Θα ήταν αστείο να κλείσω την χρονιά σε αυτή τη στήλη, χωρίς να μιλήσω για την τελευταία ταινία που είδα, που αν δεν είναι η καλύτερη του 2023, σίγουρα είναι η πιο όμορφη…
του Βαγγέλη Καρατζά – Πατέρας αυτιστικού παιδιού
Η ταινία είναι το “Poor Things” του Γιώργου Λάνθιμου που βγήκε στις αίθουσες αυτόν το Δεκέμβριο και έχει ήδη κερδίσει το Χρυσό Λέοντα στο φεστιβάλ της Βενετίας καθώς και την εκτίμηση κοινού και κριτικών.
Επιτέλους σινεμά!
Σε μία χρονιά που κυριάρχησαν οι μισοάδειες αίθουσες στα άθλια προκάτ sequel και prequel με υπερήρωες, υπερήλικες action heroes και άλλα τέτοια φαιδρά (εξαίρεση το φαινόμενο Barbenheimer) ήρθε η ταινία του Έλληνα σκηνοθέτη να μας θυμίσει τι σημαίνει κινηματογράφος, έξω από έτοιμες συνταγές, διδακτισμό και πουριτανισμούς.
Μετά την οσκαρική «Ευνοούμενη» (The Favourite) του 2018, ξαναβρίσκεται δημιουργικά με τον σεναριογράφο Tony McNamara και τον διευθυντή φωτογραφίας Robbie Ryan και μας δίνουν μία ταινία που πολλές φορές τα σκηνικά και τα πλάνα της θυμίζουν έργα τέχνης. Σκηνικά κατασκευασμένα στο χέρι, πρακτικά εφέ και πολύ λίγο CGI, δίνουν ένα αποτέλεσμα άλλες φορές ονειρικό, άλλες κλειστοφοβικό και άλλες φορές σκληρό και ρεαλιστικό.
Ζωή από την αρχή…
Ο κεντρικός χαρακτήρας είναι η Bella Baxter μία γυναίκα «δημιούργημα» ενός εξαιρετικά εκκεντρικού επιστήμονα, του Godwin Baxter. Σημαδεμένος κυριολεκτικά και μεταφορικά από το γενεαλογικό του τραύμα, που έχει διαστρεβλώσει τον τρόπο που βλέπει την επιστήμη και τη ζωή, μας μεταφέρει σε μια άλλη εκδοχή του Φρανκενστάιν, σε ένα τελείως διαφορετικό πλαίσιο, βασισμένο πάνω στο ομώνυμο βιβλίο του Gray Alasdair.
Η Bella πρέπει να μάθει τα πάντα από την αρχή. Πως να τρώει, να μιλάει, πώς να φέρεται «αξιοπρεπώς» αλλά ταυτόχρονα ανακαλύπτει την σεξουαλικότητά της και τον κόσμο με μία άσβεστη και άγρια δίψα.
Γυναίκα…
Το πιο σημαντικό όμως ότι η Bella μαθαίνει πως είναι να είσαι γυναίκα σε αυτό τον κόσμο. Είναι περιτριγυρισμένη από άντρες που προσπαθούν να πάρουν, ο καθένας και κάτι διαφορετικό από αυτήν: η πατρική φιγούρα του γιατρού-δημουργού της, ο προστατευτικός βοηθός του και ο ξεκαρδιστικός επίδοξος Πυγμαλίωνας της, Duncan Wedderburn. Εκείνη τολμά και ρισκάρει, αψηφά κάθε κανόνα και συμβατικότητα και βιώνει τη σκληρή πραγματικότητα που έχει να αντιμετωπίσει μία γυναίκα, χωρίς να λυγίζει ή να συμβιβάζεται. Μία από τις επιτυχίες της ταινίας είναι ότι δεν προσπαθεί να επιβάλει «το μήνυμα», δίνει έμφαση στους χαρακτήρες και στην ιστορία. Παρόλα αυτά θίγει θέματα όπως η ηθική στην επιστήμη, η πατριαρχία, η έμφυλη και οικογενειακή βία, η σεξεργασία, η γυναικεία χειραφέτηση και σεξουαλικότητα, τα έμφυλα στερεότυπα, οι κοινωνικές ανισότητες και τόσα άλλα, χωρίς όμως ποτέ ο θεατής να νιώθει ότι του επιβάλλεται να σκεφτεί με ένα συγκεκριμένο τρόπο…
Μία αλλόκοτη κωμωδία αυστηρά για ενήλικες…
Αυτό που δεν περίμενα, είναι το πόσο πολύ θα γελάσω σε αυτή την ταινία, αν και με είχε προϊδεάσει το trailer. Μέσα στην αίθουσα το κοινό είχε πάρα πολλές ευκαιρίες να γελάσει αβίαστα στις πιο περίεργες καταστάσεις. Όμως μην ξεχνάμε ότι μιλάμε για μία ταινία του Λάνθιμου οπότε πρέπει να περιμένετε υψηλά επίπεδα weirdness, ιδιότυπο χιούμορ αλλά και αρκετές σκηνές βίας, σεξ, γυμνoύ και αθυροστομίας. Όχι, δεν είναι μία ταινία για όλη την οικογένεια.
