Η στοματική υγεία πολλές φορές παραμελείται λόγω των ιδιαιτεροτήτων που σχετίζονται με τον αυτισμό. Ο ρόλος των θεραπευτών και των οδοντίατρων είναι ιδιαίτερα σημαντικός, παρέχοντας υποστήριξη και καθοδήγηση στα άτομα με ΔΦΑ και στους φροντιστές τους, ώστε η φροντίδα της στοματικής υγείας να είναι αποτελεσματική, εξατομικευμένη και  ολοκληρωμένη.

Κλειδί για την επιτυχία είναι η σωστή συνεργασία της οικογένειας με θεραπευτές και οδοντίατρους και για το λόγο αυτό δημιουργήθηκαν τρία εγχειρίδια (για γονείς/φροντιστές, για θεραπευτές, για οδοντιάτρους) που περιγράφουν αναλυτικά τα  βήματα αυτής της συνεργασίας.

Τα εγχειρίδια είναι ελεύθερα προσβάσιμα για κάθε ενδιαφερόμενο στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://autismap.gr/about-autism/xrisimo-yliko.

Οι πληροφορίες που περιέχονται είναι επιστημονικά τεκμηριωμένες και η ομάδα που εργάσθηκε έχει πολυετή εμπειρία και σε βάθος γνώση του θέματος. Τα κείμενα είναι οργανωμένα σε ενότητες και τα βασικά σημεία κάθε ενότητας ξεχωρίζουν για εύκολη χρήση του υλικού.

Το βασικό μήνυμα είναι ότι κανένα πρόβλημα δεν είναι άλυτο, και με μικρά, αλλά σωστά βήματα καθοδηγούμενα από τους ειδικούς, η φροντίδα του στόματος μπορεί να είναι άριστη.  Ελπίζουμε ότι τα εγχειρίδια αυτά  θα αποτελέσουν πραγματικό βοήθημα για όλους τους εμπλεκόμενους με στόχο την εξασφάλιση της καλής στοματικής τους υγείας των ατόμων με ΔΦΑ.

Τα εγχειρίδια δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος  «Προαγωγή της στοματικής υγείας των ατόμων με αυτισμό» που υλοποιήθηκε από το Κέντρο Παιδιού και Εφήβου σε συνεργασία με διεπιστημονική ομάδα με μέλη από τους ακόλουθους φορείς: Εργαστήριο Παιδοδοντιατρικής/Οδοντιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία-Επιτροπή Πρόληψης και Προαγωγής Στοματικής Υγείας, Ελληνική Παιδοδοντική Εταιρεία, Εταιρεία Νοσοκομειακής Οδοντιατρικής & Οδοντιατρικής Ειδικής Φροντίδας, Ελληνική Εταιρία Αναπτυξιακών Παιδιάτρων και Ιατρείο Αυτισμού/ Παιδοψυχιατρική κλινική ΕΚΠΑ Νοσοκομείο Παίδων « Η Αγία Σοφία».

Περισσότερα νέα Συλλόγων – Φορέων – ΜΚΟ

The post Κατεβάστε τα Εγχειρίδια προαγωγής στοματικής υγείας αυτιστικών ατόμων appeared first on NEVRONAS.

Γράφει η Ελένη Αγγελίδη, Ψυχολόγος, Θεραπεύτρια μέσω Τέχνης, MEd Autism

Ποια είναι η σημασία του παιχνιδιού στην παιδική ηλικία;

Το παιχνίδι είναι ο φυσικός τρόπος με τον οποίο τα παιδιά διασκεδάζουν, αλληλοεπιδρούν και μαθαίνουν. Οι παιγνιακές τους δράσεις καθρεφτίζουν τα ενδιαφέροντά τους και την αναπτυξιακή φάση στην οποία βρίσκονται. Μέσα στο παιχνίδι τα παιδιά εξερευνούν και επεξεργάζονται τον κόσμο ενώ παράλληλα εξασκούν και παγιώνουν νέες ικανότητες και δεξιότητες.  Επιδρώντας πάνω στο φυσικό και το κοινωνικό περιβάλλον μαθαίνουν να εστιάζουν την προσοχή τους και να διαχειρίζονται την εσωτερική τους διέγερση, αναγνωρίζουν σχέσεις αιτίου-αποτελέσματος, κατανοούν τον τρόπο που λειτουργεί ο κόσμος και αναπτύσσουν την εικόνα εαυτού τους. Το παιχνίδι είναι επίσης ο τρόπος που χρησιμοποιούν τα παιδιά εκ φύσεως για να επικοινωνήσουν, να επεξεργαστούν και να μοιραστούν τις εμπειρίες τους με άλλους ανθρώπους. Η παιγνιακή αλληλεπίδραση με άλλα άτομα προϋποθέτει και κατά συνέπεια εξασκεί δεξιότητες κοινωνικής επικοινωνίας, δεξιότητες κοινωνικής αντίληψης και προσαρμογής.

Το παιχνίδι αποφέρει βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα οφέλη, που σημαίνει πως όσο περισσότερο παίζει ένα παιδί, τόσο περισσότερο ωφελείται. Κατά αυτόν τον τρόπο, η συμμετοχή σε ολοένα και πιο σύνθετες αλληλουχίες παιχνιδιού αναπτύσσει την ικανότητα του παιδιού να μαθαίνει, να μοιράζεται και να διαχειρίζεται συναισθήματα, να αλληλοεπιδρά κοινωνικά και να χρησιμοποιεί επικοινωνιακούς κώδικες με άλλους ανθρώπους.

