Ό,τι ακριβώς ήθελε να πει ο Καμύ, αυτός ο νομπελίστας λογοτέχνης που μας χάρισε μερικά από τα σπουδαιότερα κείμενα του 20ου αιώνα, στην «Κατάσταση πολιορκίας» του, αυτό ακριβώς είδαμε να εκτυλίσσεται πάνω στη σκηνή του θέατρου Άβατον, από την θεατρική ομάδα κωφών Τρελά Χρώματα.
της Γιώτα Ευσταθίου – Θεατρολόγος – Ηθοποιός
Ας αρχίσουμε από το μοναδικό κείμενο που διάλεξε η ομάδα να παρουσιάσει, σε μετάφραση Γιάννη Θηβαίου και διασκευή της Έλλης Μερκούρη. Φυσικά και ο Καμύ δεν περίμενε εμένα για να πω πόσο μοναδικό είναι, πόσο ευφυές και επίκαιρο. Προφητικό δε θα το έλεγα, θα πρέπει να είναι κανείς κοντόφθαλμος για να το αποκαλέσει έτσι, γιατί απ’ ότι φαίνεται η ιστορία όχι μόνο επαναλαμβάνεται, αλλά και οι άνθρωποι δεν κάνουν τίποτα για να μην επαναληφθεί. Βέβαια, υπάρχουν πάντα και οι τολμηροί, οι επαναστάτες που υψώνουν λίγο από το ανάστημα τους και έρχεται μια κάποια λύση! Τόσο δυστοπική είναι η κοινωνία που παρουσιάζεται στο κείμενο αυτό, που παρόλο που το βλέπεις να έρχεται όλο κατά πάνω σου (αυτό που περιγράφει), παρόλα αυτά θες να μπεις μέσα του και να ουρλιάξεις μαζί με τον θίασο.
Ένα λυρικό έργο που τραγουδάει τον έρωτα, τη μοναξιά του ανθρώπου απέναντι στο πεπρωμένο και θα μπορούσε να χαρακτηριστεί σύγχρονη τραγωδία.
Μια ανθρωποποιημένη πανούκλα, έρχεται να εξουσιάσει τους πάντες, ο φόβος κατακλύζει- και όχι αδίκως- τα πάντα, ο έρωτας, η ζωή, η χαρά έχουν χαθεί δια παντός και ο ένας διώκει τον άλλον
.
Η σκηνοθεσία της Έλλης Μερκούρη για ακόμα μια φορά μας εκπλήσσει. Έχει πάλι καταφέρει να χωρέσει ένα πολυπρόσωπο θεατρικό κείμενο σε πέντε άτομα, μοιράζοντας τους ρόλους με τεχνάσματα τέτοια που ‘’πιάνει τόπο’’ η θεατρολογική σημειολογία που διδαχτήκαμε στο πανεπιστήμιο! Η Έλλη, πιο ώριμη σκηνοθετικά από ποτέ εντάσσει με μοναδικό τρόπο όποιο ‘’μικροθέμα’’ βγει μπροστά της, άρτια και με ξέχειλη αμεσότητα – όπως η ίδια μου είπε όταν τη ρώτησα αν ο Λευτέρης Παπακώστας είναι ανάπηρος και χρησιμοποιεί μπαστούνι επί σκηνής, μου είπε πως λίγες μέρες πριν την πρεμιέρα, ο ηθοποιός της είχε ένα ατύχημα και έτσι αναγκάστηκε να το κάνει μέρος του ρόλου!
Να σας πω πως σε ομάδες σαν αυτές που χαρακτηρίζονται από την διάθεση τους για συμπερίληψη, θα μπορούσαμε άνετα να πούμε πως ο ηθοποιός ήταν όντως ανάπηρος και πως η διαχείριση του μπαστουνιού ήταν τέτοια που θα έλεγε κανείς πως είναι μια καθημερινή κατάσταση του.
Σ’ αυτό το σημείο να κάνω ιδιαίτερη μνεία στην υποκριτική δεινότητα του κ. Παπακώστα αλλά αυτά θα τα πω και πιο κάτω. Επιστρέφοντας στην Έλλη, φανταστείτε αν διαχειρίζεται έτσι τα μικρά σκηνοθετικά, που μεταξύ μας δε την αφορούν στην πρακτική εφαρμογή τους παρά μόνο στη σύλληψη τους, πως διαχειρίζεται τα μεγάλα όπως το θεατρικό κείμενο του Καμύ.
Ο σκηνικός χώρος είχε διαμορφωθεί λιτά μα άκρως λειτουργικά.
Τα κοστούμια της Ειρήνης Γεωργακίλα ένα μείγμα από εξπρεσιονισμό και μοντέρνο, εξυπηρετούν άψογα τη σκηνοθεσία και προσθέτουν χρώμα μέσα στο black box της σκηνής και του νου.
