Ότι πιο κοντινό έχουμε στην αγάπη του θεού είναι το γέλιο ενός παιδιού. Ακόμα και σήμερα όμως χιλιάδες παιδιά πεθαίνουν από τον πόλεμο και την πείνα, το γέλιο τους χάνεται για πάντα και αυτή είναι η μεγαλύτερη μας αποτυχία ως ανθρώπινο γένος.
του Βαγγέλη Καρατζά – Πατέρας αυτιστικού παιδιού
«Ο τάφος των πυγολαμπίδων» (Grave of the Fireflies), το διαχρονικό Ιαπωνικό anime από το μακρινό 1988, μας υπενθυμίζει ακριβώς αυτή μας την αποτυχία διηγούμενο την τραγική ιστορία δύο ορφανών: του έφηβου Σέιτα και της μικρής του αδερφής Σετσουόκο.
Φως και σκοτάδι…
Είναι πολύ δύσκολο να ξεχάσεις την ταινία. Τα συναισθήματα που σου ξυπνάει. Η πρώτη σκηνή είναι ο θάνατος του Σέιτα. Εκείνη τη στιγμή ξαναβρίσκεται με την αδελφούλα του σε ένα ταξίδι στο παρελθόν γεμάτος τόσες δυσκολίες, μικρές χαρές και πάρα πολύ αγάπη.
Όλα ξεκίνησαν όταν οι Αμερικάνοι βομβάρδισαν με Ναπάλμ την πόλη του Κόμπε που ζούσαν τη μητέρα τους, τις τελευταίες ημέρες του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου. Εμπρηστικές βόμβες σε μία πόλη χτισμένη από ξύλο. Μια απάνθρωπη πρακτική που δοκιμάστηκε στον Ιαπωνικό άμαχο πληθυσμό λίγο πριν από τα εγκλήματα της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι.
Ο τρόμος του πόλεμου, η απώλεια, η προδοσία από μέλος της οικογενείας τους, το αργό βασανιστήριο της πείνας και η αδιαφορία των ανθρώπων είναι το σκοτάδι που τυλίγει τα δυο παιδιά μέσα αλλά και μετά από τον πόλεμο. Η αθωότητα, ο αυθορμητισμός, η χαρά στα μικρά πράγματα και η αγάπη των δύο αδελφών, είναι το φως που προσπαθεί να τα κρατήσει στη ζωή και να τους δώσει ελπίδα. Σαν το πανέμορφο φως των πυγολαμπίδων στην σκηνή στην σπηλιά.
Σπαρακτικό έργο τέχνης…
Η ταινία είναι ένα πραγματικό έργο τέχνης ζωγραφισμένη στο χέρι καρέ-καρέ. Τα τοπία μοιάζουν σαν πίνακες ζωγραφικής με τη μοναδική τεχνοτροπία του Studio Ghibli που κανένα λογισμικό δεν μπορεί να μιμηθεί επιτυχώς την ομορφιά της. Το animation φαίνεται να είναι μία τέχνη που χάνεται αφού η τρίτη διάσταση αντί να δώσει βάθος, μοιάζει να έκανε τα πάντα πιο «ρηχά» . Ανάμεσα στις ανάμεσα στις όμορφες εικόνες υπάρχουν σκηνές που δύσκολα τις βλέπεις χωρίς να λυγίσεις. Το κλάμα της Σετσουόκο για το κιμονό της μαμάς της. Όταν φτιάχνει τον Τάφο των Πυγολαμπίδων που τόσο χαρά της είχαν δώσει το προηγούμενο βράδυ και το πως αυτό συνδέεται με την συνειδητοποίηση της απώλειας της μαμάς της. Το μοντάζ με τις σκηνές της Σετσουόκο όταν ακούγεται το αγγλόφωνο τραγούδι από το γραμμόφωνο. Και σίγουρα η σκηνή που δεν μπορείς να ξεχάσεις: αυτή με το καρπούζι.
Ποιος θα το περίμενε να με επηρεάσει σε αυτήν την ηλικία μια ταινία κινουμένων σχεδίων;
Επίκαιρο και πραγματικό…
Η ταινία είναι βασισμενη στο ομώνυμο βιβλίο του συγγραφέα Akiyuki Nosaka πού είδε τη μικρή του αδελφή να χάνεται από υποσιτιμό. Πόσο επίκαιρη η ταινία όταν αυτή τη στιγμή όλος ο κόσμος παρακολουθεί σε ζωντανή μετάδοση και υψηλή ανάλυση χιλιάδες παιδιά να αργοπεθαίνουν από την πείνα στη Γάζα.
Ενώ η φωνή τους μεταδίδεται καθημερινά, δεν ακούγεται από κανέναν. 80 χρόνια μετά από τον πόλεμο και 37 χρόνια μετά από τη δημιουργία της ταινίας, δεν έχουμε μάθει τίποτα.
Καμία τεχνολογική πρόοδος καμία διεθνή συνθήκη, κανένας αυτοχαρακτηρισμός μας ως πολιτισμένων, δεν μπορεί να αντισταθμίσει το γεγονός ότι αποτύχαμε.
Δεν υπάρχει αξιοπρέπεια στο θάνατο, δεν υπάρχει δόξα στον πόλεμο, τίποτα δεν μπορεί να δικαιολογήσει την αδιαφορία απέναντι σε ένα παιδί σε κίνδυνο όπως αυτή που βλέπουμε στην ταινία.
Αν υπάρχει ελπίδα, θα την βρούμε,στο να συνεχίσουμε να νιώθουμε, να συνεχίσουμε να αγαπάμε. Αν υπάρχει κάτι που δεν μπορεί να νικήσει ο θάνατος, αυτό είναι η αγάπη, όπως μας δείχνει η πρώτη και η τελευταία σκηνή της ταινίας.
Την ταινία «Ο Τάφος των Πυγολαμπίδων» μπορείτε να τη δείτε στο netflix.