Η Πρόσβαση των ΑμεΑ στην Ακρόπολη είναι ένα θέμα που έχει απασχολήσει στο παρελθόν και συνεχίζει να απασχολεί, παρόλες τις παρεμβάσεις που έχουν γίνει. Είναι γενικά αποδεκτό πως αν και τα νεα έργα που παραδόθηκαν, την Πέμπτη 3 Δεκεμβρίου 2020, Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία, από την Πολιτεία με δωρεά και υλοποίηση του Ιδρύματος Ωνάση, χρειάζονται να βελτιωθούν και να συμπεριλάβουν όλους τους ανάπηρους συνανθρώπους μας.
Οι αναβαθμισμένες υποδομές στον Ιερό Βράχο για άτομα με κινητικές αναπηρίες, που περιλαμβάνουν έναν υπερσύγχρονο ανελκυστήρα πλαγιάς, ουσιαστική αναβάθμιση στις τις δύο υφιστάμενες διαδρομές ΑμεΑ, καθώς και δύο τελευταίας τεχνολογίας golf-carts που θα λειτουργούν υποστηρικτικά στις ανάγκες των επισκεπτών με κινητικές αναπηρίες, φαίνεται από την αυτοψία που διενήργησε τόσο η ΕΣΑμεΑ (Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία), όσο και από αυτήν του Τμήματος Αναπηρικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ, πως θα πρέπει να λειφθούν σοβαρά υπόψην από τους αρμόδιους οι διαπιστώσεις των ίδιων των αναπήρων και να προβούν άμεσα στις βελτιώσεις και στον επανασχεδιασμό προκειμένου το μνημείο με τον μεγαλύτερο συμβολισμό, να τονίζει πραγματικά τη σημασία των ίσων ευκαιριών σε όλους.
Θα μείνω στο γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια, και λόγω κυρίως των οδηγιών της Ευρωπαικής Ένωσης έχει ξεκινήσει στην χώρα μας μια προσπάθεια που αφορά στην προσβασιμότητα των ΑμεΑ και των εμποδιζόμενων ατόμων. Αυτό είναι το θετικό που πιστεύω όλοι ανεξαρτήτως πολιτικών πεποιθήσεων το αναγνωρίζουμε. Το αρνητικό είναι πως όλα κινούνται με αργούς ρυθμούς και όχι με σωστό συντονισμό.
Στη συνέχεια παραθέτουμε τις επισημάνσεις που έκαναν η ΕΣΑμεΑ και το Τμήμα Αναπηρικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ για την προσβασιμότητα στην Ακρόπολη.
Η αυτοψία της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία…
Την αυτοψία που διενήργησε στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης, έστειλε με επιστολή της η ΕΣΑμεΑ στην υπουργό Πολιτισμού Λ. Μενδώνη, αναφορικά με την αξιολόγηση της προσβασιμότητας των παρεμβάσεων που έχουν ήδη υλοποιηθεί στο χώρο, τον εντοπισμό σημείων που χρειάζονται βελτίωση και την ανταλλαγή απόψεων με τους μελετητές και στελέχη του υπουργείου Πολιτισμού για την διασφάλιση της ασφαλούς και ισότιμης πρόσβασης ατόμων με αναπηρία και εμποδιζόμενων ατόμων στον Βράχο, μετά την ολοκλήρωση της παρέμβασης.
Συνοπτικά η ΕΣΑμεΑ εντόπισε τα παρακάτω, που περιγράφονται αναλυτικά στο έγγραφο της αυτοψίας:
- Χρειάζονται βελτιώσεις στους χώρους στάθμευσης, για παράδειγμα χωροθέτηση και επισήμανση θέσεων στάσης- στάθμευσης οχημάτων ατόμων με αναπηρία τόσο στο δημόσιο χώρο στάθμευσης επί της οδού Ροβέρτου Γκάλλι όσο και στο χώρο πλησίον της «εισόδου ΑμεΑ» στο άλσος Αρείου Πάγου και καθοδηγητική σήμανση προς την «είσοδο ΑμεΑ».
- Στις διαδρομές επί του Βράχου και τον Ιστορικό Περίπατο χρειάζεται τοποθέτηση κιγκλιδώματος κλπ., προσβάσιμες πληροφοριακές πινακίδες, επισήμανση κινδύνων, απομείωση αυτών, καθίσματα σε σημεία εύκολα εντοπίσιμα και προσβάσιμα από όλους, προσβασιμότητα Μουσείου.