Τα παιδιά με αυτισμό παίζουν διαφορετικά από τα άλλα παιδιά;

Ο αυτισμός μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο το παιδί παίζει, το περιεχόμενο του παιχνιδιού και το όφελος που αποκομίζει από την παιγνιακή εμπειρία. Πιο συγκεκριμένα οι έρευνες δείχνουν διαφοροποιήσεις στους παρακάτω τομείς:

Γνωστικός τομέας: συχνά το παιχνίδι τους δεν έχει εξελιχθεί αντίστοιχα με το παιχνίδι συνομήλικων παιδιών, με αποτέλεσμα να μην συμβαδίζουν αναπτυξιακά. Ιδιαίτερη δυσκολία παρουσιάζεται κυρίως σε παιχνίδια που απαιτούν ευελιξία σκέψης και συμπεριφοράς όπως το συμβολικό παιχνίδι και το παιχνίδι ρόλων. Επίσης, το παιχνίδι τους τείνει να είναι άκαμπτο και επαναλαμβανόμενο, ακόμη κι όταν αναπτυξιακά είναι αντίστοιχο της ηλικίας τους. Κάποια παιδιά μπορεί να έχουν ιδιαίτερα εξελιγμένη φαντασία, αλλά να δυσκολεύονται να διαχωρίσουν την πραγματικότητα από τον χώρο του φανταστικού.

Τομέας κοινωνικής επικοινωνίας: τείνουν να παίζουν μόνα, ενώ όταν επιλέγουν να παίξουν με άλλα παιδιά συχνά δυσκολεύονται να προσαρμόσουν το παιχνίδι τους σε αυτό των άλλων. Επιπλέον συχνά εμφανίζουν ανώριμη κατανόηση της φιλίας και ελλείψεις στις σχετικές δεξιότητες. Οι επικοινωνιακές ιδιαιτερότητες που παρατηρούνται στα παιδιά με αυτισμό επηρεάζουν την ικανότητά τους να συμμετέχουν σε παιχνίδι συνεργασίας το οποίο προϋποθέτει εξελιγμένες δεξιότητες κοινωνικής επικοινωνίας όπως η διαπραγμάτευση. Επηρεάζουν επίσης την ικανότητά τους να μεταφέρουν λεκτικά τον εσωτερικό τους κόσμο στον συμπαίκτη τους και να κατανοήσουν τον δικό του, καθώς και την ικανότητά τους να συμπεριλάβουν αφηρημένες ιδέες στο παιχνίδι τους.

Συναισθηματικός τομέας: το αυτιστικό παιδί μπορεί να δυσκολεύεται να ρυθμίσει το έντονο θετικό συναίσθημά του κατά την διάρκεια του παιχνιδιού, να διαχειριστεί την αναμονή που απαιτείται στην εναλλαγή σειράς στην αλληλεπίδραση και να χρησιμοποιήσει το παιχνίδι για να εκφραστεί συναισθηματικά. Μπορεί επίσης να διαφέρει στον βαθμό και τον τρόπο που αντιλαμβάνεται και ανταποκρίνεται στα συναισθήματα των συμπαικτών του. Επιπροσθέτως στο βαθμό και τον τρόπο που επεξεργάζεται και κατανοεί τα συναισθήματα των ηρώων κι έτσι το παιγνιακό αφήγημα.

Τομέας οργάνωσης: τα αυτιστικά παιδιά συχνά εμφανίζουν δυσκολίες στην κινητική τους επιδεξιότητα και οργάνωση, καθώς και στην οργάνωση σκέψης και τις επιτελικές λειτουργίες γενικότερα. Ως αποτέλεσμα μπορεί να αποφεύγουν συγκεκριμένα παιχνίδια, όπως αυτά που απαιτούν κινητικό συντονισμό. Συχνά παρατηρούνται δυσκολίες στην έναρξη μιας παιγνιακής διαδικασίας, στη διατήρηση της προσοχής τους κατά τη διάρκεια, και στην πραγματοποίηση όλων των απαραίτητων βημάτων για την επίτευξη ενός παιγνιακού στόχου.

Αισθητηριακός τομέας: συχνά το παιχνίδι των αυτιστικών παιδιών εστιάζει στις αισθητηριακές πληροφορίες των αντικειμένων και του χώρου. Τα αισθητηριακά στοιχεία του περιβάλλοντος μπορούν επίσης να επηρεάσουν σημαντικά τη συμμετοχή του παιδιού στο παιχνίδι.

Είναι πολύ σημαντικό να έχουμε πάντα στο νου μας ότι το κάθε άτομο με αυτισμό είναι μοναδικό και τα αυτιστικά παιδιά διαφέρουν μεταξύ τους. Έτσι ένα αυτιστικό παιδί μπορεί να εμφανίζει όλα ή κάποια από τα παραπάνω, και σε διαφορετικό βαθμό το καθένα.

Υπάρχουν παιχνίδια που είναι πιο χρήσιμα/κατάλληλα για παιδιά με αυτισμό;

Διαβάστε περισσότερα στο autismap.gr

O nevronas.gr υποστηρίζει στρατηγικά και επικοινωνιακά την προσπάθεια του Autismap

The post Αυτισμός και παιχνίδι appeared first on NEVRONAS.

Γράφει η Μαρία (Μαριάννα) Βενιεράκη, MSc Ψυχολόγος

Η αντιμετώπιση των προβλημάτων ύπνου στους ενήλικες με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) συμβάλλει αποφασιστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους και βελτιώνει τη σωματική και ψυχική υγεία τόσο των ίδιων όσο και των οικογενειών τους.

Πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα ύπνου στους ενήλικες με ΔΑΦ;

Κατά γενικό κανόνα, για την αντιμετώπιση των προβλημάτων ύπνου στον γενικό πληθυσμό, λαμβάνονται υπόψη το είδος και τα αίτιά τους. Στην περίπτωση των ενηλίκων με ΔΑΦ, ωστόσο, θα πρέπει επίσης να εντοπίζονται και να αντιμετωπίζονται και οι πιθανές συννοσηρές καταστάσεις (π.χ., η κατάθλιψη ή κάποια αγχώδης διαταραχή). Επίσης, είναι απαραίτητο να συνυπολογίζεται το ατομικό προφίλ των πασχόντων, οι ιδιαίτερες ανάγκες και συνήθειές τους, και το επίπεδο κατανόησής τους. Κατά δε την επιλογή της κατάλληλης μεθόδου παρέμβασης, θα πρέπει να δίνεται μεγάλη σημασία στις προσωπικές εμπειρίες και απόψεις τους αναφορικά με το ποιους παράγοντες θεωρούν οι ίδιοι ότι συμβάλλουν στον καλό ύπνο και στο πώς πιστεύουν ότι μπορούν να βοηθηθούν, προάγοντας, έτσι, την αίσθηση της αυτοδιάθεσής τους.

Με βάση την έρευνα και την κλινική τους εμπειρία, οι ειδικοί που μελετούν τον ύπνο των ενήλικων ατόμων με ΔΑΦ έχουν προτείνει διάφορες πρακτικές και στρατηγικές, οι οποίες εφαρμόζονται συχνά με τη βοήθεια της θεραπευτικής ομάδας που τους παρακολουθεί και οι οποίες στοχεύουν στον έλεγχο και την τροποποίηση της συμπεριφοράς και του περιβάλλοντός τους, με πολύ καλά αποτελέσματα. Όμως, τα προβλήματα εκείνα που σχετίζονται με τη φυσιολογία και ιατρικά ζητήματα θα πρέπει να αντιμετωπίζονται από έναν γενικό γιατρό ή έναν ψυχίατρο ενηλίκων, με τη χορήγηση ενδεχομένως της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής. Στις περιπτώσεις δε κατά τις οποίες τα προβλήματα ύπνου σχετίζονται με δυσκολίες στη σκέψη και τη διαχείριση των συναισθημάτων, μπορεί να αποδειχτεί βοηθητική η εξατομικευμένη ψυχοθεραπευτική υποστήριξη.

Στη συνέχεια, παρουσιάζονται οι διάφορες παρεμβάσεις που μπορούν να βελτιώσουν τον ύπνο των ενηλίκων με ΔΑΦ. Αναφορικά με τις παρεμβάσεις στη συμπεριφορά, θα πρέπει να σημειωθεί ότι όποιο πλάνο και αν υιοθετηθεί, απαιτείται από την πλευρά των πασχόντων υπομονή, σταθερότητα και συνέπεια κατά την εφαρμογή του, προκειμένου αυτό να εδραιωθεί και αρχίσει να επιφέρει αποτελέσματα.

Α. ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διατηρήστε ένα ημερολόγιο ύπνου

Καταγράψτε σε ένα ημερολόγιο τις συνήθειές σας πριν από τον ύπνο, τα μοτίβα που ακολουθείτε, το περιβάλλον που δημιουργείτε και τις αλλαγές που εφαρμόζετε. Το ημερολόγιο αυτό θα διευκολύνει ουσιαστικά τον γιατρό και τη θεραπευτική ομάδα με τη οποία ενδεχομένως να συνεργαστείτε για να αντιμετωπίσετε τα προβλήματα ύπνου που παρουσιάζετε, ώστε να σας βοηθήσουν όσο το δυνατόν καλύτερα.

Δημιουργήστε ένα ευνοϊκό περιβάλλον ύπνου

Το περιβάλλον στο οποίο κοιμάστε θα πρέπει να σας προσφέρει άνεση και να σας βοηθάει να χαλαρώνετε. Για να το κατορθώστε αυτό, θα μπορούσατε να ακολουθήσετε τις παρακάτω οδηγίες:

• Προτού πάτε για ύπνο, καλό είναι να αερίζετε το δωμάτιό σας και να το έχετε τακτοποιημένο, ενώ θα σας βοηθήσει πολύ να χαλαρώνετε το να κοιμάστε σε στρωμένο κρεβάτι με καθαρά σεντόνια.
• Στη διάρκεια του ύπνου, θα πρέπει να φροντίζετε ώστε το δωμάτιό σας να είναι ήσυχο και σκοτεινό, και να έχει την επιθυμητή θερμοκρασία και τη μυρωδιά που σας χαλαρώνει, χρησιμοποιώντας, ίσως, αιθέρια έλαια.
• Το κρεβάτι σας θα πρέπει να το χρησιμοποιείτε μόνο για τον ύπνο και το σεξ, και όχι για άλλες δραστηριότητες, όπως για να ξαπλώνετε και να χαζεύετε στο κινητό σας, να διαβάζετε, να παρακολουθείτε τηλεόραση ή να τρώτε.
• Εάν το στρώμα σας είναι παλιό και άβολο, καλό θα είναι να το αντικαταστήσετε.
• Εάν έχετε κατοικίδιο, καλό θα είναι να μην κοιμάται στον ίδιο χώρο με εσάς, καθώς οι ανάγκες του για ύπνο και τα ωράριά του πιθανώς να διαφέρουν από τα δικά σας. Κυρίως οι γάτες σπάνια κοιμούνται όλη τη νύχτα, ενώ δεν αντιλαμβάνονται την έννοια του προσωπικού χώρου, με αποτέλεσμα να έρχονται συχνά στο κρεβάτι σας και να σας ξυπνούν μέσα στη νύχτα.

