REFRAME by Nevronas.gr + EVArtist: Μια νέα στήλη στο Nevronas.gr, όπου κάθε εικόνα γίνεται η αφετηρία ενός εικαστικού διαλόγου με την επικαιρότητα, την αναπηρία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και όσα συχνά μένουν αόρατα.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ένας τυφλός άνθρωπος είχε θέση στην Επίδαυρο. Είναι η πρώτη φορά που η Επίδαυρος φρόντισε να μπορεί να τη βρει.
Για περισσότερα από δύο χιλιάδες χρόνια, το θέατρο στεκόταν εκεί.
Δεν έλειπαν οι πέτρες. Έλειπε η πρόσβαση.
Δεν είναι η αναπηρία που κρατούσε κάποιους ανθρώπους μακριά από την Επίδαυρο.
Ήταν η απουσία ακουστικής περιγραφής.
Η απουσία Braille.
Η απουσία εκπαίδευσης.
Η απουσία απόφασης.
Γιατί η προσβασιμότητα δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια.
Είναι επιλογή.
Και όταν ένας χώρος ανοίγει πραγματικά σε όσους για αιώνες έμεναν έξω, δεν κάνει χάρη.
Διορθώνει την ιστορία.
Στην Επίδαυρο συνέβη κάτι που αξίζει να κρατήσουμε όχι μόνο ως είδηση, αλλά ως εικόνα για το πώς θέλουμε να είναι ο πολιτισμός μας. Οι «Τρωάδες» παρουσιάστηκαν με συνθήκες προσβασιμότητας για τυφλά και κωφά άτομα, ενώ στη σκηνή συμμετείχαν και ανάπηροι ερμηνευτές. Για την πρόσβαση τυφλών θεατών υπήρχαν εργαλεία όπως ακουστική περιγραφή, ανάγλυφες μακέτες και υλικά που μπορούν να εξερευνήσουν με την αφή.
Και ανάμεσα στους θεατές βρέθηκαν η Ιωάννα-Μαρία Γκέρτσου και ο Μπάμπου, ο σκύλος-οδηγός της.
Κρατάω αυτή την εικόνα.
Μια γυναίκα.
Ένας σκύλος-οδηγός.
Ένα θέατρο δυόμισι χιλιάδων χρόνων.
Όχι απέναντι ο ένας από τον άλλον.
Μαζί.
Για χρόνια συζητάμε για την προσβασιμότητα σαν να πρόκειται για κάτι που προσθέτουμε εκ των υστέρων: μια ράμπα, έναν υπότιτλο, μια ακουστική περιγραφή, μια «ειδική» θέση.
Όμως ίσως χρειάζεται να κάνουμε ακριβώς αυτό που λέει το όνομα αυτής της στήλης:
να αλλάξουμε το κάδρο.
Η προσβασιμότητα δεν είναι αυτό που προσθέτουμε στον πολιτισμό.
Είναι πολιτισμός.
Δεν κάνει μια παράσταση «ειδική». Την κάνει διαθέσιμη σε περισσότερους ανθρώπους. Δεν αφαιρεί τίποτα από τον θεατή που βλέπει ή ακούει. Προσθέτει ανθρώπους στην κοινή εμπειρία.
Και αυτό είναι το όμορφο στην ιστορία της Επιδαύρου.
Δεν θέλω να τη δω ως ιστορία για το τι δεν μπορούσαν μέχρι σήμερα να κάνουν τα ανάπηρα άτομα.
Θέλω να τη δω ως απόδειξη του τι μπορούμε να κάνουμε όλοι μαζί όταν αποφασίσουμε να σχεδιάσουμε διαφορετικά.
Γιατί όταν ένας πολιτιστικός χώρος γίνεται προσβάσιμος, δεν κερδίζει μόνο ο ανάπηρος θεατής.
Κερδίζει ο ίδιος ο πολιτισμός.
Γίνεται μεγαλύτερος.
Πλουσιότερος.
Πιο ανθρώπινος.
Και κάπου εκεί βρίσκεται και ο Μπάμπου.
Με τέσσερα πόδια, ένα σαμαράκι και μια δουλειά που πιθανότατα δεν γνωρίζει ότι εκείνο το βράδυ είχε και συμβολικό βάρος.
Περπάτησε σε έναν χώρο αιώνων. Και άφησε εκεί κάτι πολύ σύγχρονο.
Την εικόνα ενός πολιτισμού όπου κανείς δεν χρειάζεται να ζητά άδεια για να ανήκει.
Και αυτή τη φορά, ένα μικρό κομμάτι αυτής της αλλαγής είχε τέσσερις πατούσες.
Αφιερωμένο στον Μπάμπου.
REFRAME: Ο πολιτισμός δεν γίνεται σπουδαίος επειδή είναι αρχαίος. Γίνεται σπουδαίος όταν μπορεί να ανήκει σε όλους.
Περιγραφή εικόνας για άτομα με οπτική βλάβη:
Η εικόνα απεικονίζει ένα αρχαίο ανοιχτό θέατρο την ώρα του ηλιοβασιλέματος. Στις πέτρινες κερκίδες κάθεται μια γυναίκα μαζί με έναν μαύρο σκύλο-οδηγό με σαμαράκι. Κοιτούν προς την άδεια σκηνή. Το τοπίο πλαισιώνεται από αφαιρετικές πινελιές ακουαρέλας σε μωβ και κόκκινες αποχρώσεις.
Στο κέντρο αναγράφεται με μεγάλα λευκά γράμματα: «Ο πολιτισμός δεν γίνεται σπουδαίος επειδή είναι αρχαίος. Γίνεται σπουδαίος όταν μπορεί να ανήκει σε όλους.»
Κάτω δεξιά εμφανίζεται η υπογραφή REFRAME by Nevronas.gr + EVArtist.