Η μουσική του Νίκου Κυριαζή ακολουθεί τη γραμμή της σκηνοθέτριας πότε με μια νοσταλγία, πότε με δυναμισμό, πότε με ζοφερή διάθεση.
Στη χορογραφία της Μάτας Μάρρα, όλοι κουρδισμένοι άψογα.
Η παράσταση πραγματοποιείται με την ταυτόχρονη συμμετοχή κωφών και ακουόντων ηθοποιών, συνδυάζοντας την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα και τη φωνητική ερμηνεία.
Η Όλγα Δαλέκου, για ακόμα μια φορά, αποδεικνύει ότι το να παίζεις θέατρο επαγγελματικά, όταν είσαι κωφός είναι μια πρόκληση και όχι ένα εμπόδιο.
Πάντα παρούσα με αξιοθαύμαστη επιμονή και ταλέντο.
Η Μαρία Στεφανή, βαρήκοη ηθοποιός αποδίδει άριστα το ρόλο του Νάδα και με μεγάλη ευαισθησία το ρόλο της Βικτώρια.
Τον Λευτέρη Παπακώστα, τον είδα πρώτη φορά στο θέατρο και δεν κρύβω ότι με εντυπωσίασε. Άρτιος σε κάθε ρόλο και πόσο εύκολα ενσωματώθηκε μέσα στα τρελά χρώματα!
Τέλος, η διερμηνέας Μυρτώ Γκανούρη, για ακόμα μια φορά με τη θεατρικότητα της δίνει άλλη διάσταση στη χρήση της ελληνικής νοηματικής γλώσσας.
Τα Τρελά Χρώματα, για ακόμα μια φορά εκπαιδεύουν το κοινό που δεν έχει προηγούμενη αντίστοιχη εμπειρία σε μεικτές συμπεριληπτικές ομάδες κωφών και ακούοντων και εντυπωσιάζει εμάς που τους ακολουθούμε με λαχτάρα κάθε σεζόν!
Εις το επανιδείν.
Η παράσταση
H Θεατρική Ομάδα Κωφών «Τρελά Χρώματα», με ιδιαίτερη χαρά παρουσιάζει την παράσταση «Κατάσταση Πολιορκίας» του νομπελίστα συγγραφέα Αλμπέρ Καμύ στο Θέατρο Άβατον από την 1η Φεβρουαρίου για 16 παραστάσεις.
Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Καμύ έγραψε αυτό το αλληγορικό έργο, όπου διαδραματίζεται σ’ ένα δυστοπικό περιβάλλον και περιστρέφεται γύρω από το ξέσπασμα μιας θανατηφόρας πανούκλας σ’ ένα χωριό της Ισπανίας. Ο συγγραφέας επινοεί τη στρατηγική επιβολή ενός σχεδίου, μέσω της προσωποποίησης της πανούκλας ως ανθρωπόμορφης οντότητας. Με απώτερο στόχο την ταχεία επιβολή μιας παγκόσμιας δικτατορίας, το αποτέλεσμα είναι να ξεσπάσει μια κοινωνική αναταραχή, όπου οι ατομικές ελευθερίες καθίστανται παρωχημένες. Τα «πιστοποιητικά ύπαρξης» είναι απαραίτητα και δεν μπορεί κανείς να ζήσει χωρίς αυτά. Η συμβολική ενσάρκωση της πανούκλας ευθυγραμμίζεται με τον ολοκληρωτικό σκοπό της διάδοσης του φόβου, καθώς έχει ανακοινωθεί η κατάσταση πολιορκίας και όλοι θεωρούνται ύποπτοι.
Ο φόβος είναι το κεντρικό θέμα σε όλο το έργο. Η άποψη του Καμύ για τον παραλογισμό της ανθρώπινης ύπαρξης υποδηλώνει ότι ο φόβος μπορεί να νικηθεί μέσω της αλληλεγγύης, της αγάπης και της συλλογικής αντίστασης. Η συγγραφική δύναμη του Καμύ διακρίνεται μέσα από καίριους συμβολισμούς μεταξύ παραλόγου και τραγικού, που στη παράσταση οι συμβολισμοί αυτοί ενισχύονται περαιτέρω.
Η παράσταση πραγματοποιείται με την ταυτόχρονη συμμετοχή Κωφών και ακουόντων ηθοποιών, συνδυάζοντας την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα και τη φωνητική ερμηνεία για να δημιουργήσουν μια μοναδική δίγλωσση σκηνική αφήγηση. Η αφήγηση αυτή ενσωματώνει θεατρικές τεχνικές όπως η παντομίμα, ο λυρικός μονόλογος και ο «χορός της τραγωδίας» ως χορωδιακό σύνολο. Ο έντονος παραλογισμός και ο γρήγορος ρυθμός του έργου οδηγούν στη χρήση εξπρεσιονιστικών στοιχείων, διερευνώντας συχνά θέματα τρέλας, παράνοιας και προδοσίας. Ταυτόχρονα, οι μέθοδοι προσβασιμότητας ενσωματώνονται στο δραματικό πλαίσιο, προσδίδοντας μια διαφορετική διάσταση στην παράσταση, αναδεικνύοντας τις τεχνικές σε ζητήματα προσβασιμότητας, όπως η συνοδεία Υπέρτιτλων (στα ελληνικά) για λόγους ισότιμης πρόσβασης στο ακουστικό κανάλι επικοινωνίας.