Διαβάστε περισσότερα στο autismap.gr

O nevronas.gr υποστηρίζει στρατηγικά και επικοινωνιακά την προσπάθεια του Autismap

The post Αυτισμός και προβλήματα ύπνου στους ενήλικες: Μέθοδοι αντιμετώπισης appeared first on NEVRONAS.

Γράφει η Ελευθερία Μπινίκου, Ψυχολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνη Τμήματος Παιδιών & Εφήβων, Κέντρο Παιδιού & Εφήβου

Ποια ανάγκη οδήγησε στην ανάπτυξη των θεραπειών από απόσταση με την αρωγή της τεχνολογίας και του διαδικτύου;

Την τελευταία δεκαετία υπήρξε αυξημένο ενδιαφέρον για τις εξ αποστάσεως θεραπείες ειδικής αγωγής και ψυχικής υγείας λόγω της αυξημένης ευαισθητοποίησης, καθώς και της μείωσης των τεχνολογικών φραγμών. Οι εξ αποστάσεως θεραπευτικές παρεμβάσεις χρησιμοποιούνται στην κλινική φροντίδα παιδιών και εφήβων με αναπτυξιακές και συμπεριφορικές διαταραχές εδώ και αρκετά χρόνια. Ένας εκ των αρχικών στόχων των εξ αποστάσεως υπηρεσιών αφορούσε την κάλυψη των αναγκών των οικογενειών που ζούσαν σε περιοχές απομακρυσμένες από τα αστικά κέντρα ή σε περιοχές όπου δεν μπορούσαν να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες ειδικής αγωγής με εξειδικευμένο προσωπικό που να μπορούσε να καλύπτει τις πολυάριθμες ανάγκες των ατόμων με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ).

Λόγω των έκτακτων ειδικών συνθηκών για την πρόληψη της διασποράς του Κορωνοϊού και αναγνωρίζοντας την αναγκαιότητα συνέχισης των προγραμμάτων αποκατάστασης στα παιδιά που την είχαν ανάγκη, με γοργούς ρυθμούς οι θεραπευτές επέδειξαν ευελιξία και προσάρμοσαν τις συνεδρίες Ειδικής Αγωγής κατά τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να λαμβάνουν χώρα μέσω διαδικτύου, όπου και εφόσον αυτό ήταν εφικτό, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και συνθήκες. Στην πορεία, η πρότερη εμπειρία και οι γνώσεις από τις έως τώρα εφαρμογές αποτελούν μια φιλόδοξη προοπτική προκειμένου η περαιτέρω ανάπτυξη των θεραπειών ειδικής αγωγής από απόσταση να εξασφαλίσει τη δυνατότητα πρόσβασης σε εξειδικευμένες υπηρεσίες από όλες τις οικογένειες ακόμη και σε αυτές που δεν έχουν την ίδια προσβασιμότητα για περαιτέρω εκπαίδευση και αποκατάσταση των δυσκολιών των μελών τους.

Υπάρχουν πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα για την αποτελεσματικότητα των εξ αποστάσεως θεραπευτικών παρεμβάσεων γενικότερα στα παιδιά με ΔΑΦ;

Οι αρχικές έρευνες σχετικά με την εφαρμογή της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης για παιδιά με ΔΑΦ αναδεικνύουν ενθαρρυντικά ευρήματα. Ορισμένες μελέτες σημειώνουν ότι ενώ η εξ αποστάσεως εκπαίδευση μπορεί να μην είναι το ιδανικό περιβάλλον για εργασία μαζί τους, ωστόσο μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά για να αυξήσει την προσωπική μάθηση και να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των πόρων παρέμβασης που απαιτούνται για να βοηθηθούν τα παιδιά και των διαθέσιμων πόρων στην τοπική κοινότητα.

Μια πρόσφατη συστηματική μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «οι υπηρεσίες που παρέχονται εξ αποστάσεως ήταν ισοδύναμες με τις υπηρεσίες που παρέχονται πρόσωπο με πρόσωπο και δη ανώτερες από τις ομάδες σύγκρισης που δεν επωφελήθηκαν εξ αποστάσεως συνεδριών».

Οι μετα-αναλύσεις της υπάρχουσας έρευνας δείχνουν ενθαρρυντικά ευρήματα όσον αφορά τα κλινικά δεδομένα αποτελεσματικότητας.

Ερευνητές επισημαίνουν επίσης ορισμένα επιπλέον σημαντικά πλεονεκτήματα των εξ αποστάσεως θεραπειών συμπεριλαμβανομένης της εξοικονόμησης κόστους και χρόνου λόγω της ελάττωσης των μετακινήσεων, αλλά και άγχους.

Η δημιουργία ενός προγράμματος εξ αποστάσεως επιτρέπει στο θεραπευτή να συνεργάζεται πιο στενά με την οικογένεια και να τεκμηριώνει τη φροντίδα που παρέχεται, να καταγράφει συνεδρίες σε βίντεο, να καταγράφει την πρόοδο και να προσαρμόζει ή να κάνει αλλαγές στη θεραπευτικό πλάνο όταν χρειάζεται.

