Για να αντιμετωπιστεί αυτό που απασχολεί ολόκληρη την ανθρωπότητα, θα χρειαστούν λίγες εβδομάδες απομόνωσης, για το πέρασμα σε μία νέα κανονικότητα, όπου όλοι θα είναι ασφαλείς. Τα πράγματα δεν πήγαν όπως μας είπαν και οι εβδομάδες έγιναν μήνες και χρόνια…
του Βαγγέλη Καρατζά – Πατέρας παιδιού στο Φάσμα του Αυτισμού
Όχι δεν περιγράφω την πανδημία, αλλά την υπόθεση της ταινίας επιστημονικής φαντασίας “Aniara” σουηδικής παραγωγής του 2018 που μπορείτε να βρείτε στο cinobo.com* και διαδραματίζεται στο διάστημα. Η ταινία μας μεταφέρει σε μία εποχή που η Γη είναι πλέον επικίνδυνη για την ανθρωπότητα και ένα διαστημόπλοιο (με όνομα Aniara) κάνει ένα ταξίδι ρουτίνας στον Άρη, το νέο καταφύγιο των ανθρώπων. Ένα περίεργο ατύχημα κάνει την διάρκεια του ταξιδιού από 3 εβδομάδες σε 2 χρόνια τουλάχιστον. Κεντρική ηρωίδα είναι η Mimaroben, μέλος του πληρώματος.
Δεν είναι η κλασική ταινία επιστημονικής φαντασίας…
Μια πρωτοτυπία της ταινίας είναι ότι βασίζεται στο ομώνυμο επικό ποίημα επιστημονικής φαντασίας που γράφτηκε από τον Σουηδό Νομπελίστα Χάρι Μαρτίνσον τη δεκαετία του ’50. Το διάστημα είναι η αφορμή για να εξετάσει και να σχολιάσει η ταινία το πώς αντιδρούμε σε ακραίες καταστάσεις, πώς αντιμετωπίζουμε την αλήθεια και και το πόσο μικροί είμαστε συγκρινόμενοι με την απεραντοσύνη τού σύμπαντος αλλά και του χρόνου.
Ακόμα και το διαστημόπλοιο δεν έχει καμία σχέση αυτά που βλέπουμε στο Χόλιγουντ: είναι κάτι μεταξύ κρουαζιερόπλοιου και αιωρούμενου mall όπου οι επιβάτες μπορούν να απελευθερώσουν τα καταναλωτικά τους ένστικτα στα δεκάδες καταστήματα και εστιατόρια του.
Ακόμα και μπροστά στη καταστροφή της Γης δεν σημαίνει ότι σταμάτησαν να υπάρχουν οι κοινωνικοί διαχωρισμοί. Ενδεικτικός είναι ο τρόπος που αντιμετωπίζουν την Mimaroben αρχικά τα ανώτερα στελέχη του πληρώματος όπως ο κυβερνήτης του Aniara.
Τι κάνουμε όταν έρχονται τα δύσκολα;
Η καταναλωτική ευδαιμονία των επιβατών ξεθωριάζει σιγά-σιγά, όταν οι εβδομάδες γίνονται μήνες και οι μήνες γίνονται χρόνια. Ο άνθρωπος δεν είναι γεννημένος για εγκλεισμό και απομόνωση. Αυτό είναι κάτι που το ζήσαμε όλοι τα τελευταία δύο χρόνια και είδαμε ποιες ήταν οι επιπτώσεις στον ψυχισμό μας αλλά και στο πώς βλέπουμε τη ζωή.
Έτσι και οι επιβάτες του Aniara. Αντιμετωπίζουν μια αφύσικη κατάσταση που γίνεται ακόμα χειρότερη από την αβεβαιότητα για το αν θα καταφέρουν να φτάσουν στον προορισμό τους και από το τρομακτικό κενό του διαστήματος που μας θυμίζει πάντα, πόσο μικροί είμαστε άσχετα αν θα θέλαμε να πιστέψουμε το αντίθετο.
Εδώ γίνεται σημαντικός ο ρόλος της Mimaroben γιατί είναι υπεύθυνη για τη λειτουργία της Mima, μιας τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιεί την εικονική πραγματικότητα για να πάρει τις αναμνήσεις των ανθρώπων και να τους δημιουργήσει ένα όμορφο εικονικό περιβάλλον στο οποίο μπορούν να νιώσουν άνετα και θα θυμηθούν την Γη στην παλιά της μορφή. Όταν αντιμετωπίζεις μια θλιβερή πραγματικότητα θέλεις να ξεφύγεις από αυτήν και όλοι στο διαστημόπλοιο θέλουν να χρησιμοποιήσουν τη Mima όσο γίνεται περισσότερο, με κάποιες συνέπειες όμως. Όλοι κάναμε κάτι παρόμοιο στα lockdown. Θυμάμαι έναν δικό μου «μαραθώνιο» Narcos και Narcos Mexico 50 επεισοδιων που είχα κάνει, μέσα σε ενάμιση μήνα!
Σε τέτοιες καταστάσεις, είναι ακόμα πιο έντονη η ανάγκη μα, για ανθρώπινη επαφή και σε όλη την ταινία την ζούμε με την ερωτική ιστορία της Mimaroben με την Isogel, ένα ακόμα μελος του πληρώματος του Aniara.
Σταδιακή κατάρρευση…
Bάζει ερωτήματα…
