Με ποιους τρόπους αποτυπώνονται σήμερα οι έννοιες της συνύπαρξης και της αλληλεπίδρασης ανθρώπων από διαφορετικά κοινωνικά και πολιτισμικά υπόβαθρα στον χώρο της τέχνης; Στον πολιτιστικό τομέα, είναι άραγε οι δομές πραγματικά ανοιχτές και προσβάσιμες σε όλους; Και τελικά, μπορεί ένα άτομο με αναπηρία να λάβει μέρος ή να παρακολουθήσει ένα πολιτιστικό γεγονός με άνεση και ουσιαστική απόλαυση;
Στο 4ο Nevronas FESTival, 17 έως 19 Απριλίου 2026 στην Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, δημιουργοί με και χωρίς αναπηρία καταθέτουν τις προσωπικές τους καλλιτεχνικές ματιές μέσα από 13 Συμπεριληπτικές Εκθέσεις, με την υποστήριξη της EY, με γενικό τίτλο «Συνυπάρξεις», αναδεικνύοντας ποικίλες θεματικές. Η «Συμπερίληψη» και η «Προσβασιμότητα» δεν αποτελούν απλώς θεωρητικές έννοιες, αλλά υλοποιούνται έμπρακτα, διαμορφώνοντας μια ολιστική και βιωματική εμπειρία για κάθε επισκέπτη.
Την εικαστική επιμέλεια των εκθέσεων έχει ο Πριστούρης Παναγιώτης, MSc, εικαστικός και χαράκτης.
Οι υπηρεσίες προσβασιμότητας παρέχονται από τον Πολιτιστικό Οργανισμό Liminal, περιλαμβάνοντας και κειμενική περιγραφή για άτομα με οπτική αναπηρία.
«Συνυπάρξεις»: Τέχνη, Συμπερίληψη και Προσβασιμότητα στον σύγχρονο Πολιτισμό
Κλείσε το εισιτήριό σου εδώ…
1. «Ένα ταξίδι στην απτική τέχνη»
Έκθεση απτικών έργων στα πλαίσια του προγράμματος TouchingArt
από την amaka σε συνεργασία με το Ίδρυμα Β&Ε Γουλανδρή
Στο 4ο Nevronas FESTival φιλοξενείται η έκθεση «Ένα ταξίδι στην απτική τέχνη», που υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος TouchingART από την amaka. Πρόκειται για μια πολυαισθητηριακή και συμμετοχικά επιμελημένη εμπειρία, με έργα βασισμένα στη μόνιμη συλλογή του Μουσείου του Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή, που επαναπροσδιορίζει τον τρόπο πρόσληψης της τέχνης.
Στην έκθεση, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε βιωματικές ξεναγήσεις, ανακαλύπτοντας την τέχνη μέσα από όλες τις αισθήσεις τους.
Η έκθεση ανατρέπει την παραδοσιακή οπτικοκεντρική προσέγγιση, τοποθετώντας την αφή και το σώμα στο επίκεντρο της ερμηνείας. Το κοινό καλείται να αγγίξει, να ακούσει και να αλληλεπιδράσει με τα έργα, ενεργοποιώντας τη μνήμη, τη φαντασία και την ενσώματη εμπειρία. Η υποκειμενική πρόσληψη υπερβαίνει την οπτική εικόνα και μετατρέπει τη θέαση σε ουσιαστικό διάλογο.
Η πρακτική TouchingART προσεγγίζει τη μουσειακή προσβασιμότητα ως οργανική διαδικασία συμπαραγωγής. Μέσα από καλλιτεχνική έρευνα και διεπιστημονική συνεργασία, η τέχνη αναδεικνύεται ως εργαλείο ένταξης, ενδυνάμωσης και συλλογικής δημιουργίας, προωθώντας ένα ουσιαστικά συμπεριληπτικό πολιτιστικό περιβάλλον.