Ποια είναι τα πιθανά οφέλη και περιορισμοί που απορρέουν από τη χρήση της τεχνολογίας και των εξ αποστάσεως υπηρεσιών που αφορούν τη διάγνωση, τη θεραπεία και το συντονισμό της φροντίδας για παιδιά που έχουν διαγνωστεί με ΔΑΦ;

Διαβάστε περισσότερα στο autismap.gr

O nevronas.gr υποστηρίζει στρατηγικά και επικοινωνιακά την προσπάθεια του Autismap

The post Θεραπείες Ειδικής Αγωγής και Αυτισμός στην εποχή της εικονικής πραγματικότητας appeared first on NEVRONAS.

Γράφει η Τζένη Καργιαλίδη, Ψυχολόγος

Τι είναι τα συναισθήματα και τι δεξιότητες αφορούν;

Συναίσθημα είναι η υποκειμενική σχέση μεταξύ ατόμου και γεγονότος. Είναι το αίσθημα με το οποίο οι άνθρωποι αντιδρούν στις συνθήκες της ζωής ή σε μια εμπειρία. Το συναίσθημα αποτελεί ένα είδος περίπλοκης διαδικασίας που περιλαμβάνει ένα ερέθισμα από το άμεσο περιβάλλον το οποίο υπόκειται σε μία διαδικασία αντίληψης, ενώ ακολουθεί η βίωση του συναισθήματος, η οποία με τη σειρά της ευθύνεται για την εκδήλωση κάποιας συμπεριφοράς. Τα συναισθήματα αποτελούνται από τρία τουλάχιστον συστατικά: την αίσθηση του συναισθήματος στο σώμα, τη σκέψη και τη συμπεριφορά.

Τα συναισθήματα διακρίνονται σε πρωτογενή και δευτερογενή. Πρωτογενή συναισθήματα θεωρούνται συνήθως η χαρά, η έκπληξη, ο φόβος, ο θυμός, η λύπη, η αηδία/αποστροφή και η περιφρόνηση. Δευτερογενή συναισθήματα συνήθως θεωρούνται η περηφάνια, η ντροπή, ενοχή, η ζήλεια και η αμηχανία. Τα δευτερογενή συναισθήματα προκύπτουν από τη σύνθεση δύο ή περισσότερων πρωτογενών. Έτσι για παράδειγμα η ζήλεια ως δευτερογενές συναίσθημα αποτελείται συνήθως από θυμό και φόβο ή από θυμό, φόβο και λύπη.

Όπως η ανθρώπινη ανάπτυξη εν γένει, έτσι και η συναισθηματική ανάπτυξη είναι ενιαία. Η ανάπτυξη του συναισθήματος συσχετίζεται άμεσα με το εκάστοτε κοινωνικό πλαίσιο. Το συναίσθημα και η αντίληψη είναι επίσης άρρηκτα συνδεδεμένα και αλληλεπιδρούν αμφίδρομα. Η γνωστική ανάπτυξη «επηρεάζει» τη συναισθηματική ανάπτυξη και αντίστοιχα είναι πολύ σημαντική η επίδραση που ασκούν τα συναισθήματα και η συναισθηματική ανάπτυξη στην αντίληψη. Το συναίσθημα βασίζεται στην αντίληψη αλλά και η συναισθηματικές εμπειρίες επηρεάζουν με τη σειρά τους την αντίληψή μας.

Ο άνθρωπος φέρει εγγενώς την ικανότητα να εκφράζει με μη λεκτικό τρόπο τα βασικά συναισθήματα. Αν και οι εκφράσεις των συναισθημάτων είναι καθολικές και οικουμενικές ο βαθμός της εκφραστικότητάς τους ποικίλει ανάλογα με το πολιτισμικό πλαίσιο.

Δεξιότητες:

• Επίγνωση της προσωπικής συναισθηματικής κατάστασης
• Ικανότητα διάκρισης των συναισθημάτων των άλλων
• Ικανότητα να μιλάει κανείς για τα συναισθήματά του με λεξιλόγιο χαρακτηριστικό του πολιτισμού του και της ηλικίας του
• Ικανότητα ενσυναισθητικής εμπλοκής στα συναισθήματα του άλλου
• Συνειδητοποίηση ότι μια εσωτερική συναισθηματική κατάσταση μπορεί να μην αντιστοιχεί στην εξωτερική έκφρασή της
• Επίγνωση των πολιτισμικών κανόνων έκφρασης
• Ικανότητα να λαμβάνει κανείς υπόψη του προσωπικές πληροφορίες για τους άλλους, όταν συμπεραίνει τη συναισθηματική τους κατάσταση
• Ικανότητα να κατανοεί ότι η έκφραση των συναισθημάτων του μπορεί να επηρεάσει ένα άλλο πρόσωπο
• Ικανότητα να χρησιμοποιεί αυτορρυθμιστικές στρατηγικές για να τροποποιεί συναισθηματικές καταστάσεις και συμπεριφορές

Γιατί είναι σημαντικά για την ανάπτυξη του ατόμου;

Διαβάστε περισσότερα στο autismap.gr

O nevronas.gr υποστηρίζει στρατηγικά και επικοινωνιακά την προσπάθεια του Autismap

The post Συναισθηματική ανάπτυξη και Αυτισμός appeared first on NEVRONAS.

