Καταπολεμά εδώ και τριάντα χρόνια τις διακρίσεις εις βάρος των ΑμεΑ και εφαρμόζει θεσμούς όπως τον Συνήγορο του Πολίτη αλλά και τον Προσωπικό Βοηθό. Στο νομικό της δίκαιο βρίσκονται ρυθμίσεις που διευκολύνουν τη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία.
Ο λόγος για τη Σουηδία, τη βόρεια αυτή Ευρωπαϊκή χώρα όπου το ελληνικό στοιχείο ενδυναμώνεται από την παρουσία της Ορθοδόξου εκκλησίας και του πνευματικού της ηγέτη, Μητροπολίτου Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπα.
«Μία από τις πρώτες προτεραιότητες που δόθηκαν από τους πρώτους κιόλας μήνες της ποιμαντορίας μου, ήταν η προσβασιμότητα των ανθρώπων σε αναπηρικό αμαξίδιο αλλά και ηλικιωμένων που επιβάλλεται να αποφεύγουν τα σκαλοπάτια»
αναφέρει αποκλειστικά και με έμφαση ο Σεβασμιώτατος στον δημοσιογράφο Αντώνη Μακατούνη και στο nevronas.gr
Αξιοσημείωτο είναι ότι ο καθεδρικός ναός του Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης είναι πλήρως προσβάσιμος όπως και το Ησυχαστήριο του Αγίου Νικολάου στο Ρέττβικ, ενώ στόχος είναι να δημιουργηθούν ανάλογες προδιαγραφές σε όλους του ενοριακούς ναούς και τις εγκαταστάσεις της Μητροπόλεως.
Σεβασμιώτατε, είσθε επικεφαλής της Ορθοδόξου Εκκλησίας σε μία χώρα στην οποία ήδη, εδώ και τριάντα ολόκληρα χρόνια (σ.σ. αρχές δεκαετίας 90), εισήχθησαν ρυθμίσεις για την καταπολέμηση των διακρίσεων σε βάρος των ΑμεΑ. Πού εντοπίζεται από την εμπειρία σας, στη σκανδιναβική χώρα, τις εν λόγω αλλαγές;
Η χάρις του Θεού και η πατρική αγάπη και στοργή του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου για τις ανά τον κόσμο τοπικές εκκλησίες με αξίωσαν εδώ και επτά χρόνια να διαποιμαίνω την Ορθόδοξη ιεραποστολική Μητρόπολη Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας. Από τα πρώτα μου βήματα τόσο στη Στοκχόλμη, όσο και στις υπόλοιπες Σκανδιναυϊκές χώρες που τελούν υπό την εποπτεία και πνευματική ευθύνη του υποφαινομένου, διεπίστωσα την οργάνωση και την προσπάθεια κανονιστικών ρυθμίσεων σε όλα τα επίπεδα προς διευκόλυνση της καθημερινότητας στη ζωή των πολιτών και κυρίως στα ΑμεΑ. Οι αλλαγές αυτές είναι αισθητές τόσο σε δημόσια καταστήματα, ακόμα και παλαιά κτίρια, όσο και σε ιδιωτικές επιχειρήσεις που μαρτυρούν το σεβασμό και την εναρμόνιση στην εφαρμογή της νομοθεσίας.
Σεβασμιώτατε, πολύ σημαντικός είναι ο θεσμός του Συνηγόρου του πολίτη (σ.σ. στη Σουηδία) για άτομα με αναπηρίες ο οποίος, μεταξύ άλλων, παρέχει νομικές συμβουλές στα ΑμεΑ αλλά και εποπτεύει την εφαρμογή της νομοθεσίας.
Στη ζωή μας ασφαλώς κάποια στιγμή θα αναζητήσουμε αναμφισβήτητα τη συμβουλή των νομικών για θέματα που ρυθμίζουν τη ζωή μας και τις σχέσεις μας με τη νόμω κρατούσα Πολιτεία. Διαισθάνομαι ότι ιδιαίτερα οι συνάνθρωποί μας που βρίσκονται σε αυτή την κατάσταση και αντιμετωπίζουν δυσκολίες έχουν ανάγκη νομικής υποστήριξης. Επομένως, η καθιέρωση ενός τέτοιου θεσμού σαν του Συνηγόρου του πολίτη και ιδιαίτερα για την κατηγορία των ΑμεΑ είναι επιβεβλημένη για την επίλυση τόσο προσωπικών τους υποθέσεων, όσο και για την πληροφόρηση σε νέους νόμους που αφορούν στην κατηγορία αυτή των συνανθρώπων μας.
