Με πνεύμα συνεργασίας και με κοινό στόχο τη βελτίωση της ειδικής εκπαίδευσης, πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 19 Μαρτίου 2025 η θεσμική συνάντηση του Συλλόγου Αναπληρωτών Καθηγητών Ειδικής Αγωγής (ΣΑΚΕΑ) με το Υπουργείο Παιδείας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ΣΑΚΕΑ είναι ο πρώτος σύλλογος που πραγματοποίησε συνάντηση με την ηγεσία του υπουργείου μετά την πρόσφατη αλλαγή της.
Πιο συγκεκριμένα, ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος του συλλόγου μας συναντήθηκαν με τον Γενικό Γραμματέα κ. Κατσαρό, τον διευθυντή ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης κ. Μπουσδούνη, τη σύμβουλο υπουργού κα. Μπούντα και τον κ. Παπακωνσταντίνου, συνεργάτη του γενικού γραμματέα. Κατά την πολύωρη συνάντηση, ο ΣΑΚΕΑ τόνισε τις ιδιαίτερες ανάγκες της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, οι οποίες διαφοροποιούνται σε σημαντικά σημεία από εκείνες της Πρωτοβάθμιας. Υπογραμμίστηκε η ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις σε Γυμνάσια και σε Λύκεια, ώστε να αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις στις δομές ειδικής αγωγής και να ξεπεραστούν τα πρακτικά εμπόδια που περιορίζουν την ισότιμη συμμετοχή όλων των μαθητών/μαθητριών.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε σε καίρια ζητήματα, όπως:
• Η λειτουργία των Τμημάτων Ένταξης.
• Η Παράλληλη Στήριξη και η ανάγκη θεσμοθέτησης ενός νέου ρόλου, του Εκπαιδευτικού Ενταξιακής Εκπαίδευσης.
• Η στελέχωση και αναβάθμιση των ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.
• Οι προκλήσεις των ειδικών σχολείων και η ενίσχυση των δομών ειδικής αγωγής στα ΕΠΑΛ.
• Η αναβάθμιση των Ε.Ε.Ε.Ε.Κ. και η αναγνώριση των απολυτηρίων τους.
• Οι επικείμενοι διορισμοί και η ανάγκη δημιουργίας οργανικών θέσεων στην ειδική αγωγή.
Κύρια σημεία συζήτησης και προθέσεις του Υπουργείου:
- Τμήματα Ένταξης: Στοχευμένες παρεμβάσεις για αποτελεσματική υποστήριξη των παιδιών.
Ο ΣΑΚΕΑ ανέδειξε την ανάγκη για ενίσχυση της στελέχωσης των Τμημάτων Ένταξης, ώστε να διασφαλιστεί η ουσιαστική υποστήριξη των μαθητών/μαθητριών. Ζητήθηκε η άρση του ορίου των 15 μαθητών για τη δημιουργία Τμήματος Ένταξης σε σχολικές μονάδες με περισσότερους από 300 μαθητές, με στόχο την αύξηση της ευελιξίας και της προσβασιμότητας. Στο ίδιο πλαίσιο συζητήθηκε η αναπροσαρμογή της κατανομής των εκπαιδευτικών στα τμήματα ένταξης των γυμνασίων με στόχο την επαρκή κάλυψη των μαθητών/μαθητριών σε όλα τα διδακτικά αντικείμενα και σύμφωνα με τις ώρες που αυτά καταλαμβάνουν ανά ειδικότητα. Επιπλέον ο ΣΑΚΕΑ έθιξε το ζήτημα της μεγάλης γραφειοκρατίας για την ίδρυση τμημάτων ένταξης που, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει εμπλοκή των Δήμων στην ίδρυση τους. Για να ξεπεραστούν τα εμπόδια στην ίδρυση τους εισηγηθήκαμε την αξιοποίηση της νομοθεσίας 4368/2016 (αρ.82) που προβλέπει τη λειτουργία των τμημάτων ένταξης εντός της γενικής τάξης, χωρίς να χρειάζεται ξεχωριστή αίθουσα. Επιπλέον, το Υπουργείο διαβεβαίωσε ότι τα Τμήματα Ένταξης που λειτουργούν σε σχολεία που μετατρέπονται σε Ωνάσεια, Πειραματικά ή Πρότυπα θα συνεχίσουν να παρέχουν απρόσκοπτα την υποστήριξή τους.
- Παράλληλη Στήριξη & Εκπαιδευτικός Ενταξιακής Εκπαίδευσης
Συζητήθηκε η ανάγκη αύξησης των μόνιμων οργανικών θέσεων στην ειδική αγωγή, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από τους αναπληρωτές, χωρίς να μειωθεί ο συνολικός αριθμός εκπαιδευτικών στις υποστηρικτικές δομές. Ο ΣΑΚΕΑ εισηγήθηκε τη δημιουργία οργανικών θέσεων στην παράλληλη στήριξη με τη διάθεση των μόνιμων εκπαιδευτικών στο ΠΥΣΔΕ ανά διεύθυνση δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Επίσης, το Υπουργείο αντιμετώπισε θετικά την πρόταση του ΣΑΚΕΑ για τη θεσμοθέτηση του «Εκπαιδευτικού Ενταξιακής Εκπαίδευσης», ενός ρόλου που θα ενισχύσει τη συμπερίληψη και θα υποστηρίξει τη λειτουργία της παράλληλης στήριξης.