Γράφει η Μαρία (Μαριάννα) Βενιεράκη, MSc Ψυχολόγος

Ο ύπνος αποτελεί μια βασική ψυχοβιολογική λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού και είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της καλής σωματικής και ψυχικής υγείας. Ο επαρκής και ποιοτικός ύπνος παίζει καταλυτικό ρόλο στην ανάπτυξη των παιδιών, ενισχύει την καλή λειτουργία του νευρικού και ανοσοποιητικού συστήματος, προωθεί την επιδιόρθωση και αναγέννηση των κυττάρων, αυξάνει τη συγκέντρωση, τη γνωστική ευελιξία, την επίλυση προβλημάτων, τη λήψη αποφάσεων και την παραγωγικότητα, παγιώνει τη μνήμη και την εκμάθηση πληροφοριών, βοηθάει στη ρύθμιση των συναισθημάτων και βελτιώνει τη διάθεση και την κοινωνική συμπεριφορά.

Ανεξαρτήτως ηλικίας, ο καλός ύπνος δεν είναι δεδομένος για όλους. Τα άτομα με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) παρουσιάζουν πολύ συχνά χρόνια προβλήματα ύπνου τόσο κατά την έλευσή του όσο και στα διάφορα στάδιά του, τα οποία αφορούν στην ποιότητα, την ποσότητα και το χρονοδιάγραμμα του ύπνου. Παρότι τα προβλήματα ύπνου αποτελούν πηγή ανησυχίας για τα άτομα με ΔΑΦ και τις οικογένειές τους, είναι μια από τις λιγότερο μελετημένες πτυχές του αυτισμού.

Γιατί τα άτομα με ΔΑΦ παρουσιάζουν προβλήματα ύπνου;

Τα αίτια που καθιστούν τα άτομα με ΔΑΦ επιρρεπή στα προβλήματα ύπνου δεν έχουν σαφώς προσδιοριστεί. Oι επιστήμονες συμφωνούν ότι είναι πολυπαραγοντικά και σχετίζονται με γενετικούς, νευροβιολογικούς, αναπτυξιακούς, ιατρικούς, ψυχολογικούς, κοινωνικούς-περιβαλλοντικούς και οικογενειακούς παράγοντες, οι οποίοι αλληλεπιδρούν μεταξύ τους με πολύπλοκους τρόπους, καθώς και με πρακτικές που υιοθετούν οι γονείς για να μεγαλώσουν τα παιδιά τους, οι οποίες δεν ευνοούν τον καλό ύπνο.

Αναλυτικότερα, τα αίτια των προβλημάτων ύπνου στα άτομα με ΔΑΦ συνήθως εντοπίζονται σε:

• γενετικές ή μεταβολικές ανωμαλίες,
• νευρολογικές διαταραχές, όπως η επιληψία
• αισθητηριακά προβλήματα (π.χ., αυξημένη ευαισθησία στο φως, σε συγκεκριμένους ήχους ή σε συγκεκριμένες υφές ή χρώματα υφασμάτων)
• ασθένειες (πχ., μέση ωτίτιδα), τροφικές αλλεργίες, αυξημένη ευαισθησία στην καφεΐνη και άλλα διεγερτικά ή λήψη φαρμάκων που επηρεάζουν τον ύπνο
• κατάθλιψη, άγχος ή υπερκινητικότητα/Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ-Υ)
• αναπτυξιακή καθυστέρηση ή έλλειμμα στην κατάκτηση των αναμενόμενων συνηθειών και μοτίβων ύπνου σε κάθε ηλικία
• κακές συνήθειες ύπνου και ελλιπής φυσική δραστηριότητα στη διάρκεια της ημέρας
  δυσκολία στο να αντιληφθούν τα κοινωνικά σήματα (π.χ., ότι τα λοιπά μέλη της οικογένειας ετοιμάζονται για ύπνο) και δυσκολία να επικοινωνήσουν την ανάγκη τους για ύπνο
  προσκόλληση σε συγκεκριμένες ρουτίνες, τελετουργικές συμπεριφορές και αγαπημένα αντικείμενα ή πρόσωπα, χωρίς τα οποία αναστατώνονται και δεν μπορούν εύκολα να μεταβούν στον ύπνο
• ελλιπή εκπαίδευση ύπνου των παιδιών από τους γονείς τους και δυσκολία θέσπισης και εφαρμογής ορίων αναφορικά με το ύπνο τους

Διαβάστε περισσότερα στο autismap.gr

O nevronas.gr υποστηρίζει στρατηγικά και επικοινωνιακά την προσπάθεια του Autismap

The post Αυτισμός και προβλήματα ύπνου appeared first on NEVRONAS.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Τσούκας, Εισηγητής σεμιναρίων εκπαίδευσης στην πρόληψη και στην παροχή πρώτων βοηθειών σε περιβάλλον ειδικής αγωγής & ψυχικής υγείας, Επιστημονικά Υπεύθυνος Οικοτροφείου “Αθηνά”, ΠΕΨΑΕΕ

Πόσο συχνά και ποια είναι τα ατυχήματα που εκδηλώνονται στο οικείο περιβάλλον διαβίωσης;

Τα ατυχήματα αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου σε παιδιά ηλικίας 1-14 ετών, συνιστώντας ένα παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας. Τα άτομα με αναπτυξιακές διαταραχές παρουσιάζουν 2-3 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο εκδήλωσης τραυματισμού που χρήζει ιατρικής βοήθειας σε σχέση με τον νευροτυπικό πληθυσμό, με σχετική επικράτηση κυρίως των εφήβων (14-17 ετών) έναντι νεαρότερων ηλικιών και συχνότερα των αγοριών. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε περιπτώσεις ατόμων με νοητική υστέρηση ο κίνδυνος εμφάνισης συμβάντος δηλητηρίασης σχεδόν τετραπλασιάζεται.

