Ο αυτισμός δεν είναι ασθένεια, δεν είναι εμπόδιο, δεν είναι αδυναμία.
Είναι ένας διαφορετικός τρόπος ύπαρξης, σκέψης και αλληλεπίδρασης με τον κόσμο.
Κι όμως, παρά την πρόοδο της επιστήμης και τις φωνές ενημέρωσης, η κοινωνία μας συχνά παραμένει προσκολλημένη σε στερεότυπα και προκαταλήψεις.
της Κατερίνας Θέου – Ψυχολόγος Ειδικής Αγωγής και Δημοσιογράφος
Από την Ανοχή στη Συμπερίληψη…
Για πολλά χρόνια, η συζήτηση γύρω από τον αυτισμό περιοριζόταν στην “ανοχή”. Όμως, το να “ανέχεται” κάποιος τη διαφορετικότητα δεν είναι αρκετό.
Χρειαζόμαστε μια κοινωνία που να συμπεριλαμβάνει, να κατανοεί, να δίνει ίσες ευκαιρίες. Αυτό σημαίνει εκπαίδευση που προσαρμόζεται στις ανάγκες των παιδιών στο φάσμα, εργασία που δίνει χώρο σε κάθε ταλέντο και καθημερινές συνθήκες που σέβονται την ποικιλομορφία των ανθρώπων.
Από την Άγνοια στην Κατανόηση…
Για χρόνια, η κοινωνία αντιμετώπιζε τον αυτισμό ως κάτι άγνωστο, κάτι “παράξενο”, κάτι που έπρεπε να “διορθωθεί”. Οι οικογένειες ζούσαν μέσα σε φόβο, ενώ τα ίδια τα αυτιστικά άτομα συχνά έμεναν στο περιθώριο, χωρίς τις ευκαιρίες που αξίζουν.
Σήμερα, χάρη στην επιστημονική πρόοδο και την ακούραστη προσπάθεια γονέων, εκπαιδευτικών και ειδικών, ο αυτισμός δεν είναι πια ένα “μυστήριο”. Είναι μια πραγματικότητα που απαιτεί κατανόηση, αποδοχή και κυρίως συμπερίληψη.
Από την Κατανόηση στη Συμπερίληψη…
Ο αυτισμός δεν είναι κάτι που “χρειάζεται διόρθωση”. Είναι ένας διαφορετικός τρόπος ύπαρξης, σκέψης και αλληλεπίδρασης με τον κόσμο. Κι όμως, σε μια κοινωνία που συχνά λειτουργεί με αυστηρούς κανόνες “κανονικότητας”, τα άτομα στο φάσμα συναντούν εμπόδια, αποκλεισμούς και προκαταλήψεις.
Δεν είναι όμως αυτά που πρέπει να αλλάξουν.
Αυτό που πρέπει να αλλάξει είναι ο τρόπος που βλέπουμε εμείς τον αυτισμό.
Η Πρόκληση της Κοινωνίας…
Η αποδοχή του αυτισμού δεν σημαίνει απλώς “ανοχή”. Σημαίνει να διαμορφώσουμε μια κοινωνία όπου τα άτομα στο φάσμα έχουν ίσες ευκαιρίες στην εκπαίδευση, στην εργασία, στην καθημερινότητα.
- Περισσότερες δομές υποστήριξης – Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης, εξειδικευμένα σχολεία, προγράμματα κοινωνικής ένταξης.
- Εκπαίδευση για όλους – Καθηγητές και δάσκαλοι που γνωρίζουν πώς να στηρίζουν μαθητές με αυτισμό.
- Εργασιακή συμπερίληψη – Γιατί τα άτομα με αυτισμό έχουν μοναδικές ικανότητες που μπορούν να αξιοποιηθούν στην αγορά εργασίας.
- Αλλαγή νοοτροπίας… Να πάψουμε να βλέπουμε τον αυτισμό ως “πρόβλημα” και να αρχίσουμε να βλέπουμε τις δυνατότητες που κρύβει.
Δεν Αλλάζουμε τον Αυτισμό – Αλλάζουμε την Κοινωνία. Ο αυτισμός είναι κομμάτι της ανθρώπινης ποικιλομορφίας.
Δεν χρειάζεται “ίαση”, δεν χρειάζεται “διόρθωση”. Χρειάζεται αποδοχή, σεβασμό και ευκαιρίες.
Προχωρώντας προς το Μέλλον…
Η κοινωνία μας έχει κάνει βήματα προόδου, αλλά έχουμε ακόμα δρόμο μπροστά μας. Ο αυτισμός δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εμπόδιο, αλλά ως μια διαφορετική προοπτική ζωής, γεμάτη δυνατότητες.
Η εκπαίδευση, η απασχόληση και η καθημερινότητα πρέπει να διαμορφωθούν με τρόπο που να αγκαλιάζουν κάθε άνθρωπο, ανεξάρτητα από τις ιδιαιτερότητές του.
Ας κάνουμε όλοι ένα βήμα μπροστά.
Ας μάθουμε, ας ακούσουμε, ας συμπεριλάβουμε. Γιατί η πραγματική δύναμη μιας κοινωνίας δεν είναι η ομοιομορφία, αλλά ο σεβασμός στη διαφορετικότητα.
Αποδοχή, Κατανόηση, Συμπερίληψη – γιατί κάθε άνθρωπος αξίζει να είναι ο εαυτός του!
Γράφει: η Κατερίνα Θέου – Ψυχολόγος Ειδικής Αγωγής και Δημοσιογράφος
Επιμέλεια: Νίκος Παγίδας – Εργοθεραπευτής