Νέα δοκιμή ρίχνει φως στα αποτελέσματα της χρήσης συμπληρωμάτων βιταμίνης D στη Μείζων Καταθλιπτική Διαταραχή, και βρίσκει πιθανή νευρολογική εξήγηση.
H βραβευμένη δημοσιογράφος και συγγραφέας επιστημών και υγείας Emma Young γράφει:
Όσο οι μικρότερες ημέρες παραμένουν, αρκετοί από εμάς θα χρειαστεί να πάρουν κάποιο συμπλήρωμα βιταμίνης D τουλάχιστον μέχρι να έρθουν πίσω οι πιο ηλιόλουστες μέρες. Η βιταμίνη D, την οποία το σώμα μας παράγει με την έκθεση στο φως του ήλιου, είναι σημαντική τόσο για τα κόκκαλά μας όσο και για τη διατήρηση ενός υγιούς ανοσοποιητικού συστήματος.
Πρόσφατα, όμως, οι έρευνες έχουν επεκτείνει τη γνώση μας για τις πιθανές ευεργετικές ιδιότητες αυτής της βιταμίνης. Αποτελέσματα ερευνών έχουν αναδείξει μια σύνδεση της έλλειψης αυτής της βιταμίνης με αυξημένο ρίσκο εμφάνισης Μείζονος Καταθλιπτικής Διαταραχής (ΜΚΔ), και σύμφωνα με κάποιες έρευνες τα συμπληρώματα ενδέχεται να μειώσουν τα συμπτώματα.
Όπως και να έχει, υπάρχει μια έλλειψη σωστά δομημένων τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δοκιμών (ΤΕΔ) που ελέγχουν τον τρόπο με τον οποίο επιδρούν τα συμπληρώματα αυτά στους ασθενείς μακροπρόθεσμα. Αλλά σε μια νέα εργασία στο περιοδικό Psychological Medicine, ο Wenming Zhao του Anhui Medical University, China, και οι συνεργάτες του αναφέρουν ακριβώς μια τέτοια έρευνα.
Οι συμμετέχοντες αποτελούνταν από 46 ασθενείς με ΜΚΔ, συν τον υγιή έλεγχο. Στην αρχή της έρευνας, έδωσαν δείγμα αίματος με ανάλυση της βιταμίνης D, συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια που αξιολογούσαν την σοβαρότητα των συμπτωμάτων της κατάθλιψης και του άγχους τους, και έκαναν μαγνητικές εγκεφάλου με τη μέθοδο της Λειτουργικής Απεικόνισης Μαγνητικού Συντονισμού (ΛΑΜΣ). Οι ασθενείς μετά τυχαιοποιήθηκαν και πήραν την καθιερωμένη τους αγωγή για την κατάθλιψη, συν είτε μια καθημερινή δόση των 1600 IU (40 mcg) βιταμίνης D3 (τον τύπο βιταμίνης D που υπάρχει στα λιπαρά ψάρια, και που παράγεται στο δέρμα μας) ή ένα placebo που έμοιαζε ακριβώς με την ταμπλέτα βιταμίνης, και βρισκόταν μάλιστα στο ίδιο πακέτο. Μετά από επτά μήνες, οι δύο ομάδες ασθενών γύρισαν στο εργαστήριο για να επαναλάβουν τις εξετάσεις και τις αξιολογήσεις.
Τα αποτελέσματα έδειξαν πως τα επίπεδα των συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης και στις δύο ομάδες μειώθηκαν. Παρόλα αυτά, οι ερευνητές βρήκαν επίσης ότι ανάμεσα στους ασθενείς στην ομάδα με τη βιταμίνη, οι ασθενείς των οποίων το αίμα περιείχε μεγαλύτερα επίπεδα βιταμίνης, στο ραντεβού μετά τους επτά μήνες, είχαν μεγαλύτερη βελτίωση στα κλινικά τους συμπτώματα. Τα διαφοροποιημένα επίπεδα βιταμίνης στα δείγματα αίματος μεταξύ των ασθενών που έπαιρναν τα συμπληρώματα μπορεί να οφείλονταν σε διαφορές στη δίαιτα, έκθεση στον ήλιο ή γονίδια, για παράδειγμα.