Μία ακόμα καινοτομία στη Σουηδική κοινωνία είναι ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού ανάλογα με τις ανάγκες και το βαθμό αναπηρίας κάποιου συνανθρώπου μας.
Θεωρώ ότι το επίπεδο μια κοινωνίας διαφαίνεται από τον τρόπο που αντιμετωπίζει τους ανθρώπους που έχουν ιδιαίτερες από τους πολλούς ανάγκες και φροντίζει ανάλογα για την ποιότητα και την παροχή διευκολύνσεων στη ζωή τους. Αναμφίβολα ο θεσμός του προσωπικού βοηθού είναι μία καινοτομία από τις πολλές της Σουηδικής κοινωνίας που επιμαρτυρεί το ενδιαφέρον για τον πάσχοντα συνάνθρωπο.
Ο Ορθόδοξος Καθεδρικός ναός του Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης είναι πλήρως προσβάσιμος στα ΑμεΑ ώστε να μπορούν να εκκλησιασθούν. Ποιές είναι οι επόμενες σκέψεις και σχέδιά σας για τα ΑμεΑ;
Μία από τις πρώτες προτεραιότητες που δόθηκαν από τους πρώτους κιόλας μήνες της ποιμαντορίας μου, ήταν η προσβασιμότητα των ανθρώπων σε αναπηρικό αμαξίδιο αλλά και ηλικιωμένων που επιβάλλεται να αποφεύγουν τα σκαλοπάτια. Για το λόγο αυτό διαμορφώθηκε ειδικός χώρος και κάθε Κυριακή, πριν από την πανδημία του κορωνοϊού και τον εκκλησιασμό 8 μόνον προσώπων, εξαιτίας των νέων περιοριστικών κυβερνητικών μέτρων είχαμε, τουλάχιστον στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, τέσσερεις με πέντε συνανθρώπους μας στα αναπηρικά αμαξίδια. Επίσης, κατά τα θυρανοίξια του Ησυχαστηρίου του Αγίου Νικολάου στο Ρέττβικ της Σουηδίας, στις 6 Δεκεμβρίου 2015, είχε ήδη τοποθετηθεί ράμπα για την εξασφάλιση της προσβασιμότητας των ανθρώπων που προαναφέραμε, ενώ στόχος είναι να δημιουργηθούν ανάλογες προδιαγραφές σε όλους του ενοριακούς ναούς και τις εγκαταστάσεις της Μητροπόλεώς μας.
Για ποιούς λόγους η κάθε κοινωνία πρέπει να αγκαλιάζει τα ΑμεΑ και να μην τα αφήνει στο περιθώριο;
Οι λόγοι που πρέπει να αγκαλιάζουμε τα πρόσωπα αυτά είναι ανθρωπιστικοί, όμως όταν αναφερόμαστε σε Χριστιανούς, τότε η υποχρέωση πηγάζει και από καθήκον προς τις ευαγγελικές επιταγές και την παράδοση των Πατέρων της Εκκλησίας, που γίνονταν τα πάντα για να διακονήσουν ιδιαίτερα τον πονεμένο συνάνθρωπο. Πρέπει πάντοτε να θυμόμαστε ότι στην Εκκλησία μας δεν πρέπει να υφίστανται διακρίσεις με τα περίφημα «οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος οὐδέ Ἕλλην…» του Αποστόλου Παύλου, αλλά και για τον επιπρόσθετο λόγο ότι ο Τριαδικός μας Θεός είναι απροσωπόληπτος, έτσι κι εμείς οφείλουμε, χωρίς διάκριση, να είμαστε ευεργετικοί στους αδελφούς μας και κυρίως στα πρόσωπα με αναπηρίες.
