Την Παγκόσμια Ημέρα των Ατόμων με Αναπηρία, ο κ. Ανδρέας Μπαρδάκης, Ακτιβιστής για τα δικαιώματα των ΑμεΑ και δημιουργός της διαδικτυακής κοινότητας “Συνήγορος των ΑμεΑ”, προχώρησε σε αναφορά στον Συνήγορο του Πολίτη, ζητώντας την παρέμβασή του στο θέμα του υποχρεωτικού εμβολιασμού σε δομές ΚΔΑΠ ΑμεΑ και ΚΔΗΦ.
Αναλυτικά η αναφορά…
Αρ. Υπόθεσης Αναφοράς: 308652, 03.12.2021
Αναφορά προς Συνήγορο του Πολίτη – υπό την ειδική αρμοδιότητα που έχει ως «Πλαίσιο Προαγωγής» για την εφαρμογή της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των ΑμεΑ (ν. 4488/2017, άρθρο 72), με θέμα: «ΖΗΤΕΙΤΑΙ Η ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΠ ΩΣ “ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ” ΓΙΑ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΕΙΣ ΒΑΡΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΑΜΕΑ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΙΣ ΔΟΜΕΣ ΚΔΑΠΑΜΕΑ ΚΑΙ ΚΔΗΦ».
Αξιότιμε Συνήγορε του Πολίτη!
Κατόπιν της ενημέρωσής μας για την επιστολή σας, με αρ. πρωτ. 304259/52773/2021, 29.09.2021, προς το Υπουργείο Εργασίας, με θέμα «Υποχρέωση εμβολιασμού παιδιών με αναπηρίες σε ΚΔΑΠΑμεΑ και ΚΔΗΦ», την Παγκόσμια Ημέρα των Ατόμων με Αναπηρία, αναλάβαμε το καθήκον να σας αναφέρουμε τα εξής:
Η ΑΡΧΙΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 206, Ν. 4820/2021, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΖΕΙ:
Μετά την τροποποίηση που ψηφίστηκε, με έναρξη ισχύος από 02.10.2021, στο άρθρο 206, ν. 4820/2021, προστέθηκε εδάφιο στην παρ. 4, ως εξής: «Ειδικώς τα άτομα με αναπηρία που αδυνατούν να υποβληθούν στη διαδικασία του εμβολιασμού για αντικειμενικούς λόγους, που σχετίζεται με την πραγματική τους κατάσταση, ως συνέπεια των παθήσεών τους, όπως οι βαριές περιπτώσεις αυτισμού και επιληψίας, δύνανται να εξαιρούνται από την υποχρέωση εμβολιασμού, με αιτιολογημένη εισήγηση του θεράποντος ιατρού τους και κατόπιν έγκρισης από τις επιτροπές του δεύτερου εδαφίου».
Παρόλο που στο κείμενο της αρχικής τροπολογίας[1] της διάταξης αναφέρεται ότι «οι προβλεπόμενες συνέπειες που συνδέονται στενά της υποχρεωτικότητας του εμβολιασμού εναρμονίζονται με την αρχή της αναλογικότητας[2] καθώς περιορίζονται στην λήψη των αναγκαίων μέτρων προς εξυπηρέτηση του επιδιωκόμενου επιτακτικού σκοπού δημοσίου συμφέροντος», διαπιστώνουμε ότι δεν έχει ληφθεί το βασικό στοιχείο του «ηπιότερου μέτρου» (Αρχή της Αναλογικότητας), το οποίο στην περίπτωση αυτή θα ήταν η υποχρεωτική διάγνωση (self-test ή rapid-test) που αποτελεί «ιχνηλάτηση των κρουσμάτων και των επαφών τους», δηλαδή «επιδημιολογική επιτήρηση» που είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση της πανδημίας. Με την επιλογή ενός λιγότερο περιοριστικού μέτρου ενδεχομένως να πετύχει ο προβλεπόμενος σκοπός (εμβολιασμός έως το κατώφλι του τοίχους ανοσίας).
