Ένα αυτιστικό μυαλό φωτίζει τον κόσμο μας: Temple Grandin

Έχω μία μικρή βιβλιοθήκη και στο πάνω πάνω ράφι έχει ένα DVD, δώρο από ένα ζευγάρι πολύ καλών μου φίλων. Η ταινία αφηγείται την πραγματική ιστορία ενός αυτιστικού ανθρώπου που έκανε τον κόσμο μας λίγο πιο φωτεινό.

του Βαγγέλη Καρατζά – Πατέρας παιδιού στο Φάσμα του Αυτισμού

Η ταινία «Temple Grandin: Ζωή σαν τριαντάφυλλο» μας δείχνει την ιστορία της Temple Grandin, καθηγήτριας Πανεπιστημίου και αυτιστικής ακτιβίστριας, που εδώ και δεκαετίες ενημερώνει τον κόσμο για τον αυτισμό, μέσα από ομιλίες και βιβλία. Στην ταινία που βασίζεται σε δύο βιβλία της, η ίδια είχε συμμετοχή στο σενάριο.

Ένα μυαλό γεμάτο εικόνες…

Το μεγάλο πλεονέκτημα της ταινίας είναι ότι μας δείχνει πως λειτουργεί το αυτιστικό μυαλό μέσα από τα μάτια της Temple. Πως αντιλαμβάνεται τα πράγματα, πως λειτουργεί η μνήμη της, τους συνειρμούς της αλλά και τον καταπληκτικό τρόπο που οπτικοποιεί ιδέες, κατασκευές και σχέδια μέσα στη σκέψη της.

Σκέφτεται και αντιλαμβάνεται με εικόνες, όπως κάνουν οι περισσότεροι αυτιστικοί και δέχεται κάθε μέρα αισθητηριακή «επίθεση» από  ερεθίσματα, που εμείς θεωρούμε ανώδυνο μέρος της καθημερινότητάς μας. Οι ήχοι και οι εικόνες στην ταινία μεγεθύνονται, οξύνονται, για να μας δοθεί η ευκαιρία να βιώσουμε, κατά κάποιον τρόπο, την αυτιστική οπτική. Θα σας βοηθήσει πολύ να δείτε την ταινία είτε με δυνατό ήχο, είτε με ακουστικά.

Βλέποντας τη σκηνή που είναι ξαπλωμένη ανάμεσα στις αγελάδες κοιτάζοντας τον ουρανό και μοιάζει τόσο ήρεμη και τόσο ευτυχισμένη, σκεφτείτε πότε ήταν η τελευταία φορά που είδατε έτσι τα πράγματα και θυμηθείτε πως νιώσατε…

«Προτείνω να εισαχθεί σε ίδρυμα»…

Αυτή η «ετυμηγορία» ενός γιατρού που διέγνωσε τον αυτισμό της Temple στα τέσσερα της χρόνια όταν ήταν ακόμα μη λεκτική. Ήταν δεκαετία του 50, ίσως δεν περίμενα κάτι το διαφορετικό, αλλά ακόμα και τώρα «ειδικοί» συνεχίζουν να υποτιμούν τις δυνατότητες των νευροδιαφορετικών ατόμων ή το δικαίωμα τους να διεκδικήσουν μια καλύτερη ζωή, ενταγμένοι στο κοινωνικό σύνολο, με την κατάλληλη καθοδήγηση  και υποστήριξη που δικαιούνται.

Ευτυχώς βλέπουμε τη μητέρα της να μην ακολουθεί τη σύσταση του γιατρού, να παλεύει με τις δυσκολίες, τις προκαταλήψεις, ακόμη και τον ίδιο της τον εαυτό δίνοντας έτσι στην Temple την ευκαιρία να σπουδάσει, να αυτονομηθεί και να ξεπεράσει κάθε προσδοκία!

Ένας άνθρωπος μπορεί να κάνει τη διαφορά…

Αυτό που δείχνει η ταινία και είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε, είναι πόσο καλύτερη μπορεί να γίνει η ζωή όλων μας αν αξιοποιήσουμε τις απίστευτες δυνατότητες που έχει μία μεγάλη μερίδα αυτιστικών ανθρώπων.
Μέσα από τις  πολύ όμορφες σκηνές της Temple με τα ζώα βλέπουμε την ξεχωριστή σχέση που έχει μαζί τους, που σε συνδιασμό με τον μοναδικό τρόπο σκέψης της, έφερε μία τεράστια αλλαγή στο χώρο της κτηνοτροφίας, η οποία  όχι μόνο βοήθησε τα ίδια τα ζώα αλλά και τον επιχειρηματικό κόσμο που δραστηριοποιείται στον συγκεκριμένο τομέα.

Η επιμονή, η οξύνοια, η  παρατηρητικότητα, ο διαφορετικός τρόπος σκέψης και η μεθοδικότητα των αυτιστικών είναι τρομερά πλεονεκτήματα στον χώρο της εργασίας και της καινοτομίας.
Η ταινία δείχνει όμως και την ανοησία, τα στερεότυπα, τον σεξισμό και τη στενοκεφαλιά των ανθρώπων γύρω από την Temple που πολλές φορές της στάθηκε εμπόδιο.

Σύστημα υποστήριξης…

Και όμως τα κατάφερε γιατί δεν ήταν μόνη. Είχε μία μητέρα που την πίστεψε και βρέθηκε ένας δάσκαλος που ξεκλείδωσε το δυναμικό της. Το μοντέλο του «one size» σχολείου που εφαρμόζεται εδώ έχει αποτύχει. Αποτέλεσμα της αποτυχίας αυτής είναι η περιθωριοποίηση ενός μεγάλου αριθμού μαθητών, η εκφραστική ένδεια, ο ψηφιακός αναλφαβητισμός αλλά και η έλλειψη ουσιαστικής παιδείας για τους υπόλοιπους. Στην ταινία βλέπουμε ότι μία διαφορετική προσέγγιση, που προσαρμόζεται στις ανάγκες και στις δυνατότητες των μαθητών είναι αυτή που θα φέρει καλύτερα αποτελέσματα βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.