Αν και η πανελλαδική εικόνα στα σχολεία είναι ανησυχητική, η Κρήτη αναδεικνύεται σε χαρακτηριστικό και ιδιαίτερα προβληματικό παράδειγμα. Σύμφωνα με τα στοιχεία, στο νησί καταγράφονται 569 κενά εκπαιδευτικών στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, από όλες τις ειδικότητες. Από αυτά, τα 451 αφορούν στην Ειδική Αγωγή, ποσοστό που ξεπερνά το 79% των συνολικών κενών. Με άλλα λόγια, τέσσερα στα πέντε κενά στην Κρήτη αφορούν μαθητές που χρειάζονται πρόσθετη στήριξη, την ώρα που η σχολική χρονιά έχει ήδη διανύσει περισσότερο από το μισό της.
Το ερώτημα που τίθεται αβίαστα είναι απλό, αλλά σκληρό: Πόσο παράλληλη μπορεί να είναι μια στήριξη που καθυστερεί μήνες;
Πρωταθλήτρια περιφερειακή ενότητα το Ηράκλειο, όπου καταγράφονται 210 κενά, τα 160 στην Ειδική Αγωγή.
Το Ηράκλειο διαχρονικά λόγω του πληθυσμού καταγράφει και τα μεγαλύτερα προβλήματα. Από τα 210 κενά, τα 160 αφορούν στην Ειδική Αγωγή. Σε δεκάδες σχολεία, μαθητές με εγκεκριμένη παράλληλη στήριξη παραμένουν χωρίς εκπαιδευτικό ή μοιράζονται έναν εκπαιδευτικό ανά δύο ή και τρία παιδιά, πρακτική που απέχει παρασάγγας από τις προβλέψεις.
Στα Χανιά, η κατάσταση είναι εξίσου πιεστική. Τα 136 κενά Ειδικής Αγωγής αποτυπώνουν μια δομική αδυναμία κάλυψης των αναγκών, ιδιαίτερα σε σχολεία εκτός αστικού ιστού, όπου οι μετακινήσεις και το κόστος ζωής λειτουργούν αποτρεπτικά για αναπληρωτές. Σχεδόν το σύνολο των κενών στο Λασίθι αφορά στην Ειδική Αγωγή. Το στοιχείο αυτό δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας, αφού η Περιφερειακή Ενότητα βρίσκεται σε οριακό σημείο, με σχολεία που λειτουργούν χάρη στην υπερπροσπάθεια των υφιστάμενων εκπαιδευτικών.
Στο Ρέθυμνο, αν και οι απόλυτοι αριθμοί είναι μικρότεροι, η αναλογία παραμένει ίδια. Η Ειδική Αγωγή σηκώνει το βάρος των ελλείψεων, με άμεσο αντίκτυπο σε μαθητές και οικογένειες. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι μόνο οι αριθμοί, αλλά το χρονικό σημείο στο οποίο βρισκόμαστε. Δεν μιλάμε για Σεπτέμβριο ή Οκτώβριο όταν παραδοσιακά καταγράφονται κενά και αναμονές. Μιλάμε για τη μέση της σχολικής χρονιάς, όταν η εκπαιδευτική διαδικασία θα έπρεπε να βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη. Μάλιστα, όπως τόνισε ο πρόεδρος του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Ηρακλείου “Δομήνικος Θεοτοκόπουλος” Γιώργος Μακράκης, πολλοί γονείς αναγκάζονται να πληρώσουν ιδιώτη εκπαιδευτικό για να παρέχει την αναγκαία παράλληλη στήριξη στα παιδιά τους.
Για πολλά παιδιά στην Κρήτη – και όχι μόνο – το πρώτο μισό της χρονιάς έχει χαθεί χωρίς την υποστήριξη που προβλέπεται από τον νόμο και τις γνωματεύσεις, και αυτό το χαμένο έδαφος δεν αναπληρώνεται εύκολα, ιδιαίτερα στην Ειδική Αγωγή, όπου η συνέχεια και η σταθερή σχέση μαθητή–εκπαιδευτικού είναι καθοριστικής σημασίας.
Δυστυχώς σύμφωνα με τη Διδασκαλική Ομοσπονδία, αλλά και τον Σύλλογο δασκάλων και νηπιαγωγών Ηρακλείου “Δομήνικο Θεοτοκόπουλο”, οι επιπτώσεις δεν είναι θεωρητικές, είναι καθημερινές. Οι ελλείψεις δεν αποτυπώνονται μόνο σε πίνακες και στατιστικές. Αποτυπώνονται σε μαθητές που δυσκολεύονται να ενταχθούν στην τάξη, σε εκπαιδευτικούς Γενικής Αγωγής που καλούνται να καλύψουν ανάγκες χωρίς την απαραίτητη εξειδίκευση αλλά και σε γονείς που αισθάνονται ότι το κράτος τους ζητά υπομονή, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα.
Στην Κρήτη, το πρόβλημα επιτείνεται από το κόστος στέγασης, τις γεωγραφικές αποστάσεις και τη δυσκολία προσέλκυσης αναπληρωτών, ειδικά για θέσεις που ανοίγουν αργά μέσα στη χρονιά. Μάλιστα, σύμφωνα με τον ταμία της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας, Γιώργο Τρούλη, η κατάσταση στην παράλληλη στήριξη είναι δραματική.
Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην εκπομπή ΩΡΑ ΑΙΧΜΗΣ με τον Μάνο Δασκαλάκη δεν αφήνουν περιθώρια ωραιοποίησης. Η Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση λειτουργεί με σοβαρά κενά και η Κρήτη βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της κρίσης, με την Ειδική Αγωγή να πληρώνει το μεγαλύτερο τίμημα. Το ερώτημα τελικά δεν είναι μόνο πόσα κενά υπάρχουν, είναι πόσα παιδιά μπορούν να περιμένουν, πόσοι μήνες χαμένης στήριξης θεωρούνται «αποδεκτοί» και αν η έννοια της ίσης πρόσβασης στην εκπαίδευση παραμένει ουσιαστική ή έχει μετατραπεί σε θεωρητική διακήρυξη… Και όσο η σχολική χρονιά προχωρά, τόσο το κόστος αυτής της καθυστέρησης γίνεται βαρύτερο, όχι στα χαρτιά, αλλά στις σχολικές αίθουσες της Κρήτης και ολόκληρης της χώρας.