Παρακάτω, στην αρχική τροπολογία αναφέρεται επίσης: «Σημειώνεται ότι οι κατηγορίες του προσωπικού αφενός μονάδων φροντίδας ηλικιωμένων και ατόμων με αναπηρία, αφετέρου δομών υγείας αναδεικνύονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο ως κρίσιμες ομάδες-στόχοι για τη διεύρυνση της εμβολιαστικής κάλυψης» και συνεχίζει παραθέτοντας τον σύνδεσμο που οδηγεί στο European Center for Disease Prevention and Control, ο οποίος όμως δεν διακρίνεται καθαρά, γι’ αυτό και δεν μπορέσαμε να βρούμε το σχετικό αρχείο.
Διαβάστε | Ρύθμιση του υπουργείου Υγείας και για τον Υποχρεωτικό εμβολιασμό ΑμεΑ σε ΚΔΑΠ και ΚΔΗΦ
Ρύθμιση του υπουργείου Υγείας και για τον Υποχρεωτικό εμβολιασμό ΑμεΑ σε ΚΔΑΠ και ΚΔΗΦ
Δηλαδή, διαπιστώνουμε ότι η αναφορά της τροπολογίας αναφέρεται μόνο στο προσωπικό των μονάδων φροντίδας ατόμων με αναπηρία, ενώ αγνοούμε (διατηρώντας επιφυλάξεις) αν το European Center for Disease Prevention and Control συμπεριλαμβάνει και τις ανοικτές δομές ΚΔΑΠΑμεΑ και ΚΔΗΦ, αφού, όπως επεσήμανε και ο ΣτΠ με την επιστολή του, για τις δομές ΚΔΑΠ[3], στις οποίες δύνανται να απασχολούνται και παιδιά με ελαφριάς μορφής κινητικές ή αισθητηριακές αναπηρίες (αφού άλλωστε θέτουν και ως προϋπόθεση να εξασφαλίζουν προσβασιμότητα στα άτομα με αναπηρία), δεν τίθεται θέμα υποχρεωτικότητας εμβολιασμού στους ωφελούμενούς τους ούτε καν στο προσωπικό τους. Οι δομές ΚΔΑΠ, δηλαδή, δεν έχουν ενταχθεί στη διάταξη του άρθρου 206, ν. 4820/2021 ούτε καν σε σχέση με το προσωπικό των ΚΔΑΠ, παρόλο που υπάγονται στην αρμοδιότητα του ίδιου Υπουργείου (Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων).
Η ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΒΙΟΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΗΘΙΚΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ:
Από τη Σύσταση της Επιτροπής Βιοηθικής (14.06.2021), η οποία ερωτήθηκε από τον Πρωθυπουργό, προκειμένου να γνωμοδοτήσει σχετικά με τη δυνατότητα πρόβλεψης διατάξεων περί υποχρεωτικότητας εμβολιασμού, η Επιτροπή γνωμοδότησε μόνο για ορισμένες επαγγελματικές ομάδες στον χώρο της υγείας. [4]
Παραθέτουμε σχετικά αποσπάσματα από τη Σύσταση της ΕΕΒ:
Από τη σελ. 11: «…ο εμβολιασμός ως αναγκαίος όρος δεν παύει να συνιστά έντονη παρεμβατική πράξη στο σώμα του προσώπου, κάτι που δεν επιτρέπεται να παραβλεφθεί. Πέραν αυτού η επιβολή της υποχρεωτικότητας ενέχει τον κίνδυνο να μειώσει την εμπιστοσύνη στους φορείς δημόσιας υγείας ή και να προκαλέσει αντιδράσεις που θα τροφοδοτήσουν το αντιεμβολιαστικό κλίμα. Συνεπώς η επιλογή αυτή πρέπει να είναι η τελευταία, εφ’ όσον έχουν εξαντληθεί οι ηπιότερες εναλλακτικές επιλογές που μπορεί να εξυπηρετούν εξ ίσου τον επιδιωκόμενο σκοπό. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η παρακάτω σύσταση αφορά μόνο στις συγκεκριμένες επαγγελματικές ομάδες του προσωπικού των μονάδων υγείας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και στο προσωπικό μονάδων περίθαλψης ευπαθών ομάδων».