Στόχος επίσης της Σουδικής Πολιτείας είναι η πλήρης αποϊδρυματοποίηση των ΑμεΑ. Ποιά η άποψή σας; Είναι εφικτό κάτι τέτοιο; Αν ναι, με ποιές προϋποθέσεις;
Θεωρώ ότι η αποϊδρυματοποίηση των ανθρώπων με αναπηρία είναι το ζητούμενο και το εφικτό. Ασφαλώς, όταν θα έχουν δημιουργηθεί οι κατάλληλες προϋποθέσεις αφ’ ενός και τα πρόσωπα αυτά θα έχουν τις ανάλογες δυνατότητες αφ’ ετέρου, θα μπορούν να ενταχθούν πλήρως στην κοινωνία και θα απολαμβάνουν το μεγάλο δώρο της ζωής που μας χάρισε ο Θεός, έστω και με κάποιες δυσκολίες, από τις οποίες ακόμα πηγάζουν και άλλες ευεργεσίες του ουράνιου Πατέρα μας.
Στην ελληνική «καθημερινότητα» παρατηρούμε κάποιες φορές ότι ορισμένοι αυτοκινητιστές δεν σέβονται τα ΑμεΑ και “φράζουν” τις ράμπες κατά τη διάρκεια του παρκαρίσματος. Τί θα λέγατε σε αυτούς τους ανθρώπους;
Θεωρώ ότι είναι απάνθρωπο, αν όχι έλλειψη παιδείας και σεβασμού προς τον συνάνθρωπο και ιδιαίτερα σε κάποιον που έχει κινητικές δυσκολίες, ορισμένοι, είτε ιδιώτες είτε επαγγελματίες, να εμποδίζουν την ελεύθερη προσβασιμότητα των προσώπων αυτών σε κάποια υπηρεσία, αγορά ή ακόμα και στην οικία τους. Για το λόγο αυτό πρέπει όλοι μας, μέσα από την οικογένεια, το σχολείο, την εκκλησία και το ευρύτερο περιβάλλον, να δίνουμε από τη νεαρή ηλικία το παράδειγμα του σεβασμού και να εμπνέουμε για διάθεση αλληλοβοήθειας.
Το παράδειγμα του Ιησού και η θεραπεία του τυφλού…
Κλείνοντας και αφού σας ευχαριστήσω για τη δυνατότητα της επικοινωνίας και την ενασχόληση με ένα τόσο σπουδαίας σημασίας ζήτημα, θα ήθελα να δανειστώ ένα λόγο του Ιερού Ευαγγελίου, που ακούμε την έκτη Κυριακή από του Πάσχα και είναι αφιερωμένη στη θεραπεία του εκ γενετής τυφλού. Εκεί λοιπόν στο απόσπασμα από το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, ο Ιησούς συνοδευόμενος από τους μαθητές του και βγαίνοντας από τη συναγωγή, συναντά έναν εκ γενετής τυφλό. Τότε τον ρώτησαν οι μαθητές, γιατί γεννήθηκε τυφλός, μήπως αμάρτησε ο ίδιος ή οι γονείς του; Κι ο Κύριος απάντησε ότι, ούτε ο ίδιος αμάρτησε, ούτε και οι γονείς του, αλλά για να φανερωθούν τα έργα του Θεού σ᾽ αυτόν. Έτσι λοιπόν κι εμείς, ας παρακαλέσουμε το Θεό, να μάς απαλλάξει από την πνευματική μας τύφλωση και ακολουθώντας το δρόμο των αρετών, να προσπαθήσουμε να είμαστε επιεικείς και ευεργητικοί προς τους συνανθρώπους μας, όπως κι ο ίδιος ο Κύριος διήλθε ευεργετών και ιώμενος πάντας τους καταδυναστευομένους.
Συνέντευξη: του Μητροπολίτου Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπα στον δημοσιογράφο Αντώνη Μακατούνη για το nevronas.gr
Σημείωση: (Στο Σουηδικό Μοντέλο για τα Α.Μ.Ε.Α. είχε αναφερθεί και ο Κώστας Αδάμ στην Εφημερίδα «Αυγή» https://www.avgi.gr/entheta/enthemata/313274_proseggiseis-tis-anapirias-stin-eyropaiki-enosi)