Τι συμβαίνει όταν νέοι από δύο διαφορετικές χώρες συναντιούνται, γνωρίζουν μαζί νέα αθλήματα και βιώνουν τη συμπερίληψη όχι ως θεωρία, αλλά ως μια φυσική πραγματικότητα της καθημερινότητάς τους;
Αυτή είναι η φιλοσοφία του «United in Motion – Discover Para Sports», ενός ελληνογερμανικού προγράμματος ανταλλαγής νέων που υλοποιείται από τον ΙΩΝΑΣ ΑμεΑ και τον οργανισμο νεολαίας του Βερολίνου GSJ Berlin.
Το πρόγραμμα φέρνει κοντά νέους με και χωρίς αναπηρία, με κοινό σημείο αναφοράς τον αθλητισμό, την κίνηση και την επιθυμία να γνωρίσουν ανθρώπους από μια διαφορετική χώρα και κουλτούρα.Το πρόγραμμα υλοποιείται με τη χρηματοδότηση του Ελληνογερμανικού Ιδρύματος Νεολαίας (ΕΓΙΝ).
United in Motion – Discover Para Sports!
Μια ελληνογερμανική ανταλλαγή νέων που ενώνει μέσα από τον παρααθλητισμό, τη συμπερίληψη και τη διαπολιτισμική εμπειρία
Η πρώτη φάση της ανταλλαγής πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο στο Βερολίνο, αφήνοντας ιδιαίτερα θετικές εμπειρίες στους συμμετέχοντες.
Για εννέα ημέρες, οι νέοι έζησαν μαζί σε χώρο φιλοξενίας στο Ολυμπιακό Πάρκο του Βερολίνου, γνώρισαν την πόλη, μοιράστηκαν την καθημερινότητά τους και συμμετείχαν σε ένα πλούσιο πρόγραμμα αθλητικών, πολιτιστικών και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη γνωριμία με τον παρααθλητισμό και τον συμπεριληπτικό αθλητισμό. Σε συνεργασία με αθλητικούς συλλόγους και οργανισμούς του Βερολίνου, όπως η ALBA Berlin και τα Special Olympics Berlin, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να δοκιμάσουν οι ίδιοι διαφορετικά αθλήματα, όπως μπάσκετ με αμαξίδιο, συμπεριληπτικό κανό, παραεπιτραπέζια αντισφαίριση, τοξοβολία και Unified Flag Football.
Από θεατές, ενεργοί πρωταγωνιστές
Οι νέοι δεν περιορίστηκαν στο να παρακολουθούν ή να μαθαίνουν θεωρητικά για τα αθλήματα. Μπήκαν οι ίδιοι στη δράση, δοκίμασαν διαφορετικούς τρόπους συμμετοχής και ανακάλυψαν στην πράξη ότι ο αθλητισμός μπορεί να προσαρμοστεί, ώστε άνθρωποι με διαφορετικές δυνατότητες να μπορούν να συμμετέχουν μαζί.
Μια ιδιαίτερη στιγμή ήταν η δραστηριότητα της τοξοβολίας, μέρος της οποίας καθοδήγησε μία από τις ίδιες τις συμμετέχουσες. Παρουσίασε στην ομάδα το άθλημά της και μοιράστηκε τη δική της εμπειρία. Έτσι, οι νέοι δεν ήταν απλώς συμμετέχοντες στο πρόγραμμα, αλλά απέκτησαν ενεργό ρόλο, μοιράζοντας τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους με την ομάδα.
Στο πρόγραμμα εντάχθηκε επίσης εργαστήριο δημιουργίας φωτογραφιών και βίντεο γύρω από τον αθλητισμό και την κίνηση. Οι νέοι έμαθαν πώς μπορούν να αφηγούνται μια ιστορία μέσα από την εικόνα, τι κάνει μια αθλητική φωτογραφία ή ένα βίντεο ενδιαφέρον και πώς μπορούν να καταγράφουν τις δικές τους εμπειρίες.
Οι γνώσεις αυτές θα αξιοποιηθούν για τη δημιουργία μιας κοινής ταινίας για την ανταλλαγή, δίνοντας στους ίδιους τους νέους τη δυνατότητα να αφηγηθούν την ιστορία του United in Motion μέσα από τη δική τους ματιά.
Η συμπερίληψη στην καθημερινότητα
Ίσως, όμως, οι σημαντικότερες στιγμές της ανταλλαγής να ήταν εκείνες που συνέβησαν ανάμεσα στις προγραμματισμένες δραστηριότητες: στις διαδρομές από τη μία δράση στην άλλη, στα κοινά γεύματα, στις μετακινήσεις με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, στα παιχνίδια και στον ελεύθερο χρόνο.
Νέοι που στην αρχή ήταν άγνωστοι μεταξύ τους άρχισαν σταδιακά να λειτουργούν ως μία ομάδα.
Οι συμμετέχοντες από την Ελλάδα και τη Γερμανία είχαν παράλληλα την ευκαιρία να γνωρίσουν ο ένας τον πολιτισμό του άλλου πέρα από μια τυπική τουριστική εμπειρία. Οι Έλληνες νέοι γνώρισαν στοιχεία της γερμανικής κουλτούρας και της ιστορίας του Βερολίνου, ενώ καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας οι δύο ομάδες αντάλλασσαν παραδόσεις, ιστορίες, μουσική, φαγητό και καθημερινές εμπειρίες.