Σελ. 13: «β) Μέτρα ενθάρρυνσης/αποθάρρυνσης.
…ή αντικατάσταση των self-tests με rapid tests (με συχνή χρήση των τελευταίων) θα μπορούσαν να υιοθετηθούν ως μέτρα αποθάρρυνσης της αποφυγής εμβολιασμού». Εμείς προσθέτουμε: Και να υιοθετηθούν τα διαγνωστικά self και rapid test ως το «ηπιότερο μέτρο» προκειμένου να γίνεται σεβαστή η Αρχή της Αναλογικότητας του Συντάγματος, όπως αναφέρουμε παραπάνω και χωρίς δική μας οικονομική επιβάρυνση αφού ήδη καταβάλλουμε φόρους για την Υγεία κι αφού αυτό, κατά τη γνώμη μας, αποτελεί διάκριση εις βάρος των μη εμβολιασμένων.
Σημειώνουμε, παρεμπιπτόντως, ότι υποβάλαμε ερώτημα προς τον Πρωθυπουργό, στην ιστοσελίδα της ΜΚΟ, Vouliwatch, το οποίο έλαβε περισσότερες από 2.500 υποστηρίξεις, από πολίτες, με θέμα: «Γιατί να πληρώνουμε τα rapid test αφού καταβάλλουμε φόρους για την Υγεία;», το οποίο όμως ο Πρωθυπουργός αδιαφορεί να απαντήσει παρόλο που έχει ενημερωθεί από τους διαχειριστές του Vouliwatch ότι θα ήταν δίκαιο να απαντήσει στο συγκεκριμένο ερώτημα που ουσιαστικά του το κάνουν χιλιάδες πολίτες. [5]
ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΖΟΥΝ.
Στην επιστολή του ΣτΠ, υπ’ αρ. πρωτ. 304259/52773/2021 (29.09.2021) επισημαίνουμε τις εξής παραλείψεις:
– Ο ΣτΠ, παρόλο που αναφέρει τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των ΑμεΑ και τη νομοθεσία με τις κατευθυντήριες κι οργανωτικές διατάξεις για την εφαρμογή της Σύμβασης (ν. 4488/2017), δεν επικαλείται την ειδική αρμοδιότητα που του έχει ορισθεί από τον ν. 4488/2017, άρθρο 72, ως «Πλαίσιο Προαγωγής για την Εφαρμογή της Σύμβασης».
– Ο ΣτΠ, ενώ επισημαίνει το άρθρο 68 του ν. 4488/2017, το οποίο αναφέρεται στον Συντονιστικό Μηχανισμό του άρθρου 69 (Υπουργός Επικρατείας), στο Κεντρικό Σημείο Αναφοράς του άρθρου 70 (Γενική Γραμματεία Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Υπουργείου Δικαιοσύνης) και το αναπηρικό κίνημα (αναπηρικές οργανώσεις, ΕΣΑμεΑ), δεν φαίνεται να έχει ενημερώσει (αφού δεν κοινοποίησε την επιστολή του) τους παραπάνω φορείς, παρά μόνο το Υπουργείο Εργασίας, ενώ ούτε καν έχει αναρτήσει στην ιστοσελίδα του αυτό το εξαιρετικής σοβαρότητας ζήτημα – αφού ο ίδιος επισημαίνει ότι «Τα παιδιά με αναπηρία υφίστανται διάκριση λόγω της αναπηρίας τους»! Επίσης, αναφέρει ότι η διάταξη του νόμου 4820/2021, άρθρο 206, προβληματίζει κι ότι είναι επισφαλής δικαιοπολιτικά.
