Ακούω «ντοκιμαντέρ» και πάει το μυαλό μου στην αποστασιοποιημένη τεκμηρίωση. Ακούω για αναπηρία και σεξουαλικότητα και από τη μία, χαίρομαι που κάποιος επιτέλους ασχολείται στην Ελλάδα με αυτό το θέμα, από την άλλη, θυμάμαι ανάλογες απόπειρες από το εξωτερικό που δεν με ενθουσίασαν. Υπάρχουν όμως ταινίες που δεν μπορούν να χωρέσουν στην κατηγορία τους και το ελληνικό κοινό έχει την ευκαιρία να δει μια από αυτές τις προσεχείς ημέρες.
.
του Βαγγέλη Καρατζά – Πατέρας αυτιστικού παιδιού
Στις 12 Φεβρουαρίου έρχεται στους ελληνικούς κινηματογράφους κάτι ξεχωριστό, το ντοκιμαντέρ «Από τι είμαστε φτιαγμένοι», μια βαθιά ανθρώπινη εξερεύνηση της οικειότητας, της επιθυμίας και του έρωτα μέσα από το βίωμα της αναπηρίας.
Πριν 6 χρόνια ο Άρης ένας τελειόφοιτος φοιτητής με αναπηρία, αποφάσισε να διεξάγει μια έρευνα για τα στερεότυπα σχετικά με την αναπηρία και τη σεξουαλικότητα. Κάπως έτσι ξεκινά η ταινία. Μαζί του, με τις αγωνίες του, με την επιθυμία να ερωτευτεί, να νιώσει, να ζήσει περισσότερα.
Τον βλέπουμε να ακούει συζητήσεις, να ρωτάει, να αθλείται, να κάνει τις θεραπείες του, να χορεύει, να βλέπει την συμπεριληπτική πλευρά της τέχνης, να φλερτάρει, να ονειρεύεται, να μαθαίνει, ακόμα και να αλλάζει γνώμη.
Τίποτα δεν του είναι εύκολο αλλά δεν σταματά πουθενά, τον βλέπουμε παντού με το rollator (περιπατητήρα) του να ζει όσο πιο πολλά γίνεται.
Ιστορίες…
Είμαστε μαζί του σε ένα τραπέζι όπου δύο γνωστοί άνθρωποι στον χώρο της αναπηρίας διαφωνούν για το αν το κοινωνικοπολιτικό υπόβαθρο και περιβάλλον επηρεάζει τον έρωτα.
Βλέπουμε την Κατερίνα Βρανά να μιλάει αφιλτράριστα για το πώς έχει αλλάξει (και) η ερωτική της ζωή μετά την αναπηρία.
Μαθαίνουμε ότι υπάρχουν ακόμα ιστορίες αγάπης, του Γιώργου και της Έλλης, που μοιάζουν βγαλμένες από μυθιστόρημα.
Το πόσα πολλά μπορεί να δώσει ο έρωτας αλλά και πόσα μπορεί να πάρει η απώλεια από την Γωγώ. Κάθε ιστορία μια διαφορετική όψη του έρωτα στην πραγματικότητα της αναπηρίας.
«Πώς να κάνεις σεξ με την άλλη όταν είναι σε καροτσάκι;»
Αυτά είναι τα λόγια ενός πολύ νεαρού άντρα σε ερώτηση για τη σεξουαλικότητα και την αναπηρία.
Γονείς λένε στο παιδί τους «τι να την κάνεις την ανάπηρη;».
Γονείς ατόμων με αναπηρία που προσπαθούν να «προστατέψουν» τον γκριζομάλλη γιο τους από τον «κίνδυνο» της επιθυμίας.
Η συζήτηση που δεν θέλει και δεν ξέρω αν είναι έτοιμη να κάνει σοβαρά η ελληνική κοινωνία, αφορά το δικαίωμα κάθε ανθρώπου, ανάπηρου ή μη, στον έρωτα και στην οικειότητα, σε οποιαδήποτε μορφή ή έκφρασης της.
Και το απόλυτο ταμπού, βέβαια, για το οποίο δεν μιλάει σχεδόν ΚΑΝΕΙΣ, είναι η σεξουαλικότητα των μη λεκτικών αυτιστικών ατόμων, των ατόμων με νοητική αναπηρία ή με σύνδρομο Down.