Επιστημονικά Υπεύθυνες: Νιόβη Σταυροπούλου, Ψυχολόγος & Εικαστική Θεραπεύτρια (MSc) | Λουκία Χαϊδεμενάκη, Ερευνήτρια Ψυχολόγος & Art Therapist (PhDc, MSc, ECPh)
Ομάδα έρευνας & παραγωγής απτικών έργων: Νιόβη Σταυροπούλου, Ψυχολόγος & Εικαστική Θεραπεύτρια (MSc) | Λουκία Χαϊδεμενάκη, Ερευνήτρια Ψυχολόγος & Art Therapist (PhDc,MSc, ECPh) | Δανάη Σακελλάρη, Εικαστικός & Ενδυματολόγος (MA) | Ανδρομάχη Βρακατσέλη, Ηχητική Καλλιτέχνης, Ερευνήτρια ήχου (PostDoc) | Δήμητρα Σιάνη, Μουσικός/Μουσικοθεραπεύτρια (MA)
Βοηθοί παραγωγής: Μαριάννα Αλαφούζου, project manager, amaka | Φωτεινή Παπάζογλου, ιστορικός τέχνης, εθελόντρια, amaka
2. “Quilling – Χάρτινα Συναισθήματα”
Έκθεση του Αντώνη Εξαρχόπουλου
Η τέχνη του Quilling είναι χάρτινες λωρίδες διαφόρων μεγεθών και χρωμάτων. Τυλίγματα των λωρίδων με διάφορους τρόπους για να παίρνουν το σχήμα ή το μοτίβο όπως το έχει φανταστεί ο καλλιτέχνης. Έπειτα κολλούνται πάνω σε χαρτί για να δοθεί το τελικό σχέδιο. Το Quilling χρειάζεται υπομονή, επιμονή, συγκέντρωση και φαντασία και καλή λεπτή κινητικότητα. Ένα έργο Quilling μπορεί να χρειαστεί από 2 έως, αναλόγως μεγέθους και δυσκολίας, 100 – 200 – 300 ώρες. Η δυσκολία του μπορεί να είναι από 30% έως αναλόγως το μέγεθος και τους τρόπους τυλίγματος. Ο Αντώνης Εξαρχόπουλος μας παρουσιάζει την ιδιαίτερη τεχνική του Quilling, στην 4η συνεχόμενη συμμετοχή του στο Nevronas FESTival. Το μήνυμα που θέλει να μεταδώσει ο καλλιτέχνης είναι ότι όταν θέλεις μπορείς να κάνεις τα πάντα χωρίς να σε εμποδίζει καμία διαφορετικότητα!
3. «Εσωτερικά Τοπία»
Έκθεση ζωγραφικής του Ορέστη Χιώτη
Ο Ορέστης Χιώτης, επαγγελματίας καλλιτέχνης με σύνδρομο Down, υπογράφει το έργο της κεντρικής αφίσας του 4ου Nevronas FESTival!
Η έκθεση με τίτλο «Εσωτερικά Τοπία» παρουσιάζει ένα σύμπαν γεμάτο σύμβολα, ρυθμούς και αφηγήσεις που ξεδιπλώνονται πέρα από τη συμβατική γλώσσα. Τα έργα συγκροτούν ένα πολύχρωμο χάρτη εσωτερικών τοπίων, όπου άνθρωποι, ζώα, τοπία και φανταστικά στοιχεία συνυπάρχουν χωρίς ιεραρχία, όπως στη σκέψη και στο συναίσθημα. Οι μορφές μοιάζουν να αφηγούνται ιστορίες οικείες αλλά και ανοιχτές στη ερμηνεία. Το χρώμα λειτουργεί ως φωνή, το μοτίβο ως ρυθμός και η επανάληψη ως μνήμη. Δεν υπάρχει «σωστός» τρόπος ανάγνωσης: το βλέμμα περιπλανιέται, σταματά, επιστρέφει, όπως σε ένα όνειρο, ή σε μια παιδική ανάμνηση.
4. “ARTism by HER-autism II”
Ομαδική Έκθεση Ζωγραφικής
Με την έκθεση ζωγραφικής «ARTism by HER-autism II», η εθελοντική ομάδα HER-autism συμμετέχει δυναμικά στο 4ο Nevronas FESTival, αναδεικνύοντας την τέχνη ως οικουμενική γλώσσα και πεδίο ισότιμης συνύπαρξης. Δώδεκα έργα τριών νευροδιαφορετικών καλλιτεχνών από την Κρήτη συνθέτουν μια πολυφωνική εικαστική αφήγηση, απαλλαγμένη από διδακτισμούς και στερεότυπα.