Και φυσικά, η πολιτιστική ανταλλαγή ήταν αμφίδρομη: οι Έλληνες συμμετέχοντες μοιράστηκαν στοιχεία της δικής τους κουλτούρας με τους Γερμανούς συνομηλίκους τους, φτάνοντας μέχρι και να τους μάθουν να χορεύουν συρτάκι.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ένας από τους συμμετέχοντες, η εμπειρία δεν έμοιαζε με ένα ειδικό «πρόγραμμα συμπερίληψης». Έμοιαζε απλώς με ένα όμορφο ταξίδι νέων από διαφορετικές χώρες.
Και ίσως ακριβώς εκεί βρίσκεται η ουσία του προγράμματος: η αναπηρία ήταν παρούσα, χωρίς όμως να καθορίζει τις σχέσεις μέσα στην ομάδα. Οι νέοι συναντήθηκαν ως ίσοι, ανακάλυψαν ομοιότητες και διαφορές, γέλασαν, συνεργάστηκαν και δημιούργησαν κοινές αναμνήσεις.
Ο αθλητισμός ως κοινή γλώσσα
Το United in Motion αναδεικνύει παράλληλα τις δυνατότητες του αθλητισμού ως εργαλείου συμπερίληψης και διεθνούς συνεργασίας των νέων.
Ο αθλητισμός δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου η επικοινωνία μπορεί να ξεπεράσει τα γλωσσικά εμπόδια. Δίνει στους νέους τη δυνατότητα να δουν τα πράγματα από διαφορετικές οπτικές και να επανεξετάσουν στερεότυπα και αντιλήψεις γύρω από τις ικανότητες, τον ανταγωνισμό και τη συμμετοχή.
Ο παρααθλητισμός, ειδικότερα, μπορεί να μας κάνει να ξανασκεφτούμε τι σημαίνει αθλητισμός, πώς μπορεί να προσαρμόζεται και, κυρίως, ποιος μπορεί να συμμετέχει σε αυτόν.
Για τη ΙΩΝΑΣ ΑμεΑ και τον GSJ Berlin, ωστόσο, το United in Motion δεν περιορίζεται σε μία επιτυχημένη ανταλλαγή νέων. Αποτελεί αφετηρία για την ανάπτυξη μακροχρόνιων συνεργασιών και περισσότερων συμπεριληπτικών ευκαιριών για νέους και στις δύο χώρες.
Οι εμπειρίες που αποκτώνται μέσα από το πρόγραμμα μπορούν να βοηθήσουν τους δύο οργανισμούς να εντοπίσουν καλύτερα τα εμπόδια στη συμμετοχή, να αναπτύξουν ακόμη πιο συμπεριληπτικές πρακτικές και να ενισχύσουν τη συνεργασία τους με φορείς από τον χώρο του αθλητισμού, της νεολαίας και της αναπηρίας.
Επόμενος σταθμός: Αθήνα
Το επόμενο κεφάλαιο του United in Motion θα γραφτεί τον Οκτώβριο στην Αθήνα, όταν η ομάδα θα συναντηθεί ξανά για τη δεύτερη φάση της ανταλλαγής.
Οι νέοι θα συνεχίσουν μαζί τη γνωριμία τους με νέα παρααθλήματα, θα ανακαλύψουν την ελληνική κουλτούρα και την πόλη της Αθήνας και, κυρίως, θα έχουν την ευκαιρία να εξελίξουν τις φιλίες και τις κοινές εμπειρίες που ξεκίνησαν στο Βερολίνο.
Χτίζοντας κάτι που θα έχει συνέχεια
Το United in Motion δείχνει τι μπορεί να συμβεί όταν η νεολαία, ο αθλητισμός και η συμπερίληψη συναντιούνται. Για να έχουν όμως τέτοιες πρωτοβουλίες συνέχεια και διάρκεια, χρειάζονται ισχυρές συνεργασίες και σταθερή υποστήριξη.
Για τον λόγο αυτό, επιδίωξη του προγράμματος είναι να δημιουργηθούν νέες συνέργειες με αθλητικούς και νεανικούς οργανισμούς, δημόσιους φορείς, ιδρύματα και κοινωνικά υπεύθυνες επιχειρήσεις στην Ελλάδα και τη Γερμανία, που μοιράζονται τις ίδιες αξίες για τον συμπεριληπτικό αθλητισμό, τη συμμετοχή των νέων και τη διεθνή ανταλλαγή.
Το όραμα ξεπερνά τα όρια ενός μεμονωμένου προγράμματος: να δημιουργούνται σταθερά περισσότερες ευκαιρίες, ώστε νέοι με διαφορετικές δυνατότητες να συμμετέχουν μαζί, να ανακαλύπτουν τον αθλητισμό ως έναν χώρο στον οποίο όλοι μπορούν να ανήκουν και να δημιουργούν σχέσεις που ξεπερνούν τα σύνορα.
Γιατί το United in Motion σημαίνει να προχωράμε μαζί — πέρα από σύνορα και διαφορές, ισότιμα.