Το 60-70% των ατυχημάτων συμβαίνουν μέσα στα σπίτια, με σχεδόν το 90% αυτών να αποτελούν ακούσιες περιπτώσεις.  Ο πνιγμός συνιστά το συχνότερα παρατηρούμενο ατύχημα και στη συνέχεια ακολουθούν, κατά σειρά συχνότητας, οι πτώσεις, τα εγκαύματα και οι δηλητηριάσεις. Τα ατυχήματα δεν απειλούν πάντα και ακαριαία τη ζωή του πάσχοντα, αλλά μπορεί να επιβαρύνουν σοβαρά και μακροχρόνια, την υγεία και την ποιότητα της ζωής του.

Για κάθε τραυματισμένο παιδί που χάνει τη ζωή του, υπάρχουν χιλιάδες άλλα παιδιά που θα οδηγηθούν σε σοβαρές νοσηλείες ή και σε αναπηρία από κάποιο ατύχημα. Συνεπώς, οι ενέργειες πρόληψης  για να αποτραπούν αλλά και η παροχή πρώτων βοηθειών, μετά από την εκδήλωση ενός συμβάντος, διαδραματίζουν σπουδαίο ρόλο τόσο για την επιβίωση όσο και την πρόγνωση της αποκατάστασης του ατόμου.

Μπορεί να κάνει κάτι ο γονέας ή ο φροντιστής ώστε να αποτρέψει τα ατυχήματα;

Διαβάστε περισσότερα στο autismap.gr

O nevronas.gr υποστηρίζει στρατηγικά και επικοινωνιακά την προσπάθεια του Autismap

The post Πρόληψη Ατυχημάτων στο Περιβάλλον Διαβίωσης των Αυτιστικών Ατόμων appeared first on NEVRONAS.

Γράφει ο Δρ. Ιωάννης Σύρος, Παιδοψυχίατρος, Παιδοψυχιατρική Πανεπιστημιακή Κλινική Νοσ. Παίδων “Η Αγία Σοφία”

Οι παρακάτω ερωτήσεις και απαντήσεις έχουν συλλεγεί στη διάρκεια της κλινικής μου εμπειρίας και πρακτικής, κυρίως απαντώντας σε ανάλογες ερωτήσεις των γονέων.

Το παιδί μου έχει φτωχό λεξιλόγιο και καθυστέρησε να μιλήσει. Θα πρέπει να ανησυχήσω ότι βρίσκεται στο φάσμα του Αυτισμού;

Η καθυστέρηση στην ανάπτυξη του λόγου αποτελεί ένα μόλις από τα ποικίλα γνωρίσματα που ενδεχομένως να εντοπίσει ο κλινικός κατά τη διαγνωστική διερεύνηση του παιδιού με Διαταραχή του Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ). Πάρα ταύτα, η καθυστέρηση στο λόγο μπορεί να οφείλεται σε ειδική αναπτυξιακή διαταραχή της γλώσσας. Στις περιπτώσεις αυτές, είναι απαραίτητη η Λογοθεραπευτική αξιολόγηση καθώς και η διεξαγωγή ωτορινολαρυγγολογικής -ΩΡΛ- εκτίμησης, προκειμένου να αποκλεισθεί η ύπαρξη ή συνύπαρξη βαρηκοΐας .

Το παιδί μου δυσκολεύεται στην κοινωνικοποίηση και στη δημιουργία παρέας, είναι πιθανό να παρουσιάζει αυτισμό;

Η δυσκολία στηv κοινωνική συναλλαγή εντοπίζεται όχι μόνο σε άτομα με ΔΑΦ, αλλά και σε άλλες συναισθηματικές διαταραχές. Ενδεικτικά, εντοπίζεται και στη Διαταραχή του Κοινωνικού Άγχους, κατά την οποία το παιδί αγχώνεται όταν έρχεται αντιμέτωπο με διάφορες κοινωνικές συνθήκες, τις οποίες τείνει στη συνέχεια να αποφεύγει ή στην Εκλεκτική Αλαλία, κατά την οποία το παιδί αποτυγχάνει να μιλήσει σε ένα ή περισσότερα πλαίσια, συνηθέστατα στο σχολείο· και στις δύο αυτές καταστάσεις παρατηρούνται δυσκολίες στην κοινωνικοποίηση και στην κοινωνική ζωή. Έτσι, είναι σημαντικό να γίνει μία ενδελεχής διαγνωστική αξιολόγηση προκειμένου να αποσαφηνιστεί το υπόβαθρο στο οποίο εμφανίζονται οι δυσκολίες στην κοινωνικοποίηση και να τεθεί η διάγνωση της διαταραχής προκειμένου να προταθεί η κατάλληλη προσέγγιση θεραπείας και αποκατάστασης.

Η παρουσία επαναληπτικών και περιορισμένων σκέψεων και συμπεριφορών σημαίνει πως ένα άτομο έχει ΔΑΦ;

Διαβάστε περισσότερα στο autismap.gr

O nevronas.gr υποστηρίζει στρατηγικά και επικοινωνιακά την προσπάθεια του Autismap

The post Πώς μπορούμε να διακρίνουμε την ΔΑΦ από άλλες δυσκολίες και διαταραχές; appeared first on NEVRONAS.

