Στο The Upfront Initiative 2025, που διοργάνωσαν για τέταρτη χρονιά στο Ωδείο Αθηνών, η LIFO και η Tsomokos Communications, αναδείχθηκαν οι προκλήσεις, αλλά και οι καλές πρακτικές για την συμπερίληψη, την ισότητα, την ορατότητα και την ποικιλομορφία στον χώρο εργασίας. Περισσότερες από 50 προσωπικότητες από τον χώρο του πολιτισμού, των επιχειρήσεων, της πολιτικής, των media, του ακτιβισμού και της κοινωνίας των πολιτών μοιράστηκαν τις εμπειρίες τους και συζήτησαν ανοιχτά. Ο Nevronas έδωσε το παρών με τον ιδρυτή του, Νίκο Παγίδα.
Ο Νίκος Παγίδας συμμετείχε ως ομιλητής στην ενότητα «Προσβάσιμο για Ποιον;» – Αναπηρία, Εργασία και η Απόσταση Ανάμεσα στην Ένταξη και την Ουσιαστική Συμμετοχή, και είχε την ευκαιρία να αναδείξει τι σημαίνει ουσιαστική συμπερίληψη των ατόμων με αναπηρία στην εργασία, πέρα από την καλή πρόθεση των εργοδοτών.
Όπως τόνισε, ο Nevronas υλοποιεί, τα τελευταία χρόνια με συνέπεια, το πρόγραμμα “Συμπερίληψη στην Εργασία”, μέσα από τρεις βασικούς άξονες:
-
Δέσμευση εργοδότη και εργαζομένου
-
Εκπαίδευση του προσωπικού
-
Εξασφάλιση προσβασιμότητας
Ξεκίνησε με μια ευθεία ερώτηση στο κοινό: «Πόσοι από εσάς έχετε την καλή διάθεση να προσλάβετε εργαζόμενο με αναπηρία;» Ενώ διαπίστωσε θετική ανταπόκριση, επεσήμανε ότι: «Δεν αρκεί η καλή διάθεση. Χρειάζεται δέσμευση από την εταιρεία, όχι tick the box», ξεκαθάρισε. Τόνισε πως βασική προϋπόθεση είναι η εκπαίδευση του προσωπικού και των στελεχών, ώστε να κατανοήσουν τι σημαίνει αναπηρία, και γιατί η εργασία για τα ανάπηρα άτομα δεν είναι φιλανθρωπία αλλά δικαίωμα. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία των κατάλληλων ανθρώπων και της σωστής υποστήριξης, ώστε η διαδικασία της συμπερίληψης να λειτουργήσει με θετικό πρόσημο. «Στο πρόγραμμά μας, καλούμε και τις δύο πλευρές να υπογράψουν ένα άτυπο συμβόλαιο: η εταιρεία προσλαμβάνει με βάση τις δεξιότητες, όχι από οίκτο και ο εργαζόμενος δεσμεύεται ότι θα είναι τυπικός και παραγωγικός, από τη στιγμή που έχουν εξασφαλιστεί οι κατάλληλες συνθήκες, δηλαδή η προσβασιμότητα». Τέλος ανέδειξε και τη σημασία των κινήτρων της ΔΥΠΑ μέσα από τα επιδοτούμενα προγράμματα για την πρόσληψη ατόμων με αναπηρία, ζητώντας όμως αυτά να είναι διαθέσιμα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και να συνοδεύονται από κίνητρα εκπαίδευσης του προσωπικού και κυρίως υποστήριξης από άνθρωπους που θα κάνουν την συμπερίληψη πράξη.
Την συζήτηση συντόνισε η Χρυσέλλα Λαγαρία, CEO & Co-founder, Black Light, ενώ συμμετείχαν οι:
-
Άκης Σκέρτσος, Υπουργός Επικρατείας. Εδωσε έμφαση στην ανάγκη για δομικές, ουσιαστικές αλλαγές υπέρ της συμπερίληψης των ατόμων με αναπηρία, επισημαίνοντας ότι η χώρα βρίσκεται ακόμα πίσω στον συγκεκριμένο τομέα. «Οι νόμοι κάποια στιγμή γίνονται και συνείδηση της κοινωνίας – αλλά απέχουμε ακόμη από αυτό», είπε χαρακτηριστικά.