Τα δεδομένα από τις εγκεφαλικές απεικονίσεις έδειξαν επίσης κάποιες σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων. Σε αυτή την περίοδο των επτά μηνών, οι ασθενείς που έλαβαν το placebo είχαν μια μείωση στις «συνδέσεις» λευκής ουσίας μεταξύ εγκεφαλικών περιοχών στο δεξιό μετωπιαίο-βρεγματικό και τα ενδιάμεσα οπτικά δίκτυα.. Οι ασθενείς που είχαν πάρει βιταμίνη D δεν είχαν αυτή τη μείωση.
Το μετωπιαίο-βρεγματικό (frontoparietal) δίκτυο είναι γνωστό ότι παίζει κεντρικό ρόλο στην ψυχική υγεία, οι ερευνητές αναφέρουν, ενώ το ενδιάμεσο (medial) οπτικό δίκτυο ανιχνεύει και επεξεργάζεται τα οπτικά ερεθίσματα. Πρότερες έρευνες έχουν βρει μια αφύσικη σύνδεση μεταξύ των δύο περιοχών σε ασθενείς με ΜΚΔ, προσθέτουν. Η απουσία αυτών των αλλαγών στην ομάδα της βιταμίνης D υπονοεί ότι αυτό το συμπλήρωμα βιταμίνης τους προστάτευσε από αυτή την επιδείνωση.
Υπάρχουν επιπλέον ενδείξεις από άλλες μελέτες πως η βιταμίνη D μπορεί να επηρεάσει τον εγκέφαλο με ποικίλους τρόπους — με τη μείωση της φλεγμονής στον ίδιο τον εγκέφαλο, για παράδειγμα, και επηρεάζοντας τη ρύθμιση των εγκεφαλικών νευροτροφικών παραγόντων (neurotrophic growth factors), οι οποίοι προωθούν την ανάπτυξη των νέων εγκεφαλικών κυττάρων.
Η έλλειψη βιταμίνης D είναι συνήθης σε αρκετές χώρες, κυρίως στην Κίνα και την Αγγλία. Η ομάδα δεν αναφέρει αν κάποιος από τους ασθενείς με κατάθλιψη είχε έλλειψή της στην αρχή της μελέτης, άρα είναι αδύνατο να ξέρουμε αν ασθενείς με έλλειψη, εξαρχής, ίσως επωφεληθούν περισσότερο από τους άλλους. Όμως, ακόμη υπάρχουν διαφωνίες για τα ακριβή επίπεδα βιταμίνης D είναι ιδανικά για την υγεία του ανοσοποιητικού και του εγκεφάλου.
Υπάρχουν ακόμη πολλά αναπάντητα ερωτήματα στο εν λόγω επιστημονικό πεδίο. Η μελέτη τους αυτή ήταν μικρή και θα ήθελαν να τη δουν να επαναλαμβάνεται με μεγαλύτερες ομάδες, αλλά και με ασθενείς προσφάτως διαγνωσμένους με ΜΚΔ, και οι οποίοι, εκτός από συμπλήρωμα βιταμίνης D, παίρνουν επίσης αντικαταθλιπτικά για πρώτη φορά. Το εύρημά τους ότι η βιταμίνη D μοιάζει να είναι νευροπροστατευτική στους ανθρώπους με ΜΚΔ, πρέπει να ληφθεί ως αρχικό, γράφουν. Αλλά συμπληρώνει ένα ολοένα και μεγαλύτερο σώμα ερευνών που υποστηρίζει ότι τα επίπεδα αυτής της βιταμίνης και ίσως κάποια ακόμη μικροθρεπτικά συστατικά, παίζουν σημαντικό ρόλο στην κατάθλιψη.
Διαβάστε ολόκληρη την μελέτη:
Zhao, W., Zhu, D., Shen, Y., Zhang, Y., Chen, T., Cai, H., Zhu, J., Yu, Y. (2024). The protective effect of vitamin D supplementation as adjunctive therapy to antidepressants on brain structural and functional connectivity of patients with major depressive disorder: a randomized controlled trial. Psychological Medicine, 54(10), 2403–2413. doi:10.1017/S0033291724000539
Μετάφραση: Νάνσυ Παναγουλοπούλου – Δημοσιογράφος
Επιμέλεια: Πόπη Μάλεση – B.A, M.A Psychology