Η 14χρονη Μαρία Χατζηνικολάου, με εργαλείο την τέμπερα, μετατρέπει την καθαρή φόρμα σε εκρηκτική χρωματική εμπειρία. Στον «Πολύχρωμο πελεκάνο» και τα «Ρόδια», η στιβαρή σύνθεση και η αισιοδοξία της ματιάς της αποπνέουν αμεσότητα και ενέργεια.
Η 19χρονη Κατερίνα Ραπάνη εισάγει τη διαφάνεια της ακουαρέλας, «χορογραφώντας» το φως σε έργα όπως η «Αφρική» και η «Σαντορίνη», όπου η φύση αναπνέει με λυρική ρευστότητα.
Ο 28χρονος Στέφ (Στέφανος Σφακιανάκης), πολυμορφικός και τεχνικά ανήσυχος, ισορροπεί ανάμεσα σε ρεαλισμό και φαντασία σε έργα όπως ο «Μύθος» και το «Απάτσι».
Η έκθεση επιβεβαιώνει πως η πρόσβαση στην τέχνη γεννά ουσιαστικό πολιτισμό και κοινό δημιουργικό βίωμα.
Συμμετέχοντες καλλιτέχνες: Στέφανος Σφακιανάκης (Στέφ), Κατερίνα Ραπάνη, Μαρία Χατζηνικολάου.
Επιμέλεια έκθεσης και συνοδευτικού κειμένου: Αγγελική Μπαλτατζή (Επιμελήτρια εκθέσεων), Μαρία Βολανάκη (Εικαστικός)
Epigraph: Κωνσταντίνος Γιακουμάκης και Μανόλης Κατσαρός
5. «Νικηφόρος»
Έκθεση Ζωγραφικής του Νικηφόρου
Στην παρούσα έκθεση παρουσιάζονται 20 έργα του Νικηφόρου, εκ των οποίων τα 10 έχουν ζωγραφιστεί σε επιφάνεια Πλέξιγκλας. Για τις συνθέσεις του χρησιμοποιεί κυρίως υγρές τέμπερες και ακρυλικά. Ο Νικηφόρος, με την ευαισθησία και τη βαθιά παρατηρητικότητά του, μετατρέπει κάθε ερέθισμα — ένα φως, έναν ήχο, μια λεπτομέρεια της καθημερινότητας — σε εικόνα. Τα έργα του αποτυπώνουν αυθεντικά τον εσωτερικό του κόσμο: γεμάτο φως, χρώμα, χαρά, αλήθεια και κίνηση. Οι κυκλικές του γραμμές και οι εκφραστικές πινελιές του μιλούν για έναν νου που δεν περιορίζεται, αλλά αναζητά συνεχώς το άπειρο. Με τα έργα του μας υπενθυμίζει ό,τι μπορούμε να δούμε τον κόσμο χωρίς προκαταλήψεις και εμπόδια. Μας προτρέπει να αντικρίσουμε έναν κόσμο γεμάτο δυνατότητες και κίνηση. Κίνηση χρωματική, κίνηση συναισθηματική αλλά κυρίως ανθρώπινη.
6. «Υλικά στον Χρόνο»
Έκθεση ζωγραφικής της Ειρήνης Λιάσκου
Η έκθεση “Υλικά στον Χρόνο” παρουσιάζει μικρά ζωγραφικά έργα της Ειρήνης Λιάσκου ως απόσπασμα της δουλειάς της από το 2018 έως σήμερα. Πρόκειται για αφαιρετικές συνθέσεις οι οποίες παρομοιάζουν την προσωπική ιστορία με τη συνεχή μεταποίηση των πυκνών υλικών. Τα υλικά πλάθονται ξανά και ξανά σε επίπεδα, μέσα στο χρόνο και τις διαδικασίες του. Τα έργα εξερευνούν την πολύπλοκη σχέση μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού κόσμου, η οποία μεταβάλλεται διαρκώς. Επιχειρούν με αφαιρετικό τρόπο να αποτυπώσουν συναισθηματικά τοπία και διεργασίες, με σκοπό τη δημιουργική μεταμόρφωση της εμπειρίας της ζωής. Παρουσιάζονται 14 έργα ομαδοποιημένα σε 5 διακριτές, και ξεχωριστές σε τεχνοτροπία και ύφος, ομάδες.
