Όταν ακούμε ντοκιμαντέρ συνήθως το μυαλό μας πάει σε μία ταινία που καταγράφει την πραγματικότητα: αυτό που ζούμε τώρα ή το παρελθόν. Αυτό το Σάββατο 10 Δεκεμβρίου όμως κάνει πρεμιέρα ένα ξεχωριστό ντοκιμαντέρ, γιατί πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα: είναι κομμάτι μιας καμπάνιας που προσπαθεί να αλλάξει την πραγματικότητα για τις ανάπηρες γυναίκες και την έμφυλη βία.
του Βαγγέλη Καρατζά – Πατέρας παιδιού στο Φάσμα του Αυτισμού
Σε μια καθολικά προσβάσιμη εκδήλωση (Ακουστική Περιγραφή, Διερμηνεία στην Ε.Ν.Γ., Υποτιτλισμό SDH, Προσβάσιμος χώρος διεξαγωγής), στην ταινιοθήκη της Ελλάδας, θα προβληθεί δωρεάν το ντοκιμαντέρ «SAFEable: Προσβασιμότητα και Συμπερίληψη στην Ενημέρωση και Προστασία από την Έμφυλη Βία».
Το ντοκιμαντέρ, θα κάνει ταυτόχρονη ψηφιακή πρεμιέρα στην πλατφόρμα του έργου diotima.org.gr/safeable/ στην οποία και θα παραμείνει.
«Αόρατες» γυναίκες…
Γυναίκες και θηλυκότητες κάθε ηλικίας, καθημερινά γίνονται στόχος έμφυλης βίας. Κόντρα στα βαθιά ριζωμένα σεξιστικά αντανακλαστικά της ελληνικής κοινωνίας γίνεται σιγά-σιγά η προσπάθεια στην Ελλάδα να δημιουργηθεί ένα δίκτυο προστασίας και ενημέρωσης για τις επιζώσες έμφυλης βίας.
Βλέποντας όμως το ντοκιμαντέρ καταλαβαίνεις ότι οι δημόσιοι φορείς που ασχολούνται με αυτό το θέμα έχουν ξεχάσει κυριολεκτικά την ύπαρξη μίας μεγάλης μερίδας γυναικών: τις γυναίκες με αισθητηριακές αναπηρίες (κωφές ή τυφλές).
Έλλειμμα ενημέρωσης και προστασίας…
Στην ταινία μία κωφή γυναίκα εξομολογείται ότι δεν ήξερε καν τι είναι έμφυλη βία (δεν υπάρχει ο όρος στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα) και δεν είχε συνειδητοποιήσει το πόσο συχνά συμβαίνει, αφού η ενημέρωση στην Ελλάδα για τα άτομα με προβλήματα ακοής περιορίζεται σε ένα πεντάλεπτο δελτίο στην τηλεόραση… Οι αριθμοί όμως δεν λένε ψέματα κι αν παρακολουθήσει κανένας διαχρονικά τις δημοσιεύσεις του κέντρου για έμφυλα δικαιώματα Διοτίμα, θα διαπιστώσει ότι χάνονται περισσότερες γυναίκες παγκοσμίως από την έμφυλη βία, πάρα από πολεμικές συγκρούσεις, ότι το 1/4 των γυναικών στην Ελλάδα έχουν κάποια αναπηρία και βέβαια κάτι που δεν είναι και τόσο απρόσμενο, ότι είναι πιο πιθανό μία ανάπηρη γυναίκα να πέσει θύμα της βίας. Η μισογυνική συμπεριφορά αποκλείεται να μη συνοδεύεται από μισαναπηρισμό, ρατσισμό ομοφοβία ή τρανσοφοβία.
Ερωτήματα…
Σε μία κατάσταση έκτακτης ανάγκης πώς θα επικοινωνήσει μία γυναίκα με αισθητηριακή αναπηρία π.χ. με την αστυνομία; Θα υπάρχει η εξειδικευμένη υποστήριξη; Θα υπάρχουν οι προϋποθέσεις που θα την κάνουν να νιώσει ασφαλής; Έχει ενημέρωση για το ποιες δομές μπορούν να βοηθήσουν μία επιζώσα της έμφυλης βίας και αυτές οι δομές πόσο έτοιμες είναι να τη βοηθήσουν ουσιαστικά;
Μία προσπάθεια για να πάμε μπροστά…
Σημαντικό λοιπόν ότι βρέθηκαν δύο διαφορετικοί οργανισμοί που ένωσαν τις δυνάμεις τους για να κάνουν τη διαφορά στο συγκεκριμένο θέμα. Από την μία η liminal που προσφέρει υπηρεσίες, προσβασιμότητας, εκπαίδευσης και ενημέρωσης, ώστε να γίνει η συμπερίληψη πράξη όχι μόνο στον πολιτισμό, αλλά σε όλες τις πτυχές της καθημερινής ζωής και από την άλλη η Διοτίμα που είδε την ανάγκη να προστατευτούν όλες οι γυναίκες και οι θηλυκότητες από την έμφυλη βία χωρίς καμία εξαίρεση.
Και αυτό το ξεχνάμε συχνά, ότι η συμπερίληψη και η προσβασιμότητα δεν είναι μία επιπλέον προαιρετική επιλογή, είναι υποχρέωση. Δεν έχουμε το δικαίωμα να αποκλείουμε καμία κοινωνική ομάδα όταν σχεδιάζουμε οποιαδήποτε δραστηριότητα ή δράση.
Από κοινού δημιούργησαν την καμπάνια ενημέρωσης, εκπαίδευσης αλλά και εξειδικευμένης βοήθειας για άτομα με αισθητηριακές αναπηρίες SAFEable, πάντα με τη συμμετοχή και τη συμπερίληψη των ίδιων των αναπήρων γυναικών, χρησιμοποιώντας εργαλεία όπως τα focus group.
Ορισμός της βίας…
Στην Ελλάδα, έχουμε μία πολύ στρεβλή και ημιτελή εικόνα για το τί σημαίνει η βία. Βία δεν είναι μόνο η σωματική, αυτή που αφήνει εμφανή σημάδια. Παρακολουθώντας τη μαρτυρία μιας επιζώσας αλλά και τον ορισμό της έμφυλης βίας από τους ειδικούς στην ταινία, ο θεατής συνειδητοποιεί ότι διάφορες μορφές βίας ιδίως οι πιο συχνές δεν αφήνουν σημάδια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα που περιγράφει η ταινία και εγώ αγνοούσα, είναι η οικονομική βία. Και βέβαια στην περίπτωση των ανάπηρων γυναικών, η ίδια η αναπηρία τους, χρησιμοποιείται ως μέσο χειραγώγησης και κοινωνικού αποκλεισμού τους.
Ευκαιρία…
Η πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ το Σάββατο καθώς και η συζήτηση που θα ακολουθήσει είναι ευκαιρία να ανοίξει ένα ευρύτερος διάλογος για το συγκεκριμένο θέμα αλλά και να γίνει το πιλοτικό πρόγραμμα των δύο οργανισμών το έναυσμα ώστε να εφαρμοστεί καθολικά μία πολιτική συμπερίληψης και προσβασιμότητας στα θέματα έμφυλης βίας στην Ελλάδα.