Εξαιρετικοί Stone και Ruffalo…
H Emma Stone ξεκάθαρα στον καλύτερο ρόλο της καριέρας της, έχει γίνει η μούσα του Λάνθιμου και όχι άδικα, αφού σε αυτή την ταινία τσαλακώνει την εικόνα της, τολμά πολύ περισσότερο από κάθε μεγάλη ηθοποιό τα τελευταία χρόνια, σε μία ερμηνεία που γεμίζει την οθόνη με την ενέργεια και το δυναμισμό της. Την βλέπουμε να μεταμορφώνεται από ένα αδέξιο πλάσμα σε αποφασιστική και ελεύθερη γυναίκα, που δεν λυγίζει ακόμα και μπροστά στην τρομακτικά αποτρόπαια αλήθεια. Αυτό που ήταν έκπληξη για μένα ήταν ο Marc Ruffalo, που απελευθερωμένος από την μανιέρα υπερηρωικών ταινιών της τελευταίας δεκαετίας, ξεδιπλώνει όλο το ταλέντο του σε έναν απολαυστικό χαρακτήρα, που βγάζει και το περισσότερο γέλιo στην ταινία. Καταπληκτικό πώς απεικονίζει την κατάρρευση της «βιτρίνας» του ώριμου και έμπειρου εραστή που έχει κατασκευάσει για να γοητεύσει την άπειρη Bella. Όταν εκείνη αρχίζει και αποκτά αυτοπεποίθηση και θέλει να γνωρίσει τον κόσμο μέσα από τα δικά της μάτια, μετατρέπεται σε μία καρικατούρα, ένα άδειο κέλυφος άνδρα. Η σκηνή του χορού με αυτούς τους δύο, απλά θρυλική. Ο Willem Dafoe για μια ακόμη φορά μας υπενθυμίζει το υποκριτικό του μέγεθος, ενώ όλο το υπόλοιπο cast βάζει ακόμα περισσότερο τον θεατή στο κλίμα της ταινίας.
Ο Λάνθιμος στα καλύτερα του…
Οι ταινίες του Λάνθιμου δεν είναι για όλους, αυτό το γνωρίζω και το σέβομαι απόλυτα. Όσοι έχουν παρακολουθήσει όμως το έργο του, αντιλαμβάνονται ότι το Poor Things είναι ό,τι καλύτερο έχει δημιουργήσει, χρησιμοποιώντας εδώ μία καινούργια αισθητική άποψη, κρατώντας πολλά στοιχεία από την προηγούμενη ταινία του αλλά και τη μοναδική σκηνοθετική οπτική του, που τον έκανε να ξεχωρίζει από την αρχή. Στο εξωτερικό αυτήν την στιγμή αποθεώνεται, αλλά στην Ελλάδα έχει και φανατικούς haters μόνο και μόνο επειδή γεννήθηκε εδώ, αλλά διαπρέπει διεθνώς. Σημαντικότερη διάκριση όμως, ακόμα και από την αναγνώριση των κριτικών και του κοινού που αγαπά το πρωτότυπο σινεμά, είναι η εκτίμηση που απολαμβάνει από τους ηθοποιούς που συμμετέχουν στις ταινίες του (Δείτε το σχετικό βίντεο από κάτω).