ΠΑΡΑΒΙΑΣΗ ΕΝΩΣΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ
Ενδεχομένως, οι προβληματικές κι επισφαλείς δικαιοπολιτικά διατάξεις του άρθρου 206, ν. 4820/2021, να παραβιάζουν και την Ευρωπαϊκή Οδηγία ΕΕ 2021/95336, την ουσία της παραγράφου 36, σύμφωνα με την οποία:
«Είναι αναγκαίο να αποτρέπονται οι διακρίσεις, άμεσες ή έμμεσες, σε βάρος των προσώπων που δεν έχουν εμβολιαστεί, για παράδειγμα για ιατρικούς λόγους, επειδή δεν ανήκουν στην ομάδα-στόχο για την οποία χορηγείται ή επιτρέπεται επί του παρόντος το εμβόλιο κατά της COVID-19, όπως τα παιδιά, ή επειδή δεν είχαν ακόμη τη δυνατότητα να εμβολιαστούν ή επέλεξαν να μην το πράξουν. Κατά συνέπεια, η κατοχή πιστοποιητικού εμβολιασμού, ή η κατοχή πιστοποιητικού εμβολιασμού που αναφέρει εμβόλιο κατά της COVID-19, δεν θα πρέπει να αποτελεί προϋπόθεση για την άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας ή για τη χρήση διασυνοριακών υπηρεσιών μεταφοράς επιβατών, για παράδειγμα υπηρεσιών αεροπορικής ή σιδηροδρομικής μεταφοράς ή μεταφοράς με λεωφορείο ή πορθμείο ή με οποιοδήποτε άλλο μεταφορικό μέσο. Επιπλέον, ο παρών κανονισμός δεν μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι θεσπίζει δικαίωμα ή υποχρέωση εμβολιασμού».
Κατόπιν των ανωτέρω κι εφόσον το Υπουργείο Εργασίας δεν έχει ανταποκριθεί, παρακαλούμε τον Συνήγορο του Πολίτη όπως λάβει υπόψη του τις επισημάνσεις που του κάνουμε και να:
– Παρέμβει άμεσα και αποτελεσματικά, αυτή τη φορά επικαλούμενος την ειδική αρμοδιότητα που έχει ως «Πλαίσιο Προαγωγής», βάσει ν. 4488/2017, άρθρο 72.
– Ενημερώσει άμεσα τον Υπουργό Επικρατείας, τη Γ.Γ. Διαφάνειας κι Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Υπουργείου Δικαιοσύνης, βάσει ν. 4488/2017, άρθρο 70.
– Ενημερώσει άμεσα την Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία, βάσει Ν. 4488/2017, άρθρα 68 και 72 αφού έχει ορισθεί και ως Συνεργάτης του Συνηγόρου του Πολίτη για την εκπλήρωση της αποστολής του.
– Αναρτήσει σχετικό δημοσίευμα, για το τόσο σοβαρό ζήτημα, στην επίσημη ιστοσελίδα του www.synigoros.gr προκειμένου να ενημερωθεί η κοινωνία και όλες οι αναπηρικές οργανώσεις.
Επισημαίνουμε επίσης ότι εκκρεμεί η αναφορά μας στον ΣτΠ, υπόθεση, υπ΄αρ. 272071, για ΜΗ ΔΙΑΧΥΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΔΙΟ – από τον Δεκέμβριο του 2019 ενώ δεν μας έχει δοθεί η παραμικρή πληροφορία για την εξέλιξη της υπόθεσής μας. Με την παρούσα αναφορά παρακαλούμε για άμεση ενημέρωση της παραπάνω υπόθεσης. [6]
Επίσης, εκκρεμεί η αναφορά μας, υπόθεση, υπ΄αρ. 297177, 09.04.2021, με θέμα «Παραβίαση διεθνών δικαιωμάτων των ΑμεΑ και των ασθενών στα μέτρα περιορισμού στη μετακίνηση», για την οποία παρακαλώ για μια άμεση ενημέρωση για την εξέλιξη της υπόθεσης. [7]
Ολοκληρώνοντας, παρακαλώ τον ΣτΠ, τα έγγραφα που μου στέλνει να μου τα στέλνει με τον ηλεκτρονικό τρόπο επικοινωνίας στο email που του έχω δηλώσει (βάσει ν. 4727/2020, άρθρα 29 και 34).
