Είχα τη χαρά να μιλήσω με τη λαμπρή Δήμητρα Καψάλη, μια νεαρή θαυμάσια βιολοντσελίστρια με αναπηρία. Μιλά για την επαφή της με τη μουσική, την καριέρα της αλλά και για το πως η αναπηρία της και η υπερπήδηση των καθημερινών προβλημάτων προσβασιμότητας την διαμόρφωσε και την κάνει να θέλει να ασχοληθεί με τον ακτιβισμό.
της Νάνσυ Παναγουλοπούλου – Δημοσιογράφος
Η Δήμητρα μιλά πολύ ανοιχτά για τη βλάβη της, ακριβώς επειδή καταλαβαίνει ότι δεν σημαίνει κάτι αρνητικό για την ίδια ως άτομο. Είναι μία πτυχή της που μεταξύ των επικοινωνιακών δεξιοτήτων της και του μουσικού της ταλέντου, την εξηγεί και την εκπροσωπεί με θαυμάσιο τρόπο.
«Η διάγνωση μου είναι υποπλασία της ωχράς κηλίδας. Είναι μια συγγενής/ εκ γενετής ανωμαλία κατά την οποία το κεντρικό βοθρίο του αμφιβληστροειδούς δεν αναπτύσσεται πλήρως. Επειδή αυτό το σημείο είναι υπεύθυνο για την ευκρινή κεντρική όραση, η πάθηση προκαλεί μειωμένη όραση.» Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα συνοδεύεται από αλφισμό (έλλειψη μελανίνης), όπως ισχύει και με τη Δήμητρα.
Κατά συνέπεια, η καθημερινότητά της είναι αρκετά δύσκολη καθώς τα συμπτώματα αυτής της πάθησης είναι μειωμένη όραση και αυξημένη φωτοευαισθησία. Επιπλέον δυσκολεύεται στην ανάγνωση μικρών γραμμάτων. Η διάβαση των δρόμων λόγω του ηλίου είναι επικίνδυνη όπως επίσης και η ανάγνωση ταμπελών. Δραστηριότητες όπως παρακολούθηση ταινιών με υπότιτλους ή ανάγνωση καταλόγων σε εστιατόρια είναι επίσης δύσκολη υπόθεση. Όπως μου ανέφερε, το σχολείο της ήταν πάντα ένα μέρος που ένιωθε ασφάλεια και προστασία, αφού φρόντιζε να της προσφέρει κατάλληλα βιβλία και φωτοτυπίες γνωρίζοντας τις ανάγκες της. «Με συνεχή ενημέρωση όμως και υπενθύμιση.»
«Φοράω γυαλιά από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου,
ειδικά φτιαγμένα και προσαρμοσμένα στις ανάγκες μου.»
Αυτή η αυξημένη ευαισθησία του σχολείου ίσως να οφείλεται και στο ότι φοίτησε σε μουσικό σχολείο. Περιγράφει ένα χώρο που τον χαρακτηρίζει η αποδοχή και η κατανόηση τόσο από καθηγητές όσο και από συμμαθητές.«Στο σχολείο δεν δέχτηκα κανενός είδους εκφοβισμό για την αναπηρία μου.»
Ούσα ανάπηρη ως μαθήτρια και ακούγοντας από πολλούς συνανάπηρους για τα σχολικά τους χρόνια, το παραπάνω μου ακούγεται σχεδόν ουτοπικό, η πραγματικότητα όμως είναι ότι η μουσική γαληνεύει, και σε ένα σχολείο που χαρακτηρίζεται από την μουσική παιδεία που προσφέρει, ακόμη και οι πιο ταραγμένες ψυχές που θέλουν να σπείρουν στεναχώρια και θυμό, ηρεμούν.