Αναγνώρισε ότι η κοινότητα των ατόμων με αναπηρία δεν είναι ενιαία – έχει τις δικές της εσωτερικές διαφορετικότητες, και ότι από το 2024 έχει ξεκινήσει μια προσπάθεια με εξειδικευμένα σχέδια για κάθε ομάδα, ώστε να εντοπιστούν τα εμπόδια και να δοθούν πραγματικές λύσεις. «Όλοι είμαστε τρωτοί, ατελείς, ευάλωτοι. Όλοι έχουμε πάνω και κάτω», υπογράμμισε, επιμένοντας ότι η συνειδητοποίηση αυτής της κοινής ανθρώπινης εμπειρίας είναι το πρώτο βήμα για την αρμονική συνύπαρξη. Αναφέρθηκε σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις: Την ανανέωση του στόλου των λεωφορείων με την κατάλληλη υποδομή για μεταφορά ατόμων με αναπηρία, τις αλλαγές στα σχολεία για προσβασιμότητα για όλους, την ενίσχυση της αυτόνομης διαβίωσης και τη διευκόλυνση της πρόσβασης στην αγορά εργασίας. «Αναπηρία δεν σημαίνει ανικανότητα», δήλωσε χαρακτηριστικά κι επισήμανε ότι η στήριξη της ένταξης είναι και οικονομική επιταγή: Η ενίσχυση της απασχόλησης θα αυξήσει το εθνικό εισόδημα. Τόνισε δε ότι «η απορρόφηση των ατόμων με αναπηρία στην αγορά εργασίας έχει οκταπλασιαστεί» μέσω προγραμμάτων της ΔΥΠΑ. Αναφέρθηκε επίσης στο πρόγραμμα «Diversity awareness», που τρέχει ήδη και σε άλλο σημείο υπογράμμισε ότι πλέον -με νόμο της κυβέρνησης- «όποιος ανάπηρος παίρνει μία αναπηρική σύνταξη, μπορεί παράλληλα να δουλεύει». Κατέληξε υπενθυμίζοντας ότι στον πυρήνα του Συντάγματος βρίσκεται η έννοια της ισότητας μέσα από διαφοροποιημένη προσέγγιση: «Κάποιοι συμπολίτες μας ξεκινούν από διαφορετική αφετηρία – άρα το χρέος της Πολιτείας είναι να παίρνει διαφορετικά μέτρα, ώστε οι καρποί της ανάπτυξης να διανέμονται με δικαιοσύνη». -
Ειρήνη Κουφάκη, Head of People & Organization and Corporate Communications, SIEMENS SA: «Το σημαντικό είναι να έχουμε τη δύναμη να μιλάμε ανοιχτά, με ακρίβεια, συμπεριληπτικά – και ταυτόχρονα να κατανοούμε ότι έχουμε προσωπική ευθύνη. Αν εγώ μιλήσω λάθος στα παιδιά μου, εκείνα θα επαναλάβουν τα ίδια στους φίλους τους. Αν το σχολείο δεν εκπαιδεύει σωστά τα παιδιά, εκείνα θα συνεχίσουν τα ίδια λάθη με τις προηγούμενες γενιές».
Μίλησε με περηφάνεια για μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε πριν από δέκα χρόνια στην Πάτρα, από τον Ιγνάτιο Φωτίου: να μπορούν τα άτομα με κινητική αναπηρία να μπαίνουν στη θάλασσα αυτόνομα. Έτσι γεννήθηκε το Seatrac – μια τεχνολογία που απέδειξε πώς η προσβασιμότητα μπορεί να μετασχηματίσει την καθημερινότητα, με πρακτικό, απτό τρόπο. «Αυτό είναι το μότο μας», είπε. Το 2024, πάνω από 30.000 άνθρωποι χρησιμοποίησαν το σύστημα, που έχει πλέον εγκατασταθεί σε περισσότερες από 230 παραλίες, όχι μόνο στην Ελλάδα. «Η λύση αυτή ζητείται», τόνισε, αναφέροντας πως πάνω από 200 ιδιώτες, κυρίως επιχειρηματίες του τουρισμού, έχουν αιτηθεί εγκατάστασή του σε beach bar.
-
Νίκος Παπαγγελής, Παραολυμπιονίκης.Ένας ανάπηρος αθλητής που μέσα από το ποδήλατο βρήκε την ελευθερία, την πειθαρχία και την πίστη στον εαυτό του. Διαγνώστηκε με οστεοσάρκωμα σε ηλικία 13 ετών και αναγκάστηκε να ακρωτηριαστεί. Σημείωσε ότι εκτός από τους αρτιμελής, πολλή δουλειά χρειάζεται να κάνουν και τα ανάπηρ άτομα για να μην καταλήγουν να γκετοποιούνται.
«Το πιο δύσκολο δεν ήταν ο καρκίνος – ήταν να διαχειριστώ ότι θα χάσω το αριστερό μου πόδι». Η επαφή με άλλους ανθρώπους με αναπηρία, και ιδίως αθλητές, του έδωσε δύναμη και πρότυπα. «Ήθελα να γίνω αθλητής – και σήμερα έχω συμμετάσχει σε δύο Παραολυμπιακούς Αγώνες». Τόνισε τη σημασία της στήριξης που έχει λάβει από ανθρώπους και εταιρείες και περιέγραψε τον αθλητισμό ως συνεχή μάχη με τον εαυτό σου: «Έχεις να αντιμετωπίσεις όχι μόνο επιτυχίες, αλλά και αποτυχίες. Πρέπει κάθε μέρα να ξεπερνάς τον εαυτό σου». -
Ελίνα Νικάκη, Επικεφαλής Specialized Segments & Customer Excellence Retail Banking, Βοηθός Γενικός Διευθυντής, Eurobank Α.Ε. Μίλησε για τις πρακτικές προκλήσεις που συνοδεύουν τον σχεδιασμό και την υλοποίηση πολιτικών συμπερίληψης στον εργασιακό χώρο. Όπως τόνισε, ένα από τα πρώτα εμπόδια ήταν η εξασφάλιση των απαραίτητων πόρων, καθώς γρήγορα διαπιστώθηκε πως η ουσιαστική ενσωμάτωση όλων των εργαζομένων και των πολιτών απαιτεί ριζικές αλλαγές στις υποδομές και σημαντικά κεφάλαια.
«Αυτό είναι μέρος των δυσκολιών που όλοι αντιμετωπίζουν», είπε, φωτίζοντας τη συχνά υποτιμημένη υλική διάσταση της ισότητας. Στη συνέχεια, στάθηκε στη σημασία της εκπαίδευσης ως εργαλείο καλλιέργειας ενσυναίσθησης: μέσα από στοχευμένα προγράμματα, οι εργαζόμενοι μπορούν να αντιληφθούν τις ανάγκες των άλλων και να λειτουργούν με μεγαλύτερη κατανόηση και σεβασμό.
Η παρουσία του Nevronas στο The Upfront Initiative 2025 επιβεβαιώνει τη διαρκή του δέσμευση να χτίζει έναν κόσμο πιο προσβάσιμο, δίκαιο και συμμετοχικό για όλους.