Σώμα και ψυχή…
Σε έναν κόσμο και σε μια κοινωνία που προτάσσει το ψεύτικο, το κατασκευασμένο, το δήθεν τέλειο ως ιδανικό, το ανάπηρο σώμα μοιάζει να μένει έξω από τις προδιαγραφές του τι σημαίνει ερωτικό ή επιθυμητό.
Ο σκηνοθέτης καταρρίπτει αυτό το στερεότυπο με τον πιο φυσικό και αυθεντικό τρόπο, δείχνοντας ότι όλα τα σώματα μπορούν να νιώσουν, να αγγιχτούν, να έχουν τη δική τους ομορφιά.
Η επιθυμία εμπλέκει όχι μόνο το σώμα αλλά το μυαλό, την ψυχή και το πνεύμα. Το βλέπεις στα μάτια των ανθρώπων, το ακούς στις διηγήσεις τους, το βλέπεις στον τρόπο που συμπεριφέρονται ο ένας στον άλλον στο φιλμ.
Ο Δημήτρης…
Στην ταινία ευτυχώς υπάρχει το χιούμορ αφού πολλές ατάκες σε κάνουν να γελάς αβίαστα. Υπάρχει όμως και η συγκίνηση.
Ένα από τα πιο ανθρώπινα κομμάτια της ταινίας είναι ο φόρος τιμής στο πρόσωπο του Δημήτρη Ζώρζου, του πρώτου Έλληνα σεξουαλικού βοηθού. Ο λόγος του, το βλέμμα του, το χαμόγελό του μπορούν να σε κάνουν να υποψιαστείς τι άνθρωπος ήταν.
Αυτό όμως που σε κερδίζει σίγουρα είναι η αγάπη, αλλά και ο τρόπος που αντιμετώπιζε τους ανθρώπους στη δουλειά του. Ήξερα πόσο αναγκαίο είναι να υπάρχει αυτό το επάγγελμα, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, αλλά μετά από αυτό που είδα στην ταινία, αυτό που μου μένει είναι ο σεβασμός για έναν άνθρωπο που είχε τόσα να προσφέρει και η λύπη που έφυγε τόσο νέος, αφήνοντας πίσω ανθρώπους που τον αγαπούσαν.
Αξίζει να δεις αυτή την ταινία στο σινεμά…
Η φωτογραφία, η εξαιρετική μουσική του Μάνου Μυλωνάκη που δίνει ψυχή στην ταινία, η αυθεντικότητα των διαλόγων, τα συναισθήματα που δημιουργούν οι ιστορίες των πρωταγωνιστών της, προσφέρουν στον θεατή την εμπειρία ενός ντοκιμαντέρ με διακριτή καλλιτεχνική αξία.
Όπως και στο «Παρί» το 2020, έτσι κι εδώ, ο σκηνοθέτης Σιαμάκ Ετεμάντι δείχνει ότι πατάει γερά στην πραγματικότητα και ταυτόχρονα χρησιμοποιεί την εικόνα σαν ζωντανό καμβά, για να δώσει στον θεατή την ευκαιρία να επεξεργαστεί συναισθηματικά αυτό που βλέπει.
θα ήθελα πάρα πολύ να μάθω το δημιουργικό ταξίδι αυτής την ταινίας, με πόσο κόπο και σε τι συνθήκες γυρίστηκε, γιατί είναι ολοφάνερο ότι είναι προϊόν σκληρής δουλειάς και πολλής αγάπης.
Είναι χαρά μας στο nevronas.gr να έχουμε την ευκαιρία να στηρίξουμε αυτή τη σημαντική ταινία, που ανοίγει με τόλμη έναν αναγκαίο κοινωνικό διάλογο.
Είναι ιδιαίτερα σημαντικό και μάλιστα σε μια εποχή που αναδύεται ένας νεοσκοταδισμός στη χώρα.
12 Φεβρουαρίου στους κινηματογράφους από την Τanweer
H ταινία είναι καθολικά προσβάσιμη με SDH (σε όλες τις προβολές) και ακουστική περιγραφή στις προβολές στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος.
Βρείτε τις προτεινόμενες ταινίες του nevronas.gr εδώ…
Γράφει: o Βαγγέλης Καρατζάς – Πατέρας αυτιστικού παιδιού
Επιμέλεια: Νίκος Παγίδας – Εργοθεραπευτής