Με εκτίμηση,
Ανδρέας Μπαρδάκης,
άμεσα ενδιαφερόμενος πολίτης με αναπηρία, με το δικαίωμα που μου δίνει η CRPD, άρθρο 33, παρ. 3 (Ν. 4074/2012) να εμπλέκομαι και να συμμετέχω πλήρως στη διαδικασία παρακολούθησης της εθνικής εφαρμογής της Σύμβασης, και ως ακτιβιστής για τα δικαιώματα των ΑμεΑ, δημιουργός της μεγαλύτερης διαδικτυακής κοινότητας για τα δικαιώματα των ΑμεΑ «Συνήγορος των ΑμεΑ» (αφού απαριθμεί περισσότερα από 68.000 μέλη μέχρι στιγμής) [8].
Υ.Γ. Η αναφορά θα αναρτηθεί στο διαδίκτυο και θα σταλεί με το email σε όλους τους αρμόδιους και λοιπούς ενδιαφερόμενους φορείς.
Συνημμένα αρχεία (ενεργοί σύνδεσμοι):
– Έγγραφο του Συνήγορου του Πολίτη, 29.09.2021[9]
– Εγκύκλιος Υπουργείου Εργασίας, 31.08.2021[10]
– Σύσταση από Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής & Τεχνοηθικής[11]
[1] Ν. 4820/2021, Αρ. Τροπολογίας: 999/84 21.7.2021, σελ. 11
https://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/bbb19498-1ec8-431f-82e6-023bb91713a9/11698835.pdf
[2] Αρχή της Αναλογικότητας, βλέπε άρθρο 25 του Συντάγματος.
[3] ΚΔΑΠ: Οι δομές του άρθρου 1 και όχι του άρθρου 2, του Ν. 4756/2020.
[4] Ετήσια Έκθεση της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής & Τεχνοηθικής, σελ. 9: «Η πρώτη Σύσταση της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και Τεχνοηθικής ασχολήθηκε με το ζήτημα της δυνατότητας πρόβλεψης υποχρεωτικού εμβολιασμού των ιατρών και του νοσηλευτικού προσωπικού, καθώς και όλων όσοι στελεχώνουν δομές υγείας (δημοσίου και ιδιωτικού τομέα) ή δομές περίθαλψης ευπαθών ομάδων (ηλικιωμένων, ατόμων με χρόνιες παθήσεις ή ατόμων με αναπηρία), μετά από σχετικό ερώτημα του Πρωθυπουργού».
[5] https://vouliwatch.gr/ask/question/90927b13-172e-428c-a928-3c4cc3cfe54e
[6] https://logistis-amea.blogspot.com/2019/12/blog-post_40.html
[7] https://logistis-amea.blogspot.com/2021/04/blog-post.html
[8] https://www.facebook.com/groups/sinigoros.amea
[9] https://www.synigoros.gr/resources/stp-report-files/0-stp_304259_52773_2021-1638488674300.pdf
[10] https://www.synigoros.gr/resources/stp-report-files/0-31082021-egkyklios-ypoyrgeioy-ergasias-1638488674300.pdf
[11] https://www.synigoros.gr/resources/stp-report-files/0-recommendation_mandatory_vaccination_certain_professional_groups_final_gr-1638488674300.pdf
Σχετική ομιλία του κ. Ανδρέα Μπαρδάκη στην εκπομπή της ΕΡΤ Κομοτηνής “Αθέατα Δημοσιογραφικά”, 06.12.2021, με τη Βασιλική Μαχαίρα.
