το έργο μου είναι το βασικό μου μέσο επικοινωνίας. Είναι η δική μου γλώσσα, το μέσο που μου επιτρέπει να δείξω τον κόσμο όπως τον βλέπω και να μοιραστώ τον εσωτερικό μου κόσμο με τους άλλους. Μέσα από τα χρώματα, τις γραμμές και τα σχέδια, μπορώ να πω ό,τι δεν μπορώ να εκφράσω αλλιώς.»
Έχεις συμμετάσχει σε φεστιβάλ, εκθέσεις ή άλλες διοργανώσεις;
«Ναι, έχω συμμετάσχει σε διάφορες ομαδικές εκθέσεις και είχα την ευκαιρία να κάνω μια ατομική έκθεση στη γκαλερί Ρω στη Θεσσαλονίκη. Επίσης, συμμετείχα στο φεστιβάλ της Comic Con Θεσσαλονίκης για τρεις συνεχόμενες χρονιές και σε διάφορα διαδραστικά καλλιτεχνικά σεμινάρια. Από τη συνεργασία μου με τον οργανισμό Action Synergy, συμμετείχα σε διάφορα workshops στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Πρόσφατα, είχα την τιμή να συμμετάσχω στο 3ο Nevronas FESTival στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων.»
Ο Ορέστης στην έκθεση Comi Con στη ΘεσσαλονίκηΣτο Nevronas FESTival, ο κόσμος εντυπωσιάστηκε όχι μόνο από τα έργα σου αλλά και από σένα. Πώς το βίωσες αυτό;
«Η συμμετοχή μου στο Nevronas FESTival ήταν μια πολύ θετική και συναρπαστική εμπειρία που άνοιξε νέες πόρτες και ευκαιρίες για μένα. Είχα την ευκαιρία να γνωρίσω καλλιτέχνες από διάφορες γωνιές της Ελλάδας και του εξωτερικού, που όλοι μοιραζόμασταν την ίδια αγάπη για την τέχνη, ο καθένας με τον δικό του τρόπο, τις δικές του ανάγκες και ανησυχίες. Μπορεί ο κόσμος να εντυπωσιάστηκε από τη δουλειά μου, αλλά εγώ εντυπωσιάστηκα περισσότερο από τους ανθρώπους που γνώρισα εκεί, από τα ανοιχτά μάτια τους και τη ζεστασιά που είδα στα πρόσωπά τους. Αυτές οι στιγμές ήταν πολύ συγκινητικές και με έκαναν να νιώθω ότι δεν είμαι μόνος σ’ αυτή τη διαδρομή. Η τέχνη τελικά είναι το μέσο που φέρνει κοντά ανθρώπους από διαφορετικούς κόσμους και με διαφορετικές εμπειρίες.»
Η ανταπόκριση του κόσμου ήταν πάντα θετική ή υπήρξαν και προκλήσεις όπου έπρεπε να αποδείξεις την αξία σου;
«Η ανταπόκριση του κόσμου είναι γενικά θετική και αυτό μου δίνει μεγάλη αυτοπεποίθηση. Παρ΄όλα αυτά, όπως όλοι, έχω αντιμετωπίσει αμφιβολίες και προκλήσεις. Σίγουρα υπήρξαν στιγμές που ένιωσα την ανάγκη να αποδείξω την αξία μου. Είμαι ευγνώμων για την υποστήριξη που έχω λάβει, αλλά αυτό που με ικανοποιεί πραγματικά είναι το ότι τα έργα μου είναι αυτά που μιλάνε για μένα και όχι η διάγνωση ή η αναπηρία μου. Το πάθος μου για τη ζωγραφική, η επιμονή και η προσπάθεια, είναι αυτά που με καθορίζουν. Όλοι αξίζουμε την ευκαιρία να δημιουργήσουμε και να δείξουμε τον εαυτό μας με τον τρόπο που εμείς θέλουμε.»
Μέσα στην περίοδο του κορονοϊού προέκυψε κάτι πολύ όμορφο. Ενημέρωσε μας.
«Ναι! Συμμετείχα ως ένας από τους πρωταγωνιστές στο ντοκιμαντέρ του Αργύρη Λιάπη, με τίτλο “+1“, που έλαβε μέρος στο 24ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης το 2022. Πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ που αφορά στο Σύνδρομο Down, αλλά στην πραγματικότητα μιλάει για κάτι πολύ μεγαλύτερο: την αποδοχή, την προσπάθεια και τη δύναμη του να είσαι ο εαυτός σου. Ήταν ξεχωριστή εμπειρία να βλέπω τον εαυτό μου στη μεγάλη οθόνη και να μοιράζομαι την ιστορία μου με τόσο κόσμο.»
Μπορείτε να δείτε το ντοκιμαντέρ…
Ποια είναι τα μελλοντικά σου σχέδια;
«Συνεχίζω να δουλεύω πάνω στη ζωγραφική μου, να εξερευνώ νέες τεχνικές και να δημιουργώ έργα που με εκφράζουν. Πάντα έχω στο μυαλό μου ότι η τέχνη είναι ένας τρόπος να επικοινωνώ με τον κόσμο, οπότε στόχος μου είναι να συνεχίσω να μοιράζομαι όσα δημιουργώ!»
Συνδεθείτε με τον Ορέστη στα Social: https://www.facebook.com/orestisartsyndrome
Συνέντευξη: της Γιώτας Ευσταθίου – Θεατρολόγος – Ηθοποιός με τον καλλιτέχνη των χρωμάτων Ορέστη Χιώτη για το nevronas.gr
Επιμέλεια: Πόπη Μάλεση – B.A, M.A Psychology | Νίκος Παγίδας – Εργοθεραπευτής