- Στον τομέα της πληροφόρησης χρειάζεται να δημιουργηθεί προσβάσιμη ιστοσελίδα με όλες τις αναγκαίες πληροφορίες για την προετοιμασία μιας ασφαλούς και ανεμπόδιστης επίσκεψης (ωράρια, τιμές, δυνατότητα βοήθειας, συμβουλές ασφαλείας, θέσεις στάθμευσης, χρήση golf carts, σημεία αυξημένης επικινδυνότητας, δυνατότητα προγραμματισμού επισκέψεων κ.λπ.), καθώς και αξιοποίηση ψηφιακών τεχνολογιών και δημιουργία προσβάσιμων εφαρμογών.
- Εκπαίδευση προσωπικού: Εκπαίδευση οδηγών golf carts, φυλάκων και προσωπικού Υπηρεσίας εξυπηρέτησης επισκεπτών με αναπηρία και μειωμένη κινητικότητα σε θέματα εξυπηρέτησης ατόμων με αναπηρία (βασικές τεχνικές συνοδείας, τρόποι επικοινωνίας κ.λπ.) – με υλοποίηση της εκπαίδευσης από το Ινστιτούτο της ΕΣΑμεΑ (ΙΝΕΣΑμεΑ), διάθεση περιορισμένου αριθμού χειροκίνητων αμαξιδίων, στο χώρο της «εισόδου ΑμεΑ» για επισκέπτες βαδίζοντες που ενδεχομένως τα χρειαστούν.
- Για την υπηρεσία Εξυπηρέτησης επισκεπτών με αναπηρία και μειωμένη κινητικότητα στην Ακρόπολη και σε κάθε αρχαιολογικό χώρο και μεγάλο μουσείο της χώρας χρειάζεται η δημιουργία ειδικής Υπηρεσίας Εξυπηρέτησης επισκεπτών με αναπηρία και μειωμένη κινητικότητα.
Επισημαίνεται ότι η ΕΣΑμεΑ εστιάζει ιδιαίτερα στην άμεση -από την παρούσα ήδη τουριστική περίοδο- δημιουργία ειδικής Υπηρεσίας Εξυπηρέτησης, στελεχωμένης από προσωπικό εκπαιδευμένο σε θέματα αναπηρίας. Η Υπηρεσία αυτή προτείνεται να αναπτυχθεί κατά τα πρότυπα της ειδικής Υπηρεσίας Εξυπηρέτησης επιβατών με αναπηρία και με μειωμένη κινητικότητα, που προβλέπουν οι Ευρωπαϊκοί Κανονισμοί για τα δικαιώματα επιβατών με αναπηρία (π.χ. Κανονισμός ΕΚ 1107/2006), όχι μόνο στον χώρο της Ακρόπολης αλλά και σε όλους τους αρχαιολογικούς χώρους και τα μεγάλα μουσεία της χώρας, που θα διασφαλίσει την ασφαλή πρόσβαση σε αυτή την μεγάλη κατηγορία επισκεπτών σε όλους τους αρχαιολογικούς χώρους, αφενός παρέχοντας τη δυνατότητα επίσκεψης ακόμη και σε μοναχικά άτομα μειωμένης κινητικότητας και αφετέρου δίνοντας την ευκαιρία απόλαυσης του ελληνικού πολιτισμού τόσο στα άτομα μειωμένης κινητικότητας όσο και στα άτομα της οικογενείας τους που συνήθως εκτελούν χρέη συνοδού χωρίς όμως συχνά να έχουν την κατάλληλη φυσική διάπλαση και δύναμη να αντιμετωπίσουν απότομες κλίσεις ή μεγαλύτερες διαδρομές. Θα συνδράμει επίσης στην προώθηση του Προσβάσιμου Τουρισμού, ο οποίος εκτιμάται βάσει μελετών σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι κατά το έτος 2012 δημιούργησε 786 δισεκατομμύρια ευρώ μεικτό κύκλο εργασιών και υποστήριξε 9 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην Ευρώπη.
Ο πρόεδρος της ΕΣΑμεΑ Ι. Βαρδακαστάνης δήλωσε: «Η ΕΣΑμεΑ και σύσσωμο το αναπηρικό κίνημα της χώρας αταλάντευτα διεκδικούν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία και με μειωμένη κινητικότητα για ανεμπόδιστη πρόσβαση στους αρχαιολογικούς χώρους τα απαράμιλλης αξίας μνημεία της χώρας μας, τα μουσεία, τους χώρους πολιτισμού. Ταυτόχρονα με υπευθυνότητα και σοβαρότητα καταθέτουμε πάντοτε τεκμηριωμένες προτάσεις για την υλοποίηση αυτού του πολύ σημαντικού δικαιώματος. Αναμένουμε ότι η συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού θα αποδώσει στα άτομα με αναπηρία από τη χώρας μας και από όλο τον κόσμο που επιθυμούν να επισκεφτούν τους αρχαιολογικούς χώρους στη χώρα μας, το δικαίωμά τους για ισότιμη πρόσβαση».