- Ενίσχυση της συνεργασίας Γενικής και Ειδικής Εκπαίδευσης
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συνεργασία μεταξύ εκπαιδευτικών γενικής και ειδικής αγωγής, μέσω θεσμοθετημένων κοινών προγραμμάτων επιμόρφωσης. Ο ΣΑΚΕΑ πρότεινε την παρουσία εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής σε όλα τα σχολεία και την ενίσχυση της συμμετοχής τους στις Επιτροπές Διεπιστημονικής Υποστήριξης.
- ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.: Ψηφιακή μετάβαση και στελέχωση με μόνιμο προσωπικό
Το Υπουργείο ανακοίνωσε τη δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας, μέσω της οποίας κάθε μαθητής/μαθήτρια θα διαθέτει ατομικό φάκελο με την αξιολογική του έκθεση, διευκολύνοντας τον εκπαιδευτικό σχεδιασμό. Παράλληλα, δρομολογείται από το Υπουργείο η στελέχωση των ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. με μόνιμο προσωπικό, ενώ εισάγονται νέα σταθμισμένα εργαλεία για τη διερεύνηση μαθησιακών δυσκολιών και αναπηριών. Τα εργαλεία θα ενισχύουν τα κριτήρια της εγκυρότητας των αξιολογικών εκθέσεων και, ταυτόχρονα, θα διευκολύνουν το έργο των εκπαιδευτικών, συμβάλλοντας στη διεπιστημονική υποστήριξη του προσωπικού. Ο ΣΑΚΕΑ αναγνώρισε τη σημαντικότητα των μεταρρυθμίσεων, προσθέτοντας πως τα ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. χρειάζεται να ενισχύσουν τον συμβουλευτικό τους ρόλο, συνεργαζόμενα με τα σχολεία, τους γονείς/κηδεμόνες και τα παιδιά.
- Αναβάθμιση των Ε.Ε.Ε.Ε.Κ.: Επαγγελματικά δικαιώματα και εκπαιδευτικό υλικό
Συζητήθηκε η αναβάθμιση των απολυτηρίων των Ε.Ε.Ε.Ε.Κ., ώστε να παρέχουν πλήρη επαγγελματικά και εκπαιδευτικά δικαιώματα, την ανάγκη συγγραφής σύγχρονου εκπαιδευτικού υλικού για όλα τα γνωστικά αντικείμενα καθώς και την επικαιροποίηση των αντίστοιχων αναλυτικών προγραμμάτων. Από το Υπουργείο αναφέρθηκε πως γίνονται προσπάθειες, ώστε το ΙΕΠ να συμβάλλει στην παραγωγή επιπλέον εκπαιδευτικού υλικού για τα παιδιά με αναπηρία.
- Υποστήριξη μαθητών ΕΠΑΛ: Ειδική αγωγή στην επαγγελματική εκπαίδευση
Για πρώτη φορά τέθηκε το ζήτημα της παροχής ειδικής εκπαιδευτικής υποστήριξης και σε μαθητές/μαθήτριες των ΕΠΑΛ, ανάλογα με τις εκπαιδευτικές τους ανάγκες, ενισχύοντας τις ευκαιρίες πρόσβασης στην αγορά εργασίας.
- Διορισμοί εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής: Έμφαση στη σταθερότητα του προσωπικού
Το Υπουργείο ανέφερε ότι είναι και φέτος στις προθέσεις του να πραγματοποιηθούν 10.000 μόνιμοι διορισμοί εκπαιδευτικών, με στόχο τη μετατροπή λειτουργικών κενών σε οργανικές θέσεις. Υπάρχει εισήγηση για να δοθεί έμφαση στην ειδική αγωγή, προκειμένου να μειωθεί ο αριθμός των αναπληρωτών και να διαμορφωθεί ένα πιο σταθερό εκπαιδευτικό περιβάλλον, το οποίο κρίνεται ιδιαίτερα σημαντικό για την ομαλή της λειτουργία και για την αποτελεσματικότητα της.
Συμπέρασμα: Από τη δέσμευση στην υλοποίηση
Ο ΣΑΚΕΑ κατέθεσε ολοκληρωμένο φάκελο με τεκμηριωμένες προτάσεις, αντλώντας στοιχεία από τη διεθνή έρευνα και την εμπειρία των μελών του στα σχολεία.
Ο Σύλλογος εκφράζει την ικανοποίησή του για το ιδιαίτερα θετικό κλίμα της συνάντησης και τη διάθεση του Υπουργείου για ουσιαστικές παρεμβάσεις. Ωστόσο, παραμένουμε σε εγρήγορση, ώστε οι δεσμεύσεις αυτές να μετατραπούν σε πράξεις που θα βελτιώσουν ουσιαστικά την ειδική εκπαίδευση στη χώρα μας.
Με εκτίμηση,
για το Δ.Σ. του Σ.Α.Κ.Ε.Α.
Ο Πρόεδρος Ο Γεν. Γραμματέας
Πουλπούλογλου Νικόλαος Ναζίρης Ιωάννης