Επιμέλεια έκθεσης: Ειρήνη Λιάσκου, Εικαστικός
7. «Χειροτεχνώντας τη Ζωή»
Ατομική Εκθεση Ζωγραφικής της Μελίνας Ανδριάνας Κωνσταντίνου
Δέκα εικαστικά στιγμιότυπα συνθέτουν τη σειρά «Χειροτεχνώντας τη Ζωή», μια ποιητική εγκατάσταση όπου η ζωγραφική συναντά την ύλη. Στο επίκεντρο, άχρωμα, σχεδόν διάφανα χέρια κινούνται αργά και επίμονα, χωρίς συγκεκριμένη ταυτότητα, μετατρέποντας τη χειρονομία σε συλλογικό βίωμα. Η ζωή εδώ δεν εμφανίζεται ως δεδομένο γεγονός, αλλά ως διαδικασία που πλάθεται βελονιά τη βελονιά.
Η μονοχρωμία των χεριών αντιπαρατίθεται με την εκρηκτική παρουσία πραγματικών υλικών: υφάσματα, νήματα, κλωστές και βελόνες, που ενσωματώνονται στον καμβά. Τα στοιχεία αυτά δεν λειτουργούν μόνο ως χρωματικές εντάσεις, αλλά ως φορείς μνήμης και καθημερινότητας, μεταφέροντας ίχνη φροντίδας και κόπου. Οι βελόνες διαπερνούν την επιφάνεια όπως ο χρόνος τη ζωή, ενώ οι κλωστές ενώνουν θραύσματα, κλείνουν ρωγμές και χαράσσουν νέες διαδρομές.
Κάθε επαναλαμβανόμενη κίνηση αποκτά τελετουργικό χαρακτήρα, ως πράξη επανόρθωσης και δημιουργίας. Στους δέκα πίνακες, η ύφανση γίνεται μεταφορά συνέχειας: τίποτα δεν ολοκληρώνεται οριστικά, κάθε άκρη νήματος υπόσχεται εξέλιξη. Η ζωή, τελικά, δεν χαρίζεται, κατασκευάζεται με υπομονή, φθορά και φροντίδα.
Επιμέλεια Έκθεσης: Μελίνα – Ανδριάνα Κωνσταντίνου, Εικαστικός
8. «Ποίηση σε Braille»
Έκθεση της Ελένης Παπαλαμπροπούλου
Ένα προσβάσιμο ταξίδι ανάμεσα στις λέξεις, με όχημα την ποίηση και οδηγό τη συμπερίληψη. Μια απτική διαδρομή με στίχους αγαπημένων ποιημάτων, στο σύστημα ανάγνωσης και γραφής τυφλών Braille αλλά και σε βλεπόντων, που έρχεται να υπενθυμίσει την απαίτηση του να μπορούμε να συνυπάρχουμε και να δημιουργούμε ισότιμα μέσα -και- από την τέχνη. Η τέχνη πρέπει και μπορεί να είναι συμπεριληπτική. Πρέπει και μπορεί να είναι προσβάσιμη. Με αυτούς τους αδιαπραγμάτευτους όρους, η «Ποίηση σε Braille» σας καλωσορίζει.
Επιμέλεια έκθεσης: Ελένη Παπαλαμπροπούλου, Ποιήτρια
9. «Το ταξίδι της Καρδιάς»
Έκθεση αφισών από τον Σύνδεσμο Προστασίας Παιδιών και ΑμεΑ
Παρουσιάζονται 6 Αφίσες που έχουν παραχθεί στον Σύνδεσμο Προστασίας Παιδιών και ΑμεΑ στα πλαίσια των Ομάδων Δημιουργίας Εικαστικών Δράσεων. Η δημιουργία αφισών και συλλογικών έργων τέχνης λειτουργεί ως πεδίο έκφρασης, συνεργασίας και ουσιαστικής ενδυνάμωσης των παιδιών. Η Οπτική Επικοινωνία αξιοποιείται ως μέσο μεταφοράς ιδεών και συναισθημάτων μέσα από εικόνες, χρώματα, σύμβολα και λέξεις, δίνοντας τη δυνατότητα στα παιδιά να μοιραστούν εσωτερικές διαδρομές και να επικοινωνήσουν τη φωνή τους εντός και εκτός της κοινότητας. Με αφορμή την παρακολούθηση της ταινίας «Τα Κάλαντα των Χριστουγέννων» και τα διαχρονικά της μηνύματα, υλοποιήθηκε η εικαστική ενότητα «Το Ταξίδι της Καρδιάς».