Η αλήθεια είναι πως η ενημέρωση για την αναπηρία και η αυτοπεποίθηση ξεκινούν από το σπίτι. «Η οικογένειά μου δεν με περιθωριοποίησε ποτέ και ήταν ενήμερη για την βοήθεια που χρειάζομαι.» Έτσι λοιπόν η Δήμητρα αποφάσισε να αρχίσει να μιλά ανοιχτά για την εμπειρία της με την αναπηρία, πλέον και μέσω του Nevronas. Δυστυχώς, η χώρα μας διακρίνεται για την έλλειψη σωστής ενημέρωσης γύρω από την αναπηρία με αποτέλεσμα η γνώση να αντικαθίσταται από τα στερεότυπα και τη μισαλλοδοξία και αυτό ακριβώς προσπαθεί να παλέψει και η Δήμητρα. «Πιστεύω πως αν μιλήσω για το πως είναι ο κόσμος μέσα από τα δικά μου μάτια τότε ίσως να συνεισφέρω με τον δικό μου τρόπο σε αυτό το μεγάλο και πολύ σημαντικό κομμάτι της ενημέρωσης για την αναπηρία.»
«Στις σχέσεις μου με φίλους ή συνεργάτες θα με ρωτήσουν πως είμαι τόσο ξανθιά ή γιατί κουνιούνται τα μάτια μου δεξιά-αριστερά.
Θα απαντήσω κάθε φορά γιατί πρωτίστως με ενδιαφέρει η ενημέρωση των ανθρώπων.»
Όταν τελικά έφτασε στο μουσικό σχολείο έπρεπε να διαλέξει το κύριο όργανο με το οποίο θα ασχολείται. Η πρώτη της επιλογή ήταν η κιθάρα που ήδη γνώριζε καλά και δεύτερη το τσέλο για το οποίο την παρότρυνε ο πατέρας της. Τελικά της ανέθεσαν το τσέλο, και εκ των υστέρων αυτό αποτέλεσε ένα μεγάλο δώρο. Ήδη ως μαθήτρια του μουσικού σχολείου εκτός από την πολύ σημαντική μουσική παιδεία, έμαθε στην πράξη την ομαδικότητα και τη συνεργασία και τον αλληλοσεβασμό ως μουσικός. «Όλα τα παιδιά συμμετέχουν είτε σε χορωδίες είτε σε σύνολα με το όργανο επιλογής τους οπότε μαθαίνουν από νωρίς να συνεργάζονται να λαμβάνουν οδηγίες, να συμμετέχουν σε συναυλίες.»
Αυτή τη στιγμή που μιλάμε η νεαρή Δήμητρα Καψάλη έχει ήδη ενταχθεί σε πληθώρα μουσικών συνόλων και έχει συνεργαστεί με καλλιτέχνες της έντεχνης ελληνικής, ελληνικής underground και ξένης μουσικής σκηνής. Από τους τελευταίους ξεχωρίζει τους Skull and Dawn. «Είναι συγκρότημα με dark country / Americana στυλ. Να πω την αλήθεια δεν είχα κάνει κάτι παρόμοιο και σίγουρα ήταν μια πρωτόγνωρη και πολύ ευχάριστη εμπειρία! Παράλληλα είμαι μέλος της underground youth orchestra. » Παράλληλα συνεχίζει τις μουσικές της σπουδές ως φοιτήτρια στο Τμήμα Μουσικολογίας του ΕΚΠΑ.
Μελλοντικά θα ήθελε να δικτυωθεί και στο εξωτερικό, όχι μόνο στον τομέα της κλασικής μουσικής αλλά και σε άλλα όπως την folk μουσική ή στην ροκ.
«Το τσέλο είναι ένα όργανο με ικανότητες για όλα τα μουσικά είδη»
«Σχετικά με την ενημέρωση των ΑμεΑ αυτό που ήθελα εγώ είναι μια συμπεριληπτική συμπεριφορά από το κράτος, τον δημόσιο τομέα και τον ιδιωτικό τομέα. Να ακουστούν δηλαδή τα αιτήματα όλων και να υπάρξει μια αλλαγή έστω και μικρή στην αρχή αλλά να υπάρξει.»
Η Δήμητρα Καψάλη είναι μια μουσικός με δικό της στυλ και άποψη και αξίζει να την έχετε στο ραντάρ σας τόσο για την καλλιτεχνική της δραστηριότητα όσο και για την επερχόμενη δράση της γύρω από την ενημέρωση για την αναπηρία.
Stay tuned…
Συνέντευξη: της Δήμητρας Καψάλη, Βιολοντσελίστριας με αναπηρία στην Νάνσυ Παναγουλοπούλου – Δημοσιογράφος
Επιμέλεια: Πόπη Μάλεση – B.A, M.A Psychology