Η παράσταση αποτελεί ένα καλλιτεχνικό έργο, το οποίο απευθύνεται τόσο σε Κωφούς, όσο και ακούοντες θεατές.
H Θεατρική Ομάδα Κωφών «Τρελά Χρώματα» δημιουργήθηκε το 2009 και αποτελεί μια σύμπραξη Κωφών και ακουόντων ηθοποιών. Μέσα από μια συστηματική ενασχόληση με την θεατρική δράση, έχει αναδείξει νέους κώδικες στην υποκριτική έκφραση, αξιοποιώντας με ανανεωτική ματιά την νοηματική γλώσσα, παράλληλα με την φωνητική ερμηνεία, τις αρχές του αυτοσχεδιασμού και τις τεχνικές του σωματικού θεάτρου. Το 2023 απονεμήθηκε στην Ομάδα Τιμητικός Έπαινος για την πορεία του καλλιτεχνικού έργου της από την Ένωση Κριτικών Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών στα Βραβεία Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών. Η Ομάδα καθ’ όλη τη διάρκεια της καλλιτεχνικής της πορείας είχε την τιμή να συνεργαστεί με σημαντικούς πολιτιστικούς φορείς. Ενδεικτικά, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, την Αρχαία Ολυμπία, το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Ρούμελης, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος (Κ.Θ.Β.Ε), τον Πολιτιστικό Όμιλο της Τράπεζας Πειραιώς, το Θεσσαλικό Θέατρο, την Ομοσπονδία Κωφών Ελλάδος, την Ένωση Κωφών, το Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών Ελλάδος, το Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Ελλάδος κ.α. Είναι η έκτη φορά που επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού & Αθλητισμού.
* Με την υποστήριξη του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος
* Υπό την αιγίδα του Ομίλου για την UNESCO Τεχνών, Λόγου και Επιστημών Ελλάδος
* Η παράσταση πραγματοποιείται υπό την αιγίδα και με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού
Ταυτότητα παράστασης:
Συγγραφέας: Αλμπέρ Καμύ
Μετάφραση: Γιάννης Θηβαίος
Διασκευή-Σκηνοθεσία: Έλλη Μερκούρη
Σκηνικός χώρος: Ζωή Μολυβδά-Φαμέλη
Κοστούμια: Ειρήνη Γεωργακίλα
Μουσική: Νίκος Κυριαζής
Χορογραφία: Μάτα Μάρρα
Απόδοση κειμένων στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα: Μυρτώ Γκανούρη, Όλγα Δαλέκου
Σχεδιασμός φωτισμών: Μαριέττα Παυλάκη
Eικαστική Σύνθεση Αφίσας: Σοφία Ζάγκα
Γραφιστικά: Μαρία Στεφανή
Φωτογραφίες promo-Βίντεο: Δάφνη Δρακούλη
Φωτογραφίες παράστασης: Ιουλία Λαδογιάννη, Τάσος Παπαδόπουλος, Δάφνη Δρακούλη
Υπηρεσίες Προσβασιμότητας: ATLAS E.P.
Επιμέλεια Υπερτιτλισμού: Εμμανουέλα Πατηνιωτάκη
Υπερτιτλισμός για λόγους Προσβασιμότητας: Ηλίας Κατσιγιάννης
Μακιγιάζ: Στέλλα Χατζοπούλου
Κατασκευή θεατρικών κοστουμιών: Αtelier Tsiouni
Υπεύθυνος επικοινωνίας: Αντώνης Κοκολάκης
Ερμηνεύουν:
Δαλέκου Όλγα
Μερκούρη Έλλη
Παπακώστας Λευτέρης
Στεφανή Μαρία
Συμμετέχει η διερμηνέας Μυρτώ Γκανούρη
Φωνητική ερμηνεία:
Τσαγκαράκη Γιούλη
Παρασκευοπούλου Νάγη
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ηριδανός
Ακολουθήστε την Θεατρική Ομάδα Κωφών “Τρελά Χρώματα”:
Facebook (σελίδα): https://www.facebook.com/TheatricalGroupofDeafCrazyColors
Facebook (γκρουπ): https://www.facebook.com/groups/171594649596850
Instagram: @deafcrazycolors
Υπεύθυνος Επικοινωνίας: Αντώνης Κοκολάκης
Εmail: kokolakispr@yahoo.gr και kokolakispr@gmail.com
Γράφει: η Γιώτα Ευσταθίου – Θεατρολόγος – Ηθοποιός