Η αυτοψία του Τμήματος Αναπηρικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ
Αυτοψία πραγματοποίησε την Παρασκευή 9 Απριλίου το Τμήμα Αναπηρικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στην Ακρόπολη συνοδευόμενο από τους βουλευτές Θεανώ Φωτίου και Χριστόφορο Βερναρδάκη.
Σύμφωνα με τα όσα διαπίστωσαν κατά την αυτοψία, οι παρεμβάσεις που έγιναν στον χώρο της Ακρόπολης δεν υλοποιήθηκαν με γνώμονα την ανεμπόδιστη πρόσβαση των αναπήρων και των εμποδιζόμενων επισκεπτών, αλλά πρωτίστως εξυπηρετούν τους σκοπούς του προγράμματος αποκατάστασης των ανδήρων της κλασικής περιόδου, την εφαρμογή δηλαδή της μελέτης παρουσίασης με θέμα “Αποκατάσταση και τελική διαμόρφωση των εδαφών της Ακρόπολης”, που παρουσιάστηκε στο 5ο Διεθνές Συνέδριο για την αποκατάσταση των Μνημείων της Ακρόπολης, τον Οκτώβριο του 2002.
Οι διαπιστώσεις από την αυτοψία:
- δεν υφίσταται η αναγκαία αλυσίδα προσβασιμότητας που να οδηγεί στον νέο ανελκυστήρα πλαγιάς
- δεν υφίστανται προκαθορισμένες αναπηρικές θέσεις στάθμευσης με οριζόντια και κάθετη σήμανση
- ο νέος ανελκυστήρας πλαγιάς στο βόρειο τοίχος πληροί όλες τις αναγκαίες προδιαγραφές, αλλά δυστυχώς ακυρώνεται η χρησιμότητά από την προβληματική πρόσβαση έως αυτόν
- τοποθετήθηκαν μη λειτουργικοί χειρολισθήρες (κουπαστές) κατά την έξοδο από τον ανελκυστήρα, εκτός των προδιαγραφών του “Σχεδιάζοντας για όλους”
- ο σχεδιασμός και η εκτέλεση της σκυροδετημένης διαδρομής που ενώνει τον ανελκυστήρα πλαγιάς με την κεντρική διαδρομή Προπύλαια-Παρθενώνας, ο οποίος σχεδιάστηκε αποκλειστικά για την χρήση των αναπήρων και εμποδιζόμενων επισκεπτών (δεν υπήρχε στην αρχαιότητα), αποτελεί την μόνη επέμβαση που αφορά τη συγκεκριμένη πληθυσμιακή κοινωνική ομάδα, δίχως όμως να πληρεί στο παραμικρό τις προδιαγραφές που καθιστούν τη συγκεκριμένη διαδρομή αληθώς προσβάσιμη
- όσον αφορά στις κλίσεις διαπιστώσαμε ότι η αυτόνομη κίνηση των αναπήρων και εμποδιζόμενων με ή χωρίς αναπηρικά αμαξίδια, δεν διασφαλίζεται σε καμία από τις διαδρομές της α’ φάσης. Η μετακίνηση των αναπήρων και εμποδιζόμενων επισκεπτών επί των διαδρομών της α’ φάσης της διαμόρφωσης μπορεί να γίνεται μόνο με υποβοήθηση ικανών σωμάτων
- όπως αποδεικνύεται οι κλίσεις των διαδρομών καθιστούν αδύνατη την αυτονομία των χρηστών αμαξιδίων και είναι επικίνδυνες για ανάπηρους επισκέπτες με συγκεκριμένες βλάβες. Χαρακτηριστικά υπάρχουν κλίσεις που ξεπερνούν το 15%, ενώ η ανώτερη αποδεκτή κλίση με βάση τις προδιαγραφές του “Σχεδιάζοντας για όλους” είναι από 3% έως 6%
- το οίκημα για την παροχή υπηρεσιών πρώτης βοήθειας παραμένει μη προσβάσιμο
- ο σχεδιασμός και η υλοποίηση δεν περιλαμβάνει όδευση και περιγραφή κατάλληλη για τυφλούς και άτομα με προβλήματα στην όραση
Το Τμήμα Αναπηρικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία «ευχαριστεί τον Προϊστάμενο του Τμήματος Έργων της Εφορείας Αρχαιοτήτων της Πόλης Αθηνών, Μιχάλη Λεφαντζή για την υποδοχή, ξενάγηση και εποικοδομητική συζήτηση κατά την τετράωρη παραμονή μας στην Ακρόπολη. Επισημάναμε τα δεκάδες ζητήματα που διαπιστώσαμε, τα οποία και αναγνώρισε, διαβεβαιώνοντάς μας ότι θα κάνει ότι περνάει από το χέρι του ώστε να δρομολογηθούν διεργασίες για την επίλυσή τους».