Ομάδα Τμήματος Δραματοθεραπείας Νικολέττα Μπίσκου, Κοινωνική Λειτουργός – Δραματοθεραπεύτρια
Ομάδες Τμημάτων Καθημερινότητας Σταύρος Κονιστής, Ψυχολόγος MSc
Δημιουργικής Απασχόλησης Λυδία Κατσούλη, Βοηθός Εργοθεραπεία) και
Εργαστήριο Εκτυπώσεων Βαγγέλης Δηλαβέρης, Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής
Συντονισμός και Επιμέλεια Έκθεσης: Ιουστίνη Γιαννακοπούλου, Γραφίστρια – Εικονογράφος, MA in Design – Visual Communication & Interactive Media
10. Art Buddies: «Ο Κόσμος όπως τον βλέπουμε»
Ομαδική Έκθεση Ζωγραφικής από «Το Εργαστήρι»
Οι Art Buddies είναι μια ομάδα δεμένη που επιδιώκει την δια βίου εκπαίδευση στην Τέχνη της ζωγραφικής, την Συμπερίληψη και την Αυτοσυνηγορία. Η ομάδα Έργου αποτελείται από 5 ωφελούμενους του Συλλόγου Γονέων Κηδεμόνων και Φίλων Ατόμων με Αναπηρίες “Το Εργαστήρι”, και τις 2 Εκπαιδεύτριες τους: Δήμου Μελπομένη και Βασιλάκη Βασιλική. Αποτελούν μια ομάδα ατόμων με νοητική αναπηρία, με κοινό σημείο αναφοράς την αγάπη τους για την τέχνη και την ανάγκη τους για ελεύθερη, αυθεντική έκφραση. Η έκθεση «Ο Κόσμος όπως τον Βλέπουμε» είναι ένα ταξίδι σε έναν κόσμο πολύχρωμο, ελεύθερο και βαθιά αυθεντικό. Έναν κόσμο όπου η δημιουργία γίνεται γλώσσα και η τέχνη μέσο επικοινωνίας, πέρα από λέξεις, όρια και στερεότυπα. Τα έργα της έκθεσης έχουν φιλοτεχνηθεί από άτομα με αναπηρία και αποτελούν μια ειλικρινή κατάθεση ψυχής. Κάθε καμβάς κουβαλά σκέψεις, συναισθήματα και βιώματα, αποτυπωμένα με τρόπο αυθόρμητο και αληθινό, όπου η δύναμη της έκφρασης υπερβαίνει κάθε περιορισμό. Αφηρημένες συνθέσεις, έντονες χρωματικές αντιθέσεις και απρόσμενες μορφές συνυπάρχουν, ανοίγοντας ένα παράθυρο σε διαφορετικές οπτικές της ζωής. Ο θεατής καλείται να σταθεί, να παρατηρήσει και να αφουγκραστεί έναν κόσμο που δεν ζητά ερμηνεία, αλλά παρουσία και αποδοχή. Η έκθεση δεν αποτελεί απλώς μια παρουσίαση ζωγραφικών έργων. Είναι ένα κάλεσμα να δούμε τον κόσμο αλλιώς∙ με μάτια πιο ανοιχτά, πιο ευαίσθητα και πιο ανθρώπινα. Ένας κοινός τόπος συνάντησης, όπου η τέχνη ενώνει και μας θυμίζει ότι η διαφορετικότητα είναι πηγή ομορφιάς και δύναμης.