Γράφει η Εύα Ζέλου, Λογοθεραπεύτρια

Τι είναι επικοινωνία και ποιες είναι οι δυσκολίες στην επικοινωνία των ατόμων με ΔΑΦ;

Η επικοινωνία είναι η λειτουργία, μέσω της οποίας μεταδίδουμε και ανταλλάσουμε πληροφορίες, γνώσεις, ανάγκες, επιθυμίες και ιδέες, με στόχο να αλληλεπιδράσουμε με τους άλλους και να επηρεάσουμε τη συμπεριφορά τους. Η επικοινωνία κατακτάται μέσω της κοινωνικής συναλλαγής, δηλαδή της αλληλεπίδρασης με τους άλλους ανθρώπους και διακρίνεται σε λεκτική και μη λεκτική. Η λεκτική αφορά στην ομιλία ως το μέσο έκφρασης που χρησιμοποιείται, ενώ η μη λεκτική αφορά στη βλεμματική επαφή, την επικοινωνιακή ανταπόκριση, την κατεύθυνση της προσοχής και τη γλώσσα σώματος.

Οι δυσκολίες στην επικοινωνία των ατόμων με ΔΑΦ, αφορούν σε καθυστέρηση ή απουσία ανάπτυξης του προφορικού λόγου ενώ ταυτόχρονα μπορεί να μη διαθέτουν εναλλακτικούς τρόπους επικοινωνίας και να παρουσιάζουν ελλείμματα σε δεξιότητες συζήτησης ή στερεότυπη και επαναλαμβανόμενη χρήση του λόγου. Τα παιδιά πολύ συχνά δυσκολεύονται να δομήσουν ένα παιχνίδι κατάλληλο, πλαισιωμένο από στοιχεία προσποίησης και κοινωνικής μίμησης.

Άλλα χαρακτηριστικά που συναντώνται στην επικοινωνία των ατόμων με ΔΑΦ είναι: αποφυγή ή δυσκολία στη βλεμματική ή σωματική επαφή, δυσκολία στη δημιουργία σχέσεων με συνομηλίκους, στην κατανόηση των συναισθημάτων των άλλων, του χιούμορ, του μεταφορικού λόγου και της ειρωνίας. Τέλος, η απαιτούμενη κοινωνική διακριτικότητα συχνά απουσιάζει, λόγω δυσκολίας αντίληψης της κοινωνικής συνθήκης.

Ποιες είναι οι προαπαιτούμενες δεξιότητες που θα πρέπει να έχει ένα άτομο προκειμένου να επικοινωνεί λειτουργικά;

Διαβάστε περισσότερα στο autismap.gr

O nevronas.gr υποστηρίζει στρατηγικά και επικοινωνιακά την προσπάθεια του Autismap

The post Η Επικοινωνία και ο Αυτισμός… appeared first on NEVRONAS.

Γράφουν ο Ιωάννης Βοσκόπουλος Ιωάννης, Ψυχολόγος, BSc Hons Psychology, Pgdip Social and Organisational Psychology, SF Practitioner και η Λαμπρινή Ιωάννου, Ψυχολόγος, Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια, Marte Meo Therapist

Τι είναι σεξουαλική κακοποίηση;

Σεξουαλική κακοποίηση έχει οριστεί ως η συμμετοχή ή η έκθεση του παιδιού σε πράξεις σεξουαλικού περιεχομένου, που υποκινούνται από ενήλικο άτομο, το οποίο κατέχει συχνά μια θέση δύναμης ή ευθύνης και έχει με τον ανήλικο μια σχέση φροντίδας. Δεν είναι μόνο η διείσδυση, αλλά οποιοδήποτε ερωτικό άγγιγμα, το οποίο είναι εξίσου επώδυνο και επικίνδυνο για την ψυχική υγεία των ανθρώπων.

Ποια άτομα είναι πιθανότερο να είναι δράστες σεξουαλικής κακοποίησης;

Άνθρωποι που μπορούν να κακοποιήσουν σεξουαλικά ένα παιδί έχουν κοινωνική ζωή παρόμοια με τη δική μας. Έχουν σταθερή δουλειά, φίλους, οικογένεια, σχέση, είναι παντρεμένοι με παιδιά ή χωρίς. Δεν υπάρχει κάτι στην εμφάνιση ή στη στάση ζωής τους, που να προδίδει τις σκέψεις και τους σκοπούς τους. Γι’ αυτό χρειάζεται να ρίξουμε μια δεύτερη ή μια τρίτη ματιά, απομακρυσμένη από το συναίσθημα ή την κοινωνική εικόνα που μπορεί να έχουμε για τον συγκεκριμένο άνθρωπο και να παρατηρήσουμε κυρίως συμπεριφορές.

Ποιες είναι οι σημαντικότερες ενδείξεις στην συμπεριφορά των παιδιών που έχουν κακοποιηθεί σεξουαλικά;

Διαβάστε περισσότερα στο autismap.gr

O nevronas.gr υποστηρίζει στρατηγικά και επικοινωνιακά την προσπάθεια του Autismap

Δείτε | (Βίντεο) Σεξουαλική Κακοποίηση Ανηλίκων και Πρόληψη

(Βίντεο) Σεξουαλική Κακοποίηση Ανηλίκων και Πρόληψη

Δείτε | «Μένει Μυστικό»… Σεξουαλική Κακοποίηση των Παιδιών (Βίντεο)

«Μένει Μυστικό»… Σεξουαλική Κακοποίηση των Παιδιών (Βίντεο)

The post Πρόληψη Σεξουαλικής Κακοποίησης σε παιδιά στο Φάσμα του Αυτισμού appeared first on NEVRONAS.