Εάν ο μοναδικός στόχος που γράφουμε ένα κείμενο είναι να το διαβάσουν πολλοί άνθρωποι τότε δεν θα έγραφα ποτέ αυτό το άρθρο. Πόσοι ενδιαφέρονται για μία ταινία για τη ζωή ενός Ρομά παιδιού, όταν στην πραγματικότητα δεν ενδιαφέρονται καν για τους θανατους Ρομά παιδιών; Θυμηθείτε την Όλγα και όχι μόνο…
του Βαγγέλη Καρατζά – Πατέρας παιδιού στο Φάσμα του Αυτισμού
Έτσι λοιπόν η ταινία «Η γειτονιά των ανθρώπων» (A Ciambra) του ιταλοαμερικάνου σκηνοθέτη Jonas Carpiganο που παρουσιάζει σήμερα το nevronas.gr, εστιάζει στη ζωή του 14χρονου Πίο που ζει σε ένα καταυλισμό Ρομά στην Καλαβρία (στην πάλαι ποτέ Magna Grecia).
Καταναγκαστική ενηλικίωση…
Ο Πιο θέλει με το ζόρι να γίνει αυτό που θεωρεί ότι σημαίνει άντρας. Καπνίζει, πίνει, μαθαίνει πώς να κλέβει αυτοκίνητα, βοηθάει στην αποσυναρμολόγηση τους και με τη σειρά του μαθαίνει στα ακόμα μικρότερα παιδιά να καίνε «σωστά» καλώδια για να μείνει ο χαλκός. Δεν ξέρει να διαβάζει, γιατί δεν πηγαίνει σχολείο και θεωρεί ότι καθήκον του ως «άντρας» είναι να εξασφαλίσει τον άρτον ημών τον επιούσιον για την οικογένειά του με οποιοδήποτε μέσο. Επειδή όμως δεν παύει να είναι ακόμα παιδί, νιώθει άβολα όποτε προσπαθούν να τον πιέσουν να αποδείξει τον «ανδρισμό» του, μέσω του σεξ, για το οποίο δεν νιώθει έτοιμος. Και έτσι πιέζει και άλλο τον εαυτό του.
Περιθώριο
Η ταινία δεν κρύβει, δεν ωραιοποιεί, δεν αλλάζει την πραγματικότητα, αλλά δεν κρίνει κιόλας τους ήρωες της. Ο μικρός πρωταγωνιστή Pio Amato συμμετέχει στην ταινία με την πραγματική του οικογένεια (αν δείτε τους τίτλους τέλους έχει 7-8 φορές το όνομα Amato) και αυτό δίνει στην ταινία μια μοναδική αυθεντικότητα, όπως στην σκηνή στο οικογενειακό τραπέζι με το αλκοόλ. Το σενάριο ενσωματώνει τις ιστορίες της πραγματικής ζωής των πρωταγωνιστών της και τις κάνει κομμάτι του. Το πολύ ζωντανό soundtrack, η καταπληκτική φωτογραφία, η σκηνοθεσία αλλά και οι ερμηνείες των πρωταγωνιστών, μας ταξιδεύουν κινηματογραφικά σε ένα κόσμο με κακόφωτισμένους δρόμους, στα στέκια των αφρικανών μεταναστών και στα σπίτια όπου τρεις ή τέσσερις γενιές της ίδιας οικογένειας προσπαθούν να επιβιώσουν στο περιθώριο.
Το Άλογο…
Μία όμορφη σκηνή είναι το όνειρο του Πίο για το άλογο του παππού του. Το άλογο συμβολίζει τη νομαδική ζωή που πρόλαβε να ζήσει ο παππούς του και θυμάται μόνο αυτός. Μετά το ναζιστικό ολοκαύτωμα και την βιομηχανοποίηση της Ευρώπης οι Ρομά αποκόπηκαν από αυτό τον τρόπο ζωής και τοποθετήθηκαν σε άτυπα γκέτο, χωρίς καμία σοβαρή προσπάθεια ενσωμάτωσης, ιδιαίτερα στις χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ, τα Βαλκάνια αλλά και την Νότια Ιταλία και την Ελλάδα. Το άλογο που χάνεται μέσα στη νύχτα, είναι ο απόηχος μιας ζωής πιο ελεύθερης, πιο ανθρώπινης που δεν πρόκειται όμως να ξαναγυρίσει.
Οι άλλοι…