Επιμέλεια Έκθεσης: Δήμου Μελπομένη, Βασιλάκη Βασιλική
11. «Θύμησες Ν.2 και ο νέος εγώ»
Ατομική Έκθεση ζωγραφικής του Βασίλη Δεμερούκα
Στην έκθεση αυτή παρουσιάζονται 9 διαφορετικοί πίνακες όπου χρησιμοποιούνται ακρυλικά χρώματα. Ο Βασίλης Δεμερούκας έχοντας στο ενεργητικό του πολυάριθμες ομαδικές και ατομικές εκθέσεις, παρουσιάζει μια σειρά έργων βασισμένος στα ταξίδια που έχει πραγματοποιήσει από νεαρή ηλικία, δίνοντας ιδιαίτερη προτίμηση στα φυσικά και αστικά τοπία, χαρακτηριστικά των τόπων που επισκέφθηκε, καθώς και αφαιρετικές χρωματικές συνθέσεις. Έργα που έφτιαξε στην πρώτη του νιότη εμπνευσμένα από μέρη και τοπία της παιδικής ηλικίας και μια νέα στροφή (πιο αφηρημένη) στον τρόπο που ζωγραφίζει! Η δραστηριότητα του καλλιτέχνη εντάσσεται και σε ομαδικό πλαίσιο καθώς είναι ένας από τους ωφελούμενους του Συλλόγου Γονέων Κηδεμόνων και Φίλων Ατόμων με Αναπηρίες “Το Εργαστήρι”, καθώς και μέλος της ομάδας Art Buddies.
Επιμέλεια Έκθεσης: Δήμου Μελπομένη, Βασιλάκη Βασιλική
12. «Κολάζ σε καμβά»
Ατομική Έκθεση Κολάζ του Παναγιώτη Μαρινάκη
Η έκθεση αυτή αποτελείται από έργα κολάζ. Η θεματολογία ποικίλει δείχνοντας φυτικά μοτίβα, σκηνές από κόμικ, ασύμετρες φόρμες αλλά και πολιτικά πρόσωπα. Ο Παναγιώτης Μαρινάκης, με την υποστήριξη του εργοθεραπευτή του Στράτου Χατζηδημητρίου, χειρίζεται με λεπτομερή τρόπο εργαλεία που τον βοηθούν να αναπτύξει δεξιότητες αλλά και την λεπτή κινητικότητα. Εικόνες αλλά και σχήματα κομμένα σε συγκεκριμένες διαστάσεις από παλιά περιοδικά και εφημερίδες μας δίνουν το εντυπωσιακό αποτέλεσμα των έργων του. Οι συνθέσεις είναι κολλημένες σε καμβά.
13. “Η Δική μου Πύλη”
Έκθεση Ζωγραφικής του Γιάννη Κατσαρή
Η έκθεση παρουσιάζει δεκατέσσερα έργα σε τελάρο (50×70 εκ.) του Γιάννη Κατσαρή, νεαρού δημιουργού στο φάσμα του αυτισμού, σε ύφος κόμικ με προσωπική εικαστική γραφή και έντονη αφηγηματική δύναμη. Τα έργα του αποτελούν διαδρομές σε έναν εσωτερικό κόσμο εμπειρίας, σκέψης και συναισθήματος. Μέσα από συμβολικές έννοιες όπως σώμα, πύλη, εμπόδιο, σχέση και ελευθερία, η έκθεση φανερώνει έναν προσωπικό τρόπο επικοινωνίας πέρα από τα λόγια.
Η δημιουργική διαδικασία εντάσσεται στο ερευνητικό project «Δρω Εικαστικά», όπου η τέχνη χρησιμοποιείται ως εργαλείο οργάνωσης της σκέψης, κατανόησης αφηρημένων εννοιών και ενίσχυσης της επικοινωνίας. Η τεχνική των κόμικ προσφέρει ένα δομημένο και ασφαλές πλαίσιο για να μετασχηματιστούν οι εσωτερικές εμπειρίες σε εικόνες, σύμβολα και ιστορίες. Μέσα από αυτή τη μέθοδο, ο δημιουργός μαθαίνει να εκφράζει συναισθήματα, να αποτυπώνει τις σκέψεις του και να συνδέεται με τους φίλους και τους συνομηλίκους του στην ομάδα, δημιουργώντας έναν προσωπικό διάλογο με τον κόσμο.
Συντονισμός και Επιμέλεια Έκθεσης: Δρ Αποστολία Πάστρα, Ψυχοπαιδαγωγος Τέχνης, Μεταδιδακτορική ερευνήτρια του project Δρω «Εικαστικα», Βίβιαν Φαρμάκη, Κοινωνιολόγος Παντείου